لزوم کاربردی‌سازی پژوهش‌های قرآنی در عرصه اجتماعی

مهدی خوشدونی، مدرس دانشگاه‌های اراک در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، گفت: پژوهش در لغت به معنای بررسی و فحص مسائلی است که یک پژوهشگر نسبت به با بازشناساندن عمقی آن به مخاطبان وارد کنکاش و جست‌وجو می‌شود که مبتنی بر علم و مباحث دقیق علمی و دقت نظر است.

وی با بیان اینکه متأسفانه امروز در کشور کمتر به پژوهش‌های قرآنی بها داده می‌شود، اظهار کرد: پژوهش‌های قرآنی جایگاه دقت نظر در کلام وحی است و حتماً نباید مطلب جدید و تازه‌ای باشد و می‌توان از دستاوردهایی که دیگران در این زمینه داشته‌اند و می‌تواند عبرت و نتیجه‌ای برای دیگران باشد استفاده شود تا برخی از راه‌هایی گذشتگان در این مسیر طی کرده‌اند، مجدداً تکرار نشود.

وی عدم کاربردی‌سازی پژوهش‌های قرآنی در عرصه اجتماع را از دیگر مشکلات موجود در حوزه پژوهش‌های قرآنی دانست و ابراز کرد: پژوهشی دارای ارزش است که بتوان آن به صورت عملیاتی در ابعاد مختلف جامعه پیاده کرد.

پژوهش‌های قرآنی؛ مقدمه فهم بیشتر مسائل قرآن

خوشدونی با اشاره به اینکه پژوهش‌های قرآنی می‌تواند مقدمه فهم بیشتر مسائل قرآن باشد، ادامه داد: نسبت به امر پژوهش در قرآن بسیار سفارش شده به طوری که در آیه 24 سوره مبارکه آمده است؛ «أَفَلَا یَتَدَبَّرُونَ الْقُرْآنَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَا، آیا به آیات قرآن نمى‏اندیشند یا [مگر] بر دلهایشان قفل‌هایى نهاده شده است».

وی با بیان اینکه آیات بسیاری از قرآن کریم  افلا تعقلون را یادآور می‌شود، افزود: در آیات نیز پژوهش به‌عنوان جست‌وجوی همراه با دقت نظر علمی بیان شده و تنها راه دستیابی به مبانی کلام وحی امر پژوهش ذکر شده است.

خوشدونی با اشاره به اینکه پژوهش‌های قرآنی باید بر علوم قرآن و حدیث متکی باشد، تصریح کرد: اگر پژوهش‌هایی که پیرامون مطالبی که از منابع قرآنی است برداشت شود، آنگاه تأثیر ویژه‌ای در ارتقای معرفت، بینش و فهم مخاطبان خواهد داشت به‌عنوان  مثال برداشت‌های فکری علامه طباطبایی که در خصوص بسیاری از آیات دارد نمونه‌ای برجسته از پژوهش‌های قرآنی است که فهم قرآن را آسان می‌کند.

فرهنگ  پژوهش و قرآن پژوهشی از سیستم آموزشی آغاز شود

وی با بیان اینکه فرهنگ پژوهش‌های قرآنی و قرآن‌پژوهشی مستلزم  نهادینه کردن در عمق جان افراد است و باید از سیستم آموزشی آغاز شود، گفت: در این راستا باید سیستم آموزشی از آموزش محور بودن صرف فاصله بگیرد.

خوشدونی با تأکید بر اینکه متأسفانه سیستم آموزش و پرورش ما سیستم آموزش محوربوده و عرضه‌محور نیست، یادآور شد: باید از همان دوران ابتدایی ابتدایی دانش‌آموزان را با پژوهش و تدبر قرآنی آشنا کرد.

وی افزود: از سوی دیگر مؤسسات متولی فرهنگ قرآنی نیز هم‌راستا با آموزش و پرورش بخشی از امر آموزش قرآن را به امر پژوهش اختصاص دهند یعنی بخشی از نمره کلی هر قرآن‌آموز به فعالیت‌های پژوهشی که از سوی وی انجام می‌شود اختصاص یابد و به طور کلی آموزش در کنار پژوهش باشد.

خوشدونی در ادامه ضمن تأکید بر حمایت و نظارت بر پژوهش‌های قرآنی، گفت: همواره در مجلس شورای اسلامی بودجه‌هایی به حوزه پژوهش تخصیص داده می‌شود؛ ولی در عمل اجرایی نمی‌شود و بودجه‌هایی نیز که تعلق می‌گیرد در خصوص پژوهش‌های عرضه‌محور است، بدین معنا که پژوهشی صورت گرفته است.

پژوهش‌های قرآنی تقاضامحور باشد

مدرس دانشگاه‌های اراک در پایان با اشاره به اینکه دولت در خصوص پژوهش‌های قرآنی باید تقاضامحور عمل کرده و ردیف بودجه ای خاصی برای آن در نظر بگیرد، خاطرنشان کرد: در پژوهش تقاضا محور اولویت با مباحث روز جامعه است و طبق سرفصل‌های مشخصی ارائه شده و از پژوهشگر و محقق درخواست می‌شود که فقط در مورد موضوع خواسته شده به تحقیق و جست‌وجو بپردازد.