تبیین جایگاه علوم انسانی در تمدن‌سازی اسلامی

حجت‌الاسلام مهدی عبدالرزاق‌نژاد، مدیر فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، گفت: از نگاه اسلام، هویت جامعه، هویتی واقعی و حقیقی است و اگر این هویت مورد بی‌توجهی واقع شود و تحت تأثیر فرهنگ‌های بیگانه قرار گیرد، جهت خاصی پیدا کرده و در مسیری متفاوت با ارزش‌های انسانی - اسلامی قرار می‌گیرد.

وی با اشاره به اینکه اگر جریان اطلاعات در جامعه شکلی اسلامی پیدا کند، ارزش‌ها و اعتقادات دینی در آن جامعه ساری و جاری می‌شود، تصریح کرد: هویت جامعه در چنین وضعیتی اسلامی می‌شود و محصولات اندیشه‌ای و فکری آن رنگ و بوی اسلامی به خود می‌گیرد.

تغییر فضای عمومی جامعه؛ مهم‌ترین عامل در شکل‌گیری علوم انسانی مطلوب اسلام

مدیر فرهنگی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با اشاره به نقش علوم انسانی در تحقق تمدن اسلامی گفت: برای شکل‌گیری علوم انسانی مطلوب اسلام باید گام‌های مهمی برداشته شود که مهم‌ترین آن، تغییر فضای عمومی جامعه است.

وی تصریح کرد: در علوم انسانی - اسلامی نباید تنها به مصادیق علومی که مرتبط با حقیقت و هویت انسان است، توجه کرد بلکه باید به یک نظام علمی توجه نمود که شامل مفاهیم بالادستی و پایین دست است که همه آنها در ارتباط با هویت انسان تعریف می‌شوند و این مجموعه، زمینه‌ای را در جامعه اسلامی ایجاد می‌کند که در آن زمینه، انسان‌ها می‌توانند تنفس کنند و به رشد و تعالی انسان دست یابند.

مدیرفرهنگی دانشگاه علوم پزشکی بیرجند با تأکید بر اینکه برای دستیابی به تمدن اسلامی، راهی جز عبور از علوم انسانی موجود و حرکت به‌سمت علوم انسانی ـ اسلامی وجود ندارد، تصریح کرد: پایداری و تحقق کامل اهداف ارزشی انقلاب اسلامی نیز به این مسئله بستگی دارد.

لزوم تبیین حقیقت دین و دین‌داری در دروس علوم انسانی

حجت‌الاسلام عبدالرزاق‌نژاد ادامه داد:  اگر در علوم انسانی، تئوری‌ها و فرضیه‌های جدیدی مطرح نشود که بر اساس آنها، حقیقت دین و دینداری در جامعه اسلامی جریان یابد و اگر بومی‌سازی علوم انسانی اتفاق نیفتد و مدل‌های انسان شناسی به مبانی اسلام نزدیک نشود، قطعاً انقلاب اسلامی در جریان تحقق و رسیدن به اهداف خود دچار مشکل می‌شود.

وی با تأکید به اینکه به‌طور قطع ساختن این تمدن تنها بر مبنای علوم انسانی ترجمه شده نیست بلکه برای ساختن تمدن اسلامی باید بر مبنای علوم انسانی بومی که نشئت‌گرفته از ارزش‌های اصیل و تعالی بخش است، برنامه‌ریزی صورت پذیرد، یادآور شد: برای رسیدن به تمدن اسلامی نیازمند بسترها و سنگ‌بنای لازم هستیم و به‌طور حتم نهادینه‌شدن فرهنگ دینی و تمدن اسلامی نیازمند پیش زمینه و بررسی زوایا و ابعاد مختلف آن است.