بررسی صحت احادیث و آگاهسازی مردم بر عهده حوزههای علمیه است
گروه اجتماعی: علما برای تشخیص روایات صحیح، به بررسی سند و محتوای احادیث اقدام میکنند، این امر از عهده عامه مردم خارج است و در درجه اول کار حوزههای علمیه است که در این زمینه بررسی صحیح انجام دهند.
حجتالاسلام والمسلمین ابوالحسن حسنزاده، امام جمعه موقت اهواز در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، در خصوص معیارهای بررسی صحت احادیث برای عموم گفت: یکی از مهمترین منابع معرفتی ما، احادیث و روایات وارده از وجود مقدس رسول اکرم(ص) و ائمه اطهار(ع) هستند؛ اما متأسفانه میان این احادیث، احادیث ساختگی و دروغین نیز وجود دارد که تعداد آنها کم نیست و خود وجود مقدس رسول اکرم(ص) این موضوع را پیشبینی کرده و فرمودند: پس از من دروغگویانی خواهند آمد و به من نسبت دروغ خواهند داد.
وی گفت: بنابراین این موضوع که در احادیث ما، روایات جعلی وجود دارد، خطری است که همه باید به آن توجه کنیم. فقهای ما برای تشخیص روایات صحیح از ناصحیح راههایی دارند، یکی از روشها بررسی سند روایات است؛ یعنی کسانی که روایات را نقل میکردند و به اصطلاح سلسله سند احادیث هستند باید بررسی و افراد موثق مشخص شوند. البته زحمتهای بسیار زیادی در این زمینه کشیده شده و راویانی که مورد اطمینان و موثق بودند از راویانی که مورد اطمینان نبودند، توسط کارشناسان جدا شدند که این یک بحث اجتهادی است.
بررسی محتوایی احادیث
حسنزاده ادامه داد: راه دیگری که وجود دارد بررسی محتوایی است؛ یعنی احادیث و روایات را از لحاظ محتوایی بررسی کنیم. بر این اساس احادیث و روایاتی که مضامین آنها مخالف با قرآن هستند، حجیت و ارزش ندارند؛ اگرچه راویان آنها مورد اطمینان باشند یا روایتهایی که از نظر مضمون با ضرورتهای دین مقدس اسلامی و معارف شیعی در تضاد باشند، نمیتوانند حجت باشند.
معاون پژوهش دانشگاه امیرالمؤمنین(ع) اهواز با بیان اینکه تشخیص این موارد از عهده عامه مردم خارج است و بر عهده کارشناسان است، افزود: در مورد عموم مردم اولاً ما باید احادیث ساختگی را از دیگر احادیث جدا کنیم چنانکه علامه شیخ شوشتری(علیه الرحمه) این زحمت را کشید و کتاب «الاخبار الدخیله» را نوشت که در آن روایات جعلی را گردآوری کرده است اگرچه ممکن است کسانی نظرات دیگری در این زمینه داشته باشند. اما باید کارشناسان و مجتهدان این احادیث را جدا کنند و به مردم این هشدار بدهند که این احادیث ساختگی است.
کتابهای احادیث به صرف انتشار قابل اعتماد نیستند
امام جمعه موقت اهواز خاطرنشان کرد: این امر در درجه اول کار حوزههای علمیه است که در این زمینه بررسی صحیح و کارشناسی انجام دهند و مردم نیز باید بدانند کتابی که منتشر میشود، به صرف انتشار قابل اعتماد نیست و باید به سراغ کارشناسان بروند و احادیث صحیح را از سقیم برای آنها جدا و معرفی کنند.
حسنزاده در پایان یادآوری کرد: لازم به تذکر است اینکه بخواهیم یک حدیث را به صرف اینکه مخالف با حکم عقل است، از حجیت ساقط کنیم صحیح نیست؛ بلکه باید طبق موازین و ملاکهای معین صحیح از ناصحیح جدا شود.
