مهدویت؛ اندیشه مشترک همه ادیان و محور وحدت مذاهب

حجت‌الاسلام عباس دهقان، کارشناس دینی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از کرمانشاه، با اشاره به این‌که مهدویت اندیشه مشترک همه ادیان و محور وحدت مذاهب است، گفت: در تاریخ فرهنگ اسلامی کمتر چیزی به اندازه شناخت امام از اهمیت و جایگاه والایی برخوردار است تا آنجا که پیامبر(ص) فرمودند: هرکس بمیرد و امام زمانش را نشناسد به مرگ جاهلیت مرده است و امامان عزیز شیعه به پیروی از ایشان اهمیت نقش معرفتی امام را مطرح کرده‌اند.

وی افزود: عصر غیبت اهمیت بالاتری دارد کسانی که در زمان غیبت امام زمانشان را بشناسند در پیشگاه ربوبی از بالاترین جایگاه برخوردارند، امام سجاد(ع) فرمودند: ای ابو خالد مردم زمان غیبت امام دوازدهم که به امامت او معتقدند و منتظر ظهورش هستند از همه مردم برترند زیرا خداوند به آنان عقل، فهم و شناختی عطا کرده که غیبت و حضور امام برایشان یکسان است.(کمال الدین ص 218)

حجت‌الاسلام دهقان اظهار کرد: این مسئله از چنان اهمیتی برخوردار است که پیامبر گرامی اسلام(ص) در روز عید غدیر که حتی پذیرش ولایت علی بن ابیطالب(ع) برای بسیاری سنگین بود مسئله مهدویت را مطرح کردند و آخرین امام و وارث انبیای الهی را معرفی کردند که این امر نشان از برنامه‌ریزی اسلام برای آینده جهان و آینده‌نگری این دین عزیز دارد و پیامبر اسلام(ص) در بخشی از این خطبه می‌فرمایند: بدانید که او همان است که پیشینیان بشارت آمدنش را داده بودند، این فرمایش گرانقدر بیانگر این نکته است که اعتقاد به منجی و باور مهدویت فقط میان مسلمانان نبوده و امت‌های پیشین و سایر ادیان نیز بشارت آمدن ایشان را داده‌اند که این بشارت‌ها بیانگر اصالت و قدمت باور به مسئله مهدویت است.

وی در ادامه گفت: ادیان گذشته هرکدام به بخشی از ویژگی‌های منجی اشاره کرده‌‌اند اما در دین مبین اسلام همه خصوصیات و ویژگی‌های ایشان از زبان اهل بیت(ع) مطرح شده و برای شناخت کامل امام زمان باید به مکتب اهل بیت پیامبر(ص) مراجعه کرد.

حجت‌الاسلام دهقان تصریح کرد: البته اندیشه مهدویت منحصر به شیعیان و یا مسلمانان نیست؛ بلکه همه یا اغلب ادیان و مذاهب موجود در جهان به‌گونه‌ای به موعود باور دارند و یا دست کم آنچه که مسلم و قطعی است این است که متون دینی و معارف دینی ادیان ابراهیمی به این مسئله تأکید کرده‌اند و در زیارت‌نامه امام زمان(عج) در مفاتیح‌الجنان چنین می‌خوانیم: سلام برآن مهدی که خدای عزوجل به همه امت‌ها وعده داده است که به‌وسیله او سخنان و اندیشه‌ها را متحد کند و پریشانی را از میان بردارد و زمین را پر از عدل و قسط کند.(مفاتیح‌الجنان، زیارت حضرت صاحب‌الامر، ص 701).

این کارشناس دینی اظهار کرد: ملل و اقوام مختلف در اصل اعتقاد به ظهور یک منجی در آخرالزمان تقریباً اتفاق نظر دارند و هر کدام براساس فرهنگ خود نامی بر آن نهاده‌اند هرچند درباره مصداق او، ویژگی‌های شخصیتی او، چگونگی ظهور او، مشخصات دوران حضور او و هدف او اختلافات زیادی میان مسلمانان و دیگران وجود دارد.

