مقاله «مراحل تکامل جنین از منظر قرآن با تأکید بر مرحله مضغه» ارائه شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، دکتر قاسم ساکی، عضو هیئت علمی دانشگاه جندی شاپور اهواز در نشست «بررسی آیات و احادیث مرتبط با علوم تشریحی(جنین‌شناسی)» که امروز 1 اسفند در این دانشگاه برگزار شد، به ارائه مقاله خود با عنوان «مراحل تکامل جنین از منظر قرآن با تأکید بر مرحله مضغه» پرداخت.

بر اساس این مقاله، آیات «وَلَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن سُلَالَةٍ مِّن طِینٍ ﴿۱۲﴾ثُمَّ جَعَلْنَاهُ نُطْفَةً فِی قَرَارٍ مَّکِینٍ ﴿۱۳﴾ثُمَّ خَلَقْنَا النُّطْفَةَ عَلَقَةً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَةَ مُضْغَةً فَخَلَقْنَا الْمُضْغَةَ عِظَامًا فَکَسَوْنَا الْعِظَامَ لَحْمًا ثُمَّ أَنشَأْنَاهُ خَلْقًا آخَرَ فَتَبَارَکَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخَالِقِینَ ﴿۱۴﴾؛ و به یقین انسان را از عصاره‏‌اى از گل آفریدیم، سپس او را [به صورت] نطفه‏‌اى در جایگاهى استوار قرار دادیم، آنگاه نطفه را به صورت علقه درآوردیم پس آن علقه را [به صورت] مضغه گردانیدیم و آنگاه مضغه را استخوانهایى ساختیم بعد استخوانها را با گوشتى پوشانیدیم آنگاه [جنین را در] آفرینشى دیگر پدید آوردیم آفرین باد بر خدا که بهترین آفرینندگان است»(12-14، مومنون) نشان می‌دهد قرآن بحث خلقت جنین را به صورت مرحله‌ به مرحله بیان کرده است. بر اساس آیات، خداوند این مراحل را در شش مرحله بیان کرده که شامل نطفه، علقه، مضغه، عظام(استخوان)، لحم(گوشت) و خلق آخر است.

این مراحل در علم جنین‌شناسی تنها به دو مرحله تقسیم شده است. در جنین‌شناسی قرآنی تغییرات جنین بر اساس نام‌گذاری‌ مراحل آن کاملاً مشخص و دقیق است و جنین‌شناسان دنیا پذیرفته‌اند که این نام‌گذاری دقیق‌ترین نام‌گذاری‌ها است.

دکتر ساکی در ادامه با اشاره به معانی کلمه «مضغه» آن را به معنای بافت نرم ترجمه کرد و با اشاره به آیه «یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِن کُنتُمْ فِی رَیْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَإِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن تُرَابٍ ثُمَّ مِن نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِن مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَغَیْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَیِّنَ لَکُمْ؛ اى مردم اگر در باره برانگیخته شدن در شکید پس [بدانید] که ما شما را از خاک آفریده‏ایم سپس از نطفه سپس از علقه آنگاه از مضغه داراى خلقت کامل و [احیانا] خلقت ناقص تا [قدرت خود را] بر شما روشن گردانیم» (حج، 5) به نظرات مفسران درباره «مضغه مخلّقه» و «مضغه غیرمخلّقه» پرداخت و از نظر علم جنین‌شناسی آنها را مورد نقد و بررسی قرار داد.

وی در نتیجه این مقاله گفت: به نظر می‌رسد برای اینکه متن آیات را ترجمه و معنا کنیم چنانچه نظر جنین‌شناسان را در خصوص برخی از کلمات جویا شویم ضرری نخواهیم کرد. در آیات قرآنی مرتبط با جنین‌شناسی نکات علمی نهفته بسیاری وجود دارد که لازم است نظر جنین‌شناسان در آن مورد پرسیده شود.