بهبهان؛ مدفن فرزندان بزرگوار ائمه(ع)
گروه اجتماعی: شهرستان بهبهان یکی از استانهای مهم استان خوزستان که بهواسطه در مسیر بودن فرزندان و نوادگان امام موسی کاظم(ع)به زیارت و دیدار امام رضا(ع)، پذیرای بزرگواران بوده است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآنی(ایکنا) از خوزستان، امامزاده اباذر(ع) از نوادگان امام دهم شیعیان است. مرقد مطهر ایشان در روستای اباذر بخش زیدون در 40 کیلومتری جنوب بهبهان قرار گرفته است. بنای آرامگاه ایشان مربوط به دوره قاجاