رسالت فرهنگی سینما قربانی گیشه نشود

عباس رافعی، کارگردان سینما و تلویزیون در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) درباره چگونگی ساخت فیلم سینمایی «آزادراه» اظهار کرد: در این فیلم می‌خواستم نشان دهم که یک روحانی در یک موقعیت دراماتیک چگونه عمل می‌کند، چون در خیلی مواقع می‌بینیم که که روحانیت در بخش‌های مختلف به ما پیمودن راه صحیح را نشان می‌دهند، اما آیا خود زمانی که در یک موقعیت سخت قرار می‌گیرد قادر است راه صحیح را پیدا کند. این آزمایش در «آزادراه» به این طریق بود که می‌بایست این روحانی درباره یک جوان اسیدپاش قضاوت کند. نگاه به این مسئله سبب شد تا تماشاگر بداند زمانی که بحث قضاوت پیش می‌آید معیارها فرق می‌کند و باید حق و عدالت اجرا شود.

وی افزود: طرح این قصه از طرف علی رضا محمودی مطرح شد، البته طرح این قصه بسیار کوتاه بود، اما همین طرح کوتاه برای من پایه‌ای بود تا این کار ساخته شود. نکته دیگر درباره فیلمنامه این کار حساسیت موضوع بود که می‌بایست به شکلی صحیح بدان پرداخته شود تا تحریف یا اشتباهی پیش نیاید، چون قرار بود دراین کار به وسوسه‌های یک قاضی به شکلی نجیبانه پرداخته شود. در این ارزیابی هم سعی کردیم هیچگونه غرض‌ورزی انجام نشود.

رافعی ادامه داد: من در «آزادراه» سعی داشتم قاضی را در موقعیتی قرار دهم که می‌بایست میان دین و دنیایش یکی را انتخاب می‌کرد. این انتخاب پس از کش‌وقوس‌های فراوان به نفع دین به پایان می‌رسد. انتخاب و تصمیمی که به راحتی انجام نشد، بلکه نیروی ایمان بود که قاضی را در مقابل وسوسه‌های شیطان در امان نگاه داشت.

این کارگردان درباره انتخاب گروه به ویژه بازیگران گفت: ما ابتدا بهنوش طباطبایی را برای این نقش انتخاب کردیم، اما در آن زمان هنوز این بازیگر با مهدی پاکدل ازدواج نکرده بود، اما زمانی که به این مطلب پی بردیم، تصمیم گرفتیم بازیگر رو به روی این نقش را همسر واقعی این بازیگر ایفا کند، چون می‌دانستیم که یک زوج واقعی بهتر می‌توانند بار درام این کار را به شکلی تاثیرگذار نشان دهند. در ضمن اعتقاد دارم که تماشاگر حس واقعی را از چشمان بازیگر می‌گیرد، بنابراین نقش‌آفرینی یک زوج واقعی، مسلما بیشتر تماشاگر را جذب خود خواهد کرد.

کارگردان فیلم «کیمیا و خاک» درباره عدم حضور این فیلم در جشنواره سی‌ام فجر گفت: در آن دوره از جشنواره از فیلم من ایراد گرفتند که روحانی فیلم نمی‌تواند فردی علاقه‌مند به سینما باشد. این وضعیت در حالی بود که روحانی فیلم من عاشق ادبیات و سینما بود. در همین راستا از من خواسته شد که این علاقه روحانی را در فیلم حذف کنم. من نیز به عنوان یک فیلمساز حاضر به انجام این کار نشده و فیلم خود را از جشنواره بیرون کشیدم. در همان سال هم نامه‌ای به دبیر جشنواره نوشتم و در آن ذکر کردم که حضور در چنین جشنواره‌ای هیچ مزیتی برای من محسوب نمی‌شود. همین نامه نیز باعث شد نمایش این فیلم دو سال به تعویق بیفند.

وی در پاسخ به این سؤال که قبل از ساخت «آزادراه» تا چه اندازه به گیشه فکر کرده؟ گفت: مسلما زمانی که می‌خواستم این فیلم را بسازم به این امر هم فکر می‌کردم که هدفم از این کار نباید گیشه باشد، بنابراین سعی کردم فیلم ارزان قیمتی تولید کنم تا کارم قادر باشد که هزینه خود را بازگرداند.

«آزاد راه» با کمترین هزینه ساخته شد

وی درباره تبلیغات فیلم گفت: این کار برای اکران با کمترین هزینه ممکن ساخته  شد، چون پول نداشتیم که برای آن تبلیغات محیطی انجام دهیم به همین دلیل هم فیلم خیلی ساده روانه پرده شد، اما آنچه که ذهن مرا به خود مشغول می‌کند این است که چرا از این دسته آثار که تنها دغدغه کار فرهنگی دارند حمایت نمی‌شود، درصورتی که ما مرتبا از طرف مسئولان شعار حمایت از این دسته تولیدات را می‌شنویم.

وی یادآور شد: درصدد هستیم که برای «آزاد راه» اکران بین‌المللی داشته باشیم، البته منظور از بین‌المللی، کشورهای مسلمان است، چون تجربه نشان داده که کشورهای اسلامی به شدت با این کارها ارتباط برقرار می‌کنند.

رافعی در پایان خاطرنشان کرد: هیچ‌گاه جذابیت‌های گیشه باعث نمی‌شود که رسالتم را در سینما فراموش کنم، البته منکر درآمدزایی نمی‌شویم، اما وجه صنعتی سینما باید در خدمت ارتقا فرهنگی باشد.