گروه اندیشه: رئیس مرکز تحقیات اسلامی مجلس با اشاره به پذیرش افکار عمومی در اسلام و در نگاه امیرالمؤمنین(ع) گفت: پذیرش مصالح عمومی و ترجیح آن بر مصالح افرادی خاص یکی از مهمترین اصول مدیریت امام علی(ع) بوده است.

به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، حجتالاسلام والمسلمین احمد مبلغی، رئیس مرکز تحقیات اسلامی مجلس امروز، 5 بهمن در دیدار با جمعی از شخصیتهای علمی، دینی و مدیران فرهنگی کشور کامرون، خاطرنشان کرد: حضور فقه با چهره قانون در اجتماع برای فقها از این حیث که فرصت دستیابی به ایرادات و اشکالات روش فقهی خود را پیدا میکنند، با اهمیت است.
وی گفت: فقه کوشنده برای پیدا کردن جنبههای حقوقی، آمادگی بیشتری برای دور شدن از تعصبات مذهبی پیدا میکند و کمتر به خاستگاهی برای تعصب تبدیل میشود.
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس با اشاره به اینکه شیعه و سنی در فضای فقه معطوف به حقوق و تلاش در فضای تقنین، بیشتر میتوانند همدلی داشته باشند، گفت: ولی آنها از این ابزار نیرومند برای همگرایی علمی، مقایسه و مقارنه و در انداختن نظام حقوقی جامع اسلامی غافل ماندهاند.
مبلغی تأکید کرد: در فقه حضور یافته در حقوق و قانون، فهرست مشترکات شیعه و سنی بالاتر میرود و احساس نیاز آنها به پیریزی نظام حقوقی اسلامی در برابر سایر نظامهای حقوقی جهان، افزایش مییابد و دغدغه آنها برای حل مشکلات اجتماعی بیشتر میشود.
وی با اشاره به اینکه بسیاری از معضلات امت اسلامی توسط فقه در قالب حقوق باز میشود، عنوان کرد: اگر شیعه و سنی تلاش کنند فقههای خود را در فضای حقوقی مبادله و مقایسه کنند زمینه گریز و فرار سلفیها از ساحتهای اجتماعی و منزوی شدن آنها، بیشتر فراهم خواهد شد.
رئیس دانشگاه مذاهب اسلامی خطاب به میهمانان اظهار کرد: شما در مطالعات خود فصلی را به نام فقه با لباس حقوق باز کنید که بسیار برای جامعه مفید است و فرصت مغتنمی را نیز برای دین ایجاد میکند.
مبلغی در پاسخ به سوال یکی از میهمانان خارجی در ارتباط با مفهوم و جایگاه افکار عمومی در نظام اسلامی، بیان کرد: اصولا اسلام در ارتباط با افکار عمومی نگاه مثبتی دارد ولی افکار عمومی در سه حوزه اعتقادات، حقوق اجتماعی و عملیات اجرایی قابل تصور است.
حقیقت با گرایش افکار عمومی تغییر میکند
وی ادامه داد: اگر در حوزه اعتقادات، افکار عمومی به دلایلی به سمت بیتوجهی به خداوند حرکت کنند نمیتوانند حقیقت را تغییر دهند چرا که خداوند وجود دارد و اعتقادات الهی برحق است و آیه «اکثرهم لا یعقلون» مربوط به همین جا هست. البته خداوند نمیگوید اکثریت اشتباه میکنند بلکه میفرمایند اکثریت تعقل نمیکنند و در صورت تعقل اکثریت، آنها به خداوند میرسند.
رئیس مرکز تحقیقات اسلامی مجلس حوزه دوم مربوط به افکار عمومی را در قوانین اجتماعی ذکر کرد و گفت: بر اساس دیدگاه اسلام، قوانین باید اسلامی باشد احکام عمومی نیز باید به سمت پذیرش قوانین اسلامی برود.
اسلام سعادت جوامع را محقق میکند
وی در عین حال متذکر شد: اگر جامعه اسلامی باشد خود به خود به سمت احکام اسلامی میرود به شرط اینکه فقها و قانونگذاران اهتمام کافی به خرج دهند تا قوانینی انتخاب و وضع گردد که مشکلات اجتماع را حل کند و اسلام میتواند بر اساس قوانین خود، جامعه را در مسیر پیشرفت قرار دهد.
مبلغی یادآور شد: اسلام در حوزه سوم یعنی مسائل اجرایی و عملیاتی، افکار عمومی را به شدت قبول دارد زیرا افکار عمومی کمتر به خطا میرود و اگر نسبت به یکی از موضوعات مربوط به جوانب اجرایی و سیاستگذاری و ... شکل گیرد کمتر مشوب و همراه با هوسها است بلکه بیشتر معطوف به مصالح اجتماع است.
این مسئول تأکید کرد: چون پای وجدان عمومی در میان است، نه پای اشخاص، هر چه دایره تنگتر باشد امکان مصالح شخصی و صنفی و هوسهای زندگی آن گروه بیشتر خواهد شد.
وی ادامه داد: اسلام در کنار اینکه افکار عمومی را به شدت قبول دارد، معتقد است که باید اطلاعات لازم در اختیار افکار عمومی قرار گیرد تا درست بیاندیشند و خداوند، احکام الهی و وضعیتهای اداری و اجرایی کشور را هر چه بهتر کشف کنند.
دیدگاه امام علی(ع) درباره افکار عمومی
حجتالاسلام مبلغی با اشاره به فرازهایی از از نهجالبلاغه نیز گفت: امام علی(ع) در نامهای به مالک اشتر بین دو گروه عموم و خصوص، تقابل ایجاد میکند و ترجیح مصالح عامه مردم را بر مصالح افراد خاص از مالک مطالبه میکند.
رئیس مرکز تحقیات اسلامی مجلس در ادامه بیان کرد: یکی از مصادیق این ترجیح، نیز رأی آن هاست که امروز در انتخابات تجلی میکند؛ رأی آنها معطوف به مصالح واقعی و رأی نزدیکان بیشتر به هوسها و خواستههای صنفی آنها مربوط میشود.
مبلغی در پایان خاطرنشان کرد: وجدان عمومی سالمتر از وجدان مجموعهها است و رأی عمومی بهتر و دقیقتر از رأی مجموعههاست و مصالح مورد نظر عموم، مصالحی واقعیتر نسبت به مصالح مورد نظر گروههاست.