قرآن؛ مأوایی از جنس آرامش، طمأنینهایی از جنس نور
گروه اجتماعی: قرآن، این کتاب الهی که برای هدایت بشر آمده است، این روزها در انتظاری به سر میبرد تا بنده بیاساید از این غلیان روزمره، مأوایی بجوید از جنس لطافت و آرامش. سکون و طمأنینهایی از جنس نور.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآنی(ایکنا) از خوزستان، آیه 28 سوره رعد «الَّذِینَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِکْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ؛ همان کسانى که ایمان آوردهاند و دلهایشان به یاد خدا آرام مىگیرد آگاه باش که با یاد خدا دلها آرامش مىیابد»، (آیه 28 سوره رعد)، مصداق آرامشی است که خداوند سبحان در جای جای قرآن کریم و در قالب آیات متعددی به آن اشاره میفرماید.
زیبایی و آرامشی که در نگاه اول برگرفته از تأکید آیات است مؤید این مهم است که ای بندگان آرام باشید و از این همه اضطراب روزمره دوری کنید. آفریده شدهاید تا در کنار یکدیگر بیارامید. آرامیدنی که با یک نگاه، یک لبخند و یک سلام به دست میآید. آرامش را در زندگی معنا دهید و دوری کنید از این همه تنشی که در آن به سر میبرید.
در این وادی خداوند سبحان راههای کسب آرامش را در قرآن کریم، این کتاب سراسر معنویت چه زیبا ذکر کرده است و بنده را مهربانانه هدایت و راهنمایی میفرماید. راههایی که از کوچکی با آنها بودهایم ولی انگار این جنس بودن متفاوت است از آنچه که باید باشد. نیست و همگان به آن اعتقاد داریم که کم آوردهایم در این برهه از زمان که همه در تلاشیم برای کسب آرامش. ولی انگار نه انگار که باید بیاموزیم از قرآن کریم؛ آموختنی به وسعت رحمت لایزال الهی.
آیات این کتابی الهی لقلقه زبانمان شده است و به اینکه مقداری از آن را هر روز بر زبان میآوریم کفایت میکنیم به آنچه که هست. راه هر روزه را میرویم و از ترس اینکه راه دیگری را بیازمائیم بسنده میکنیم به آنچه که هست.
این کتاب که برای هدایت بشر آمده است این روزها در انتظاری به سر میبرد تا بنده بیاساید از این غلیان روزمره. مأوایی بجوید از جنس لطافت و آرامش. سکون و طمأنینهایی از جنس نور.
خداوند سبحان نیز یکی از مهمترین راههای کسب آرامش را ایمان میداند. ایمان و تصدیق قلبی به خداوند. آنچنان تصدیقی که هیچ گونه شک و تردیدی بر آن وارد نشود. پریشانی روزمره نیز نتواند بشر امروزی را دچار لغزش و لرزش کند. صحبت از سکینهایی است که آرامش میبخشد؛ «هُوَ الَّذِی أَنزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لِیَزْدَادُوا إِیمَانًا مَّعَ إِیمَانِهِمْ؛ اوست آن کس که در دلهاى مؤمنان آرامش را فرو فرستاد تا ایمانى بر ایمان خود بیفزایند»، (آیه 4 سوره فتح» به تعبیر علامه طباطبایی مراد از «السَّکِینَةَ» در این آیه آرامش و سکون نفس و اطمینان آن، به عقایدی است که به آن ایمان آورده؛ لذا نزول «السَّکِینَةَ» را این دانسته تا ایمانی بر ایمان سابق بیفزایند.
یکی دیگر از عوامل آرامش که در قرآن ذکر شده است، توکّل و واگذاری همه امور به خداوند است. در آیه 3 سوره مبارکه طلاق میخوانیم «مَن یَتَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ؛ هر کس بر خدا اعتماد کند او براى وى بس است».
