تنهایی؛ چالش عصر تکنولوژی/ خانوادهها، منبع تغذیه عاطفی جوانان هستند
گروه اجتماعی: یکی از مهمترین چالشهایی که با پیشرفت تکنولوژی در جهان در حال گسترش است، افزایش احساس تنهایی در انسان و ایجاد منابع کاذب تغذیه عاطفی است که در کشوری اسلامی همچون ایران، آسیبهای فراوانی را به بدنه جامعه وارد کرده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از زنجان، یکی از اصلیترین چالشهایی که در سالهای اخیر دامنگیر جوامع اسلامی بوده است، ورود فرهنگ بیگانه و همچنین هجمههایی است که مقام معظم رهبری از آن با عنوان «جنگ نرم» یاد کردهاند؛ جنگی که با وجود اینکه بهصورت آرام و خزنده در لایههای زیرین پوست شهرها و روستاهای ما در حال انجام است؛ بسیاری از افرادی که هدف آن قرار گرفتهاند، خود از وقوع آن بیخبر هستند.
ایجاد فضای باز و بیحصار در جامعه، به ارتباط بیقید و بند انسانها محدود نمیشود و نمود آن را حتی در تغییر معماری خانهها میتوان مشاهده کرد، خانههایی که روزی ساختمانهای «اندرونی» و «بیرونی»، نماد حجب و حیای ساکنان آن بود، به پنت هوسهایی با دیوارهای شیشهای تبدیل شد.
شعارزدگی در مقابله با جنگ نرم
در این میان، این افراد هستند که از ایجاد فضای بیقید و نامحدود ارتباطی در جامعه متضرر میشوند، نه دیوار و پنجرههای کوچک و بزرگ خانهها. تلاش برای برچیدن اثرات جنگ نرم در جامعه کنونی ما، محدود شده به بلندگوهایی که هریک بنا بر مسئولیتی که داریم، در دست گرفته و در آن فریاد بر میآوریم که: «مراقب خطرات جنگ نرم باشید» و اینکه راهکار را چه کسی ارائه خواهد داد، سؤالی است که بیجواب میماند.
یکی از آسیبهایی که بدنه جوامع اسلامی در جریان جنگ نرم دشمن از آن در امان نمانده است، برداشته شدن تعاریف انسانی و اسلامی از ارتباط افراد با جنس مخالف است؛ آسیبی که در وهله اول، نوجوانان و جوانان را به خود مبتلا کرده و متأسفانه امروز، دست پلید این فرهنگ بیگانه به حریم خصوصی افراد متأهل نیز باز شده است.
لزوم ایجاد ارتباطات مؤثر در جامعه کنونی کشور
اباذر چراغی، رئیس مرکز مشاوره دانشگاه زنجان با اشاره به اینکه بر اساس آمار ارائه شده، جمعیت کشور در حال حرکت به سمت پیری است، میگوید: برای تغییر این وضعیت، بنا بر تأکیدات مقام معظم رهبری، باید بهدنبال این باشیم که فرصت ایجاد ارتباطات شاداب و مؤثر در دوران جوانی برای افراد فراهم شود تا این ارتباطات منجر به ازدواج شود.
وی میافزاید: جوان دانشجویی که از افسردگی رنج میبرد، با بسیاری از چالشهای روانی روبروست که برای مرتفع کردن آنها دست به ایجاد روابطی میزند که در برخی موارد، ارتباطاتی آسیبزا هستند.
حجتالاسلام دوستعلی محمدی، کارشناس مرکز مشاوره حسینیه اعظم زنجان با اشاره به ابیاتی از مولوی که درآن آمده است: حکمت حق در قضا و در قدر/ کرد ما را عاشقان همدگر؛ جمله اجزای جهان زان حکم پیش/ جفت جفت و عاشقان جفت خویش، ابراز میکند: انسان بر اساس فطرت خود، وقتی به بلوغ جنسی و عاطفی میرسد، ناخودآگاه این حس در وی بهوجود میآید که بهدنبال ایجاد ارتباط با جنس مخالف باشد.
هدایت تمایلات فطری، بهدور از آسیبهای فرهنگی
حال این سؤال مطرح میشود که کشش فطری انسان برای ایجاد ارتباط با جنس مخالف از سویی و همچنین نیاز به ایجاد ارتباطات مؤثر و منجر به ازدواج در جامعه کنونی کشور، چگونه باید هدایت شود تا از دامهای فرهنگ غربی مصون مانده و موجب تعالی و رشد جامعه شود.
کارشناس مرکز مشاوره حسینیه اعظم زنجان در خصوص نظریههای مطرح در خصوص ازدواج، میگوید: افلاطون، نظریه تکامل را مطرح کرده و بیان میکند که هر انسانی برای تکمیل کردن خود، بهدنبال نیمه گمشده خود بوده و تا این نیمه گمشده را پیدا نکند، حس تنهایی در او وجود خواهد داشت؛ حال آنکه بر اساس آمارها، 92 درصد ازدواجهای صورتگرفته در ایران، بر مبنای نظریه تشابه است، نه تکامل.
چراغی نیز در این خصوص تصریح میکند: یکی از معضلاتی که دانشگاههای کشور با آن روبرو هستند، این است که پسری که وارد دانشگاه میشود، در سنین اوج هیجانات و شادابی جوانی قرار داشته و از نظر جسمی، آماده ازدواج است؛ اما بهصورت عام، توان اقتصادی برای آغاز زندگی مشترک برای وی وجود ندارد، از اینرو سادهترین راه را که همان ایجاد ارتباط با جنس مخالف است را انتخاب میکند.
حجتالاسلام محمدی با بیان اینکه ایجاد اینگونه ارتباطات از سوی افراد، بر مبنای دلایل و بهانههایی شکل میگیرد، عنوان میکند: ایجاد اینگونه ارتباطات بین پسران، نوعی قدرت اجتماعی قلمداد میشود و برای دختران، جاذبه فردی و اجتماعی؛ همچنین انتخاب آگاهانه برای ازدواج نیز بهانهای است که در ابتدای این روابط مطرح میشود.
دوستی با جنس مخالف؛ پناهگاه ناامن عاطفی برای دختران
وی میافزاید: تأمین نیازهای جنسی برای پسران و تأمین نیازهای عاطفی برای دختران، دلایل دیگر ایجاد اینگونه ارتباطات است، در حالیکه دختران از این موضوع آگاه نیستند که این ارتباطات، پناهگاه ناامنی برای ارضای نیاز عاطفی آنان است و بر اساس آمار ارائه شده در تهران، آلودگی به مسائل جنسی، در 6 ماهه نخست دوستیها اتفاق میافتد.
آگاهیبخشی، تجدیدنظر در فرآیند ورود جوانان به دانشگاه و بازار کار، اشتغالزایی و بسیاری از راهکارهای اجتماعی که میتواند از بروز اینگونه ارتباطات تأسفبار در جامعه جلوگیری کند، نباید در حد حرف و شعار باقی بماند و نیاز به عملیاتی شدن آن وجود دارد.
مژگان شهبازی، مدرس روانشناسی دبیرستانهای زنجان، احساس کمبود عاطفی را عمدهترین دلیل ایجاد ارتباط با جنس مخالف از سوی دختران نوجوان دانسته و عنوان میکند: متأسفانه عدم ایجاد ارتباط عاطفی صحیح از سوی خانوادهها با فرزندان و وجود مشغلههای فراوان کاری، سبب میشود تا نوجوانان برای فرار از احساس تنهایی، به جامعه روی بیاورند.
لزوم آگاهی از سندرومهای فضای مجازی
اباذر چراغی، رئیس مرکز مشاوره دانشگاه زنجان، از روابط پرخطر بین دو جنس مخالف، به «ماز بنبست» تعبیر کرده و میگوید: منبع ضعیف عاطفی در خانوادهها و عدم آگاهی از نحوه استفاده از فضای مجازی، بدون ابتلا به سندرومهای آن سبب ایجاد ارتباطات بین فردی نادرست و پرخطر میشود.
حجتالاسلام محمدی با اشاره به حدیثی از امام حسین(ع) که در آن آمده است: آن که در کاری که نافرمانی خداست بکوشد امیدش را از دست میدهد و نگرانیها به او رو می آورد، تصریح میکند: جوان امروز باید بداند که منبع آرامشی که خداوند متعال در آیات مختلفی از قرآن کریم به آن اشاره کرده است، کدام است و بهدنبال منابع کاذب نرود.
سخن آخر اینکه باید به این نکته توجه داشته باشیم که عدم آگاهی از خصوصیات فردی و اجتماعی افراد از یک سو و همچنین کم شدن زمانی که والدین با فرزندان خود میگذرانند، از سوی دیگر، حس تنهایی را در جوانان تحریک کرده و آنان همواره بهدنبال فرار از این احساسات هستند و بهترین روش، فراهم آوردن فضایی صمیمی و عاطفی در خانواده است تا فرزندان از آسیبهای جامعه دور باشند.
