
محمد تابان، مدرس علوم قرآن و حدیث دانشگاه آزاد اسلامی اراک در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، گفت: واضح و مبرهن است که همه علوم و پیشرفتهای آنها مبتنی بر پژوهش است و اگر پژوهشها با شیوههای مختلف و روشهای متنوع در طول تاریخ انجام نمیگرفت این همه علوم پیشرفت و توسعه نداشت؛ لذا توجه به این نکته در مورد پژوهشهای قرآنی نیز از ارزش بالایی برخوردارست.
وی با بیان اینکه خوشبختانه در طول تاریخ در باب قرآن و به ویژه در حوزه تفسیر و معارف قرآن از سوی علما و اندیشمندان اسلامی پژوهشهای گسترده، عمیق و پرمحتوایی صورت گرفته است، اظهار کرد: در شرایط کنونی نسبت به این امر نیاز مضاعف دیده میشود .
تابان افزود: در این راستا ضرورت دارد که اقدامات پژوهشی و تحقیقی هم بهصورت موضوعی و هم بهصورت تلفیقی و بحثهای روز که در جامعه مطرح است از سوی افرادی که صلاحیت این کار را در موضوعات علوم ادبی، سیاسی، اجتماعی، فلسفی و فقهی کلامی دارند، انجام شود تا نسلهای آینده از آن بهرهمند شوند.
وی با اشاره به اینکه نهادینهکردن فرهنگ پژوهشهای قرآنی و قرآنپژوهشی در جامعه مستلزم این است که در وهله اول قرآنپژوهان با قرآن و الفاظ و کلمات قرآن آشنا شوند، تصریح کرد: تدبر در قرآن و آشنایی با پیامها و مفاهیم قرآن از دیگر اقداماتی است که در این زمینه باید انجام شود؛ چراکه طی این مراحل به تدریج زمینه را برای نجام پژوهشهای قرآنی فراهم میکند.
موفقیت در عرصه پژوهشهای قرآنی نیازمند ابزار خاص است
تابان با بیان اینکه موفقیت در عرصه پژوهشهای قرآنی نیازمند ابزار خاص است، ابراز کرد: اشراف کامل به تفسیر قرآن از ابزار مهم پژوهشهای قرانی محسوب میشود و مراجعه به کتب تفسیر بزرگانی همچون علامه طباطبایی و علامه جوادی آملی که سالهای طولانی در عمق مفاهیم قرآن غور کرده و به عمق معانی دست پیدا کرده اند، باید مورد توجه محققان باشد.
وی با اشاره به اینکه پژوهشهای قرآنی تأثیر بسزایی در دستیابی هرچه بیشتر به عمق مفاهیم قرآن دارد، گفت: بدون شک هرچه تعداد پژوهشها از نظر کیفی و کمی بیشتر باشد به فهم قرآن کمک بیشتری میشود و اگردر طول تاریخ اقدامات پژوهشی در زمینه قرآن صورت نمیگرفت، امروز جامعه بشری به چنین درجه بالایی از فهم قرآن نرسیده بود.
لزوم حمایت از پژوهشهای قرآنی از سوی نهادها
تابان ضمن تأکید بر حمایتهای قرآنی نهادهایی از جمله وزارت ارشاد، سازمان تبلیغات، حوزه و دانشگاه بر انجام پژوهشهای قرآنی یادآورشد؛ با توجه به اینکه اساس و اندیشه انقلاب و قانون اساسی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران قرآن است؛ لیکن باید حمایت از پژوهشهای قرآنی در رأس برنامههای نهادهای مذکور باشد.
وی با بیان اینکه حمایت بدون نظارت پژوهشهای قرآنی امری بیسرانجام و ناموفق محسوب میشود، اظهار کرد: نظارت کارآمد صرفاً در سایه حضور افراد متخصص و متعهد در این وادی که خود خود تبحر لازم در زمینه علوم و معارف قرآنی دارند، حاصل میشود.
تابان ادامه داد: اگر نظارتی بر پژوهشهای قرآنی صورت نگیرد، به طور قطع برخی برداشتهای انحرافی نسبت به قرآن ایجاد میشود؛ چنانکه در طول انقلاب برخی از گروههای التقاطی مثل منافقان و گروههای فرقان برداشتهایی از قرآن ارائه میکردند که کاملاً انحرافی و کجاندیشانه بود و نظارتهای دقیق مانع از به وجود آمدن مجدد این انحرافات میشود.
اولویت پژوهشهای قرآنی نیاز روز جامعه باشد
این مدرس دانشگاه در پایان با اشاره به اینکه در پژوهشهای قرآنی اولویتها باید بر اساس نیاز روز جامعه باشد، خاطرنشان کرد: شایسته است که در پژوهشهای قرآنی بیشتر بحثهای سیاسی، اجتماعی، فلسفی و مباحث کلامی مانند پاسخ به شبهات روز، پاسخ به مسائل علمی، تعارض علم و دین تعارض عقل و دین در الویت قرار گرفته و مسائلی نظیر آنچه که امروز ذهن جوانان را مشغول کرده و شبهاتی که از طریق ماهوارهها و شبکههای اجتماعی وارد میشود، محور اصلی پژوهشها شود.