برقراری انس با قرآن دیگر راه حلی است که خداوند سبحان تأکید فراوانی نسبت به آن داشته است بهگونهای که بارها و در آیات متعددی به این مهم اشاره شده است. قرآن خود را بهعنوان یک عامل جهت تسکین قلبها و محکم کردن دل وآرامبخش معرفی میکند. صبوری راهی دیگر است که میتوان با آن دور شد از اضطرابهای روزمرهای که آرام و بیصدا، آرامش بشری را میگیرد. خداوند سبحان در کتاب نورانی و آسمانی که در اختیار بشر قرار داده است، میفرماید ای بشر با استعانت از صبر و نماز، آرامش را به دلهایتان هدیه آورید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ اسْتَعِینُواْ بِالصَّبْرِ وَالصَّلاَةِ إِنَّ اللّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ؛ اى کسانى که ایمان آوردهاید از شکیبایى و نماز یارى جویید زیرا خدا با شکیبایان است»، (آیه 153 سوره بقره). دعا نیز دستاویزی برای بشر و دوری از اضطراب روزمره است. در این میان دعای خیر در حقّ یکدیگر نیز موجب تسکین وآرامش روحی دعاکننده ودعا شونده میشود.
غفلت از یاد خداوند متعال و معنویت، انسان مدرن و ماشینی این قرن را آماج تشویش و نگرانی و اضطراب قرار داده است. انسان میکوشد بهشت موعود و آرامش خیال و آسایش روح را در این زندگی چندروزه، به هر نحو و تحت هر شرایطی کسب کند.
اینکه هر شخصی بهطور طبیعی در طول زندگیاش با نگرانی و تشویش بسیاری روبرو باشد، امری غیرقابل انکار میباشد. روانشناسان، جامعهشناسان و کارشناسان علوم اجتماعی در این میان دست به قلم بردهاند و درباره این مهم قلمفرسایی کردهاند. فقدان آرامش فردی در جوامع نیز بهعنوان پدیدهایی اجتماعی گسترده خودنمایی میکند و باعث ایجاد بحران شدیدی میشود.
انسان امروز که در برآورد نیازهای ابتدایی خود مانده است و شبانهروز در اندیشه لقمهای برای رهایی از گرسنگی است و یا سرپناهی را برای گریز از سرما و گرمای شدید و سخت میجوید، نمیتواند در مسایل عالیتر و کلیتر با آرامش بیاندیشد. خستگی کار شبانهروزی فرصت اندیشه در این حوزهها را از او میگیرد.
انسان بهطور طبیعی خواستار رهایی از نقص و رسیدن به کمال است. میکوشد تا تواناییها و استعدادهایش را آشکار کند و همه را به کمال برساند. از این رو هرگز دست از تلاش برنمیدارد و با رسیدن به مرحلهای از خواسته و نیازهایش درصدد دستیابی به خواستهایی دیگر است. گاه این امر تشویش ذهنی و بهدنبال آن اضطراب جسمی را به همراه دارد. رسیدن به کمال و تأمین خواستهاش باعث میشود که از آرامش مطلق فاصله گیرد.
علامه طباطبایی آرامش روانی را از حالات انسان حکیم و صاحب اراده و از ویژگیهای مراتب والای ایمان شمرده است. وی بر این باور است که انسان بر پایه غریزه فطری تعقل در کار و استدلال عقلی و در نظر گرفتن مصالح و مفاسد عمل میکند، این حالت تا زمانی که خواستههای نفسانی در آن خللی ایجاد نکند، نفس انسانی را در حال آرامش نگه میدارد ولی گرایشهای نفسانی موجب میشود تا آرامش از او سلب شود. خواستههای نفسانی آدمی را از راه عدالت و تعادل دور میکند.
به نظر میرسد مسئله آرامش بهعنوان یک هدف تا آن اندازه مهم و مؤثر بوده است که حتی ایمان و باورهای دینی را میتوان در راستای دستیابی به این هدف برشمرد. در دین مبین اسلام نیز ایمان از ریشه «امن» به معنای آرامش جان و رهایی از هرگونه ترس، اضطراب، تشویش، نگرانی و اندوه گرفته شده است تا به این روش ارتباط ناگسستنی میان پذیرش آموزههای وحیانی و توحید را با دستیابی به آرامش روح و روان را بنمایاند. واژه اسلام نیز بیانگر نوعی آرامش در انسان و صلح و صفا به دور از هرگونه خشونت و ترس و وحشت است.
مریم جویدراوی
