رنگباختن تناسب و تقارن در تعزیه امروزی
گروه هنر: اجرای تعزیه به سبک و سیاق سنتی برترین نوع تعزیه است؛ چراکه تعزیهای که در آن سنتها رعایت شود برترین نوع تعزیه و بیشترین بار مفهومی را بر عهده دارد که متاًسفانه حفظ سنتها در تعزیه امروزی کمتر رعایت میشود و تناسب و تقارن در تعزیه امروزی رنگ باخته است.
مهدی دریایی، عضو شورای تعزیه استان مرکزی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، گفت: تعزیه در استان از قدمت دیرینهای در دو منطقه فراهان و تفرش برخوردارست و قدمت آن به دوره قاجاریه برمیگردد.
وی بیان کرد: اجرای قدیمیترین تعزیه در تفرش و فراهان و وجود تکایای شبیهخوانی سندی معتبر بر این جریان است و سابقه آن در شهر اراک نیز به بیش از 200 سال میرسد که این بیانگر وجود ریشههای عمیق و غنی هنر تعزیه در استان است.
دریایی اظهار کرد: شیوه اجرایی تعزیه در کشور به چند نوع ختم میشود که در اراک اجرای تعزیه سیار و میدانی بیش از دیگر شیوههای تعزیه مشهود و رایج است که در حال حاضر تعزیه سیار به نوعی دیگر اجرا نمیشود و بیشتر شبیه خوانان به اجرای تعزیه میدانی روی آوردهاند.
عضو شورای تعزیه استان افزود: استان مرکزی از قطبهای تعزیه کشور است و بیش از 50 گروه تعزیه و 430 شبیه خوان در این زمینه فعالیت دارند و نسخ تعزیه میرانجم که مختص به استان مرکزی است یکی از فاخرترین نسخ تعزیه کشور است که از قدمت دیرینهای در حوزه هنر تعزیه برخورداراست؛ اما متاًسفانه این نسخه امروز کمتر در اراک مورد توجه قرار میگیرد و بیشتر شبیهخوانهای اراک در اجرای تعزیه از نسخهای دیگر تعزیه بیشتر استقبال و استفاده میکنند.
اجرای تعزیه به سبک و سیاق سنتی
وی اجرای تعزیه به سبک و سیاق سنتی را برترین نوع تعزیه عنوان کرد و گفت: تعزیهای که در آن سنتها رعایت شود برترین نوع تعزیه و بیشترین بار مفهومی را برعهده دارد که متأسفانه حفظ سنتها در تعزیه امروزی کمتر رعایت میشود و ورود برخی بدعتها و نوآوریهایی که شاید در وهله اول برای عوامپسندیه باشد ضربه سختی به ریشه اصلی تعزیه وارد کرده است.
پیشکسوت تعزیه با بیان اینکه تناسب و تقارن در تعزیه امروزی رنگ باخته است، خاطرنشان کرد: در اجرای تعزیه علاوه بر تنوع البسه، موسیقی، رنگها، هماهنگی اعضاء، چینش شخصیتها و ... کوچکترین عضو هم میتواند بیشترین تأثیر را بر ذهن مخاطب بر جای بگذارد و در انتقال پیام و مفهوم تعزیه حایز اهمیت است؛ لذا باید تلاش کرد تا این اصول که از اصول اولیه یک مجلس تعزیه سنتی و اصیل است بیشتر مورد توجه قرار گیرد.
دریایی، آسیبشناسی در حوزه هنر تعزیه را امری لازم و اجتنابناپذیر دانست و افزود: آسیبشناسی هنر تعزیه در استان مرکزی جایگاهی ندارد و این میطلبد برای ارتقای سطح کیفی آسیبشناسی بر روی نسخ تعزیه، نحوه اجرا مجالس، موسیقی، چینش شخصیتها و ... در دستور کار محققان و پژوهشگران این مهم قرار گیرد.
نوآوری در سبک و سیاق تعزیه چندان مطلوب نیست
وی با اشاره به اینکه تعزیه در حال حاضر به سوی سلیقهای شدن پیش میرود، تاکید کرد: قطعاً کسی با نوآوری در تعزیه مخالف نیست و چه بسا این نوآوری اگر به درستی ایجاد شود میتواند در جهت تقویت این هنر اصیل تاثیرگذار باشد؛ اما بروز این نوآوری در سبک و سیاق تعزیه چندان مطلوب نیست و ممکن است به آن ضربه نیز وارد کرده و بافت اصلی تعزیه را دچار تزلزل کند؛ بنابراین لازم است تا در ایجاد نوآوری بر محتوا نیز توجه ویژهای صورت گیرد و بر پایه مستندات انجام شود.
پیشکسوت تعزیه استان عدم وجود جایگاه مناسب برای اجرای تعزیه را از جمله علل اصلی افول تعزیه در اراک عنوان کرد و افزود: با توجه به اینکه استان مرکزی و بویژه شهر اراک به عنوان یکی از قطبهای تعزیه کشور محسوب میشود؛ ولی هنوز هم مکانی ثابت برای اجرای تعزیه و استقرار گنجینه تعزیه در آن وجود ندارد و این در شأن هنری که سبک جهانی شده نیست که در کوچه و خیابانها اجرا شود و بیشک ادامه این روند باعث کاهش علاقه مردم و بویژه نسل جوان به این هنر فاخر شده و به بدنه آن نیز آسیب وارد خواهد کرد.
دریایی در ادامه خاطرنشان کرد: متأسفانه امروزه توسعه رسانههایی چون تلویزیون، ماهواره، اینترنت و عدم توجه مسئولان به این هنر فاخر باعث کمرنگ شدن هنر تعزیه و افول آن در استان شده است.
عضو شورای تعزیه استان در پایان، آسیبشناسی در حوزه تعزیه، آموزش نسخهشناسی، شخصیتشناسی و .. را از جمله راهکارهای تقویت کیفی تعزیه استان و جلوگیری از بروز آسیب و تحریف در این هنر فاخر دانست.
