
ناصر هاشمزاده، فیلمنامهنویس سینما در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) درباره ویژگیهای سینمای دینی، اظهار کرد: اگر قرار است سینمای دینی را بحث کنیم باید درباره آن مبنای اظهار نظر شود، چون معتقدم این شکل از سینما، میبایست مبانی دینی نیز داشته باشد. این رویکرد نیز از فیلمنامه است که شکل میگیرد، چون اگر در این حوزه (عرصه) کار بنیادی انجام نشود، ظاهر لحاظ شده و در نتیجه بازخوردهای منفی حاصل این گونه سینمایی میشود.
وی افزود: برای اینکه فیلمنامه دینی شکل ریاکارانه به خود نگیرد باید اهل اندیشه وارد این حوزه شوند. با این توضیح باید گفت که سینمای ایران دینی نشده، اما دین زده شده است. چراکه این دینزدگی به سمت تظاهر پیش رفته است، البته در برخی مواقع نشانههایی دیده میشود که به نوعی انسان را امیدوار میکند، اما روی هم رفته تا رسیدن به نقطه مقصود و کمال خیلی فاصله داریم.
هاشمزاده درباره اینکه چه شاخصهای میتواند دینی بودن یک فیلم یا فیلمنامه را مشخص کند؟ گفت: مبناییترین مسائل دینی، اعتقادات دینی است، پس اگر فیلم یا طرحی مبانی اندیشه دینی را در ما تقویت کند توانسته اخلاق، معرفت و نگاه دینی به جهان را در ما رشد بدهد. در این زمان است که میتوانیم به آن کار عنوان دینی را اطلاق کنیم.
وی به توضیحات فوق اضافه کرد: مشکل سینمای دینی ایران است که این نوع نگاه در فیلمساز شکلی ضعیف دارد. در کلامی دیگر ممکن در سینمای کشورمان فیلمهایی تولید شود که شکلی از دین را در خود جای داده باشند، اما به آن کار نمیشود عنوان دینی اطلاق کرد. با این توضیح زمانی ما شاهد اثار دینی به معنای واقعی خواهیم بود که دینداران به آن توجه کنند.
فیلمنامهنویس «بید مجنون» در پاسخ به چرایی به وجود آمدن ریاکاری دینی در سینما گفت: معمولا در همه جهان وقتی یک جامعه دینی است، ریاکاری دینی هم در آن رواج دارد، چون در چنین جوامعی دین در اولویت است، پس یک عده سودطلب سعی میکنند از موقعیت فراهم شده در جهت رسیدن به خواستهشان که همان منافع مادی است، استفاده کنند، حتی در برخی مواقع ممکن است این افراد سودجو به اسم دینداری رشد کرده و حق کسانی که دغدغه این دسته تولیدات را دارند، بگیرند.
وی در تکمیل توضیح فوق گفت: در جامعهای که رانتخواری رشد کرده و این معضل در تمامی بخشهای اجتماع رسوخ پیدا کرده، ظاهرکاری دینی از جمله آفتهایی است که رشد پیدا میکند، این مسئله نیز تنها معطوف به سینما و هنر نمیشود، بلکه تمامی بخشهای جامعه را در بر میگیرد. این معضل نیز برای انقلاب دینی مردم ایران به هیچ وجه شایسته نیست.
تفکرات خطرناک برخی مدعیان روشنفکری
هاشمزاده درباره برخی اظهارنظرهای نادرست در خصوص سینمای دینی چنین گفت: امروز مدعیان روشنفکری در سینما از این سخن میگویند که اخلاق، انسان امروز را راضی نمیکند، پس وقتی با این صراحت به مبانی اخلاقی هجوم میآورند، واجب و لازم است کسانی که در سینما و تفکر دینی از آگاهی لازم سود میبرند، در این عرصه مشغول به کار شوند، البته ممکن است امکانات برای این افراد مهیا نباشد، اما هیچ بهانهای نباید موجب منفعل بودن آنها باشد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: منفعل بودن برخی سینماگران اندیشمند در حوزه دین، سبب شد در دوره قبل مدیریت سینما، عدهای سطحینگر فرصت پیدا کنند تا کارهای زیادی تولید کنند. در سایه همان وضعیت نابسامان، شرایطی پیش آمد تا دشمن موقعیت ضربه زدن پیدا کند، البته منظورم از دشمن کسانی نیستند که همانند ما نمیاندیشند، بلکه افرادی هستند که با هدف ضربه زدن به مفاهیم و اخلاق اسلامی وارد هنر میشوند.