
حجتالاسلام کریم خوشنظر، رئیس دانشکده علوم قرآنی ملایر در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از همدان، گفت: متأسفانه آسیبهای زیادی دامن تربیت اسلامی و در معنای عام کلمه، فرهنگ دینی را در جامعه ما غبارآلود کرده که شاید اولین و مهمترین آسیب، عدم ارائه تعریفی درست و جامع از تربیت اسلامی و راهکارهای نهادینه ساختن آن از حیث مفهوم شناسی باشد، یعنی ما در تحلیل مفهوم تربیت اسلامی و اضلاع و ابعاد آن هنوز درست عمل نکردهایم.
وی افزود: مهمترین ویژگی الگوی اسلامی، فراملیتی و فرامنطقهای بودن آن است، یعنی شخصیتهای فرهیخته و الگو که مصداق تمام و کمال آنها شخص پیامبر اعظم(ص) و پیشوایان معصوم(ع) هستند، آموزههایی را برای ما تجویز میکنند که آن آموزهها خصلت فرازمانی و فرامکانی دارد و در هر عصر و نسلی میتوان آنها را به کار گرفت و تجویز کرد.
رئیس دانشکده علوم قرآنی ملایر بیان کرد: اگر گاه از حیث تئوریپردازی کاری در حوزه تربیت اسلامی صورت گرفته، شاید از مکانیزمهای عملیاتی شدن غفلت ورزیدیم، تربیت اسلامی، مقولهای بسیار پراهمیت است که نیازمند عطف توجه متولیان فرهنگی و فرهیختگان حوزوی و دانشگاهی است.
تربیت دارای انواع اسلامی و غیر اسلامی است
حجتالاسلام خوشنظر در تعریف کامل از تربیت اسلامی و مصادیق آن، اظهار کرد: نیم نگاهی به واژه تربیت و مشتقات آن، این حقیقت را بر ما آشکار میسازد که در مفهوم، پرورش و ساختن نهفته است و صد البته تربیت میتواند انواع مختلف اسلامی و غیر اسلامی داشته و در راستای اهداف مختلف شکل بگیرد؛ لذا تربیت لزوماً واجد مفهومی والا و قدسی نیست و این آن امری است که تربیت را از مفهوم اخلاق جدا میکند چرا که اخلاق واجد قدسیت بوده و فقط در مورد انسان به کار میرود نه سایر جانداران.
وی با اشاره به اهمیت الگوگیری در تربیت اسلامی، تصریح کرد: به نظر میرسد عطف توجه به شخصیت پیامبر اعظم(ص) و اوصاف و ویژگیهایی که قرآن به پیامبر(ص) نسبت میدهد و می فرماید: آوَإِنَّکَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِیمٍ؛ آیه 4 سوره قلم و یا در جایی دیگر می فرماید: لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَن کَانَ یَرْجُو اللَّهَ وَالْیَوْمَ الْآخِرَ وَذَکَرَ اللَّهَ کَثِیرًا؛ آیه 21 سوره احزاب، کاملاً ضرورت الگو پذیری از شخصیتهای بزرگ و فرهیخته، و همچنین مصادیق و موارد آن نیز میگردد.
الگوپذیری در بعد اخلاق و رفتار تجلی یابد
رئیس دانشکده علوم قرآنی ملایر ادامه داد: پیامبر اعظم(ص) دارای خلق عظیم و نمونه انسان کامل است و بیشترین الگوپذیری باید در بعد اخلاق و رفتار تجلی یابد، ایشان نمونه انسان کاملی است که با اخلاق کریمانه خود، دین اسلام را جهانی و جاودانه ساخت و آن چه در وهله نخست صاحبان سایر مکاتب بشری را متوجه اسلام نموده، بیش از هر چیز، شخصیت بینظیر پیامبر(ص) در ابعاد اخلاقی بوده که میتوان نمونههای بارز آن را در عیادت از فرد یهودی و یا بخشش مشرکان پس از فتح مکه، یاد کرد.
حجتالاسلام خوشنظر تأکید کرد: وقتی آموزهها فراملیتی و فرا منطقهای شد، عاملان به آن یعنی الگوها و اسوهها هم شخصیت فرازمانی و فرامکانی یعنی انطباق با فطرت و عقلانیت بشر میشوند و نسلها از آنها تبعیت پذیری پیدا میکنند، چون خصلت فرازمانی و فرامکان بودن است.
وی در توضیح نقش دولت و رسانه در تربیت اسلامی، اظهار کرد: واضح است که نقش رسانهها و دولت در درجه نخست اهمیت قرار دارد و این رسانهها هستند که در تربیت جوامع نقش بیبدیل و غیر قابلانکاری را بر عهده دارند، دولتها هم در راستای ترسیم نقشه راه و سیاستهای راهبردی در زمینه تربیت اسلامی نقش کلیدی بر عهده دارند و البته باید بدانند که این سیاستهای راهبردی باید تنها و تنها از آموزههای بی بدیل قرآن کریم و پیشوایان دین اخذ شود.