رئیس عقیدتی ـ سیاسی فرماندهی مرزبانی کرمانشاه گفت: اندیشه مهدویت از دیدگاه شیعه یک اندیشه جهانی است یعنی امام زمان اختصاص به قوم و قبیله و یا ملتی خاص ندارد هدف ایشان نجات تمامی بشریت است ظلم‌ستیزی، دفاع از مظلوم و گسترش عدالت هدف ایشان است به این معنا که از نظر شیعه، امام زمان(عج) موعودی جهانی با هدف و برنامه‌های جهانی است همانطور که اسلام جهانی است و به قوم و قبیله و ملتی اختصاص ندارد.

وی تصریح کرد: در کتاب‌های مقدس زبور، تورات، انجیل و نیز کتاب‌های هندوها، زرتشتیان و برهماییان به ظهور منجی اشاره شده البته هر ملتی او را با لقبی خاص می‌شناسد، زرتشتیان با نام سوشیانس یا سوشیانت یعنی نجات‌دهنده جهان، مسیحیان به نام مسیح موعود و یهود با نام سرور میکائیلی معرفی می‌کنند.

وی افزود: در جاماسب‌نامه(از کتاب مقدس زرتشت) آمده است: آخرین پیامبر که در میان کوه‌های مکه پیدا شود و با بندگان خود چیز خورد و به روش بندگان نشیند و دین او اشرف ادیان باشد و کتاب او باطل کند همه کتاب‌ها را و از فرزندان دختر پیغمبر که خورشید جهان و شاه زمان نام دارد کسی پادشاه شود و در دنیا به حکم یزدان که جانشین آخر آن پیغمبر باشد و دولت او تا به قیامت متصل باشد.

این کارشناس  دینی اظهار کرد: در کتاب دادتگ از کتب هندوها آمده است: بعد از آن که مسلمانی به هم رسد در آخرالزمان و اسلام میان مسلمانان از ظلم و فسق عالمان و تعدی حاکمان و ریای زاهدان و بی‌دیانتی امینان و حسد حاسدان برطرف شود، به جز نام از آن چیزی نماند و دنیا مملو از ستم و ظلم شود و پادشاهان ظالم و بی رحم شوند و رعیت بی انصاف گردند و در خرابی یکدیگر کوشند و عالم از کفر و ضلالت و فساد بگیرد دست حق درآید و جانشین آخر ظهور کند.

وی گفت: در انجیل لوقا آمده است: پس شما نیز مستعد باشید، زیرا در ساعتی که گمان نمی‌برید پسر انسان می‌آید، انجیل لوقا باب 12، شماره 40، زلزله‌های عظیم در جایهای و قحطی‌ها و وباها پدید می‌آید و چیزهای هولناک و علامات بزرگ از آسمان ظاهر می‌شود و دل‌های مردمان را ضعیف خواهد کرد از خوف و انتظار آن وقایعی که بر ربع مسکون ظاهر می‌شود و آنگاه پسر انسان را خواهد دید که بر، ابری سوار شده، با قوت و جلال عظیم می‌آید. انجیل لوقا، باب 21 همچنین در فصل دوازدهم آمده است: کمرهای خود را بسته و چراغ‌های خود را افروخته دارید و شما مانند کسانی باشید که انتظار آقای خود می‌کشند تا هر وقت بیاید و در را بکوبد بی‌درنگ برای او باز کنید.

وی اظهار کرد: در زبور داود آمده است: هان بعد از اندکی زمانی شریر نخواهد بود و اما حلیمان وارث زمین خواهند شد و از فراوانی سلامتی متلذذ خواهند شد، صالحان وارثان زمین خواهند بود و در آن تا ابد سکونت خواهند کرد و عاقبت شریران منقطع خواهند شد، زبور داود مزمور 37 همچنین در زبور داود(ع) که تحت عنوان مزامیر در لابه لای(عهد عتیق) آمده، نویدهایی درباره ظهور حضرت مهدی(عج) داده شده است، جالب اینکه مطالبی که قرآن کریم در درباره ظهور حضرت مهدی(عج) از زبور نقل کرده، از تحریف مصون مانده و در زبور فعلی عینا موجود است و قرآن کریم چنین آمده است: در زبور بعد از ذکر(تورات) نوشتیم: بندگان شایسته‌ام وارث حکومت زمین خواهند شد و بر طبق روایات زیادی این آیه مربوط به ظهور حضرت مهدی(عج) است و عین همین عبارت که در زبور موجود است چنین آمده؛ زیرا که شریران منقطع خواهند شد و اما منتظران خداوند، وارث زمین خواهند شد و اما حلیمان وارث زمین خواهند شد زیرا که بازوان شریر شکسته خواهند شد و در کتاب وشن جوق که از کتب هندوهاست چنین آمده که سرانجام دنیا به کسی برگردد که خدا را دوست دارد و ز بندگان خاص او باشد و نام او فرخنده و خجسته است.

حجت‌الاسلام دهقان اظهار کرد: مطالب به آن اشاره شده چند نمونه از اعتقادات ادیان دیگر غیر از اسلام بود در دنیای اسلام نیز به‌طور گسترده در میان همه مذاهب و فرق اسلامی عقیده به مهدویت وجود دارد و تنها اختلاف اساسی شیعه با سایر مسلمانان تعیین مصداق آن است که شیعه اعتقاد دارد این منجی فرزند امام حسن عسکری(ع) و دوازدهمین امام از نسل امام حسین(ع) است که به دنیا آمده و در غیبت به سر می‌بربد و نکته قابل ذکر این که در کتب صحاح اهل تسنن ابوابی تحت عنوان مهدی وجود دارد و احادیثی از پیامبر اعظم(ص) نقل شده از باب نمونه: در صحیح ترمذی(ج 9 باب ماجا فی المهدی) آمده است: عبدالله از پیامبر(ص) روایت می‌کند که فرمودند: دنیا سپری نخواهد شد تا اینکه مردی از اهل بیت من که نامش نام من است حکومت کند و در صحیح ابن داوود(ج 2 کتاب المهدی ص 207) علی بن ابیطالب(ع) از پیغمبر(ص) نقل می کند که فرمودند اگر از عالم جز روزی باقی نماند خدا مردی از اهل بیت مرا خواهد برانگیخت تا دنیا را پر از عدل و داد کند چنانکه از ستم پر شده است همچنین در همین کتاب آمده که ام سلمه می‌گوید از رسول خدا شنیدم که فرمود: مهدی موعود از عترت من و اولاد فاطمه است.

وی در پایان افزود: بعضی از دانشمندان اهل سنت در گذشته و حال کتاب‌هایی مستقل در موضوع امام مهدی(عج) نوشته‌اند مثل ابو نعیم اصفهانی در مجموعه الاربعین(چهل حدیث) و سیوطی در کتاب العرف الوردی فی اخبار المهدی(عج) بعضی از علمای اهل سنت در مقام دفاع از عقیده مهدویت و رد منکران این عقیده، کتاب و مقاله نوشته‌اند مانند محمد صدیق مغربی، که در رد گفتار ابن خلدون کتابی نگاشته و به سختی از او انتقاد کرده است این‌ها نمونه‌هایی از موضع اهل سنت در برابر مسئله مهدویت است و این مسئله هیچ اختصامی به شیعه ندارد و حاصل بحث این که اندیشه مهدوی اندیشه‌ای مشترک بین همه ادیان الهی و مذاهب اسلامی است؛ بنابراین مهدویت کانون وحدت ادیان و مهم‌ترین دلیل برای نزدیک کردن افکار و اعتقادات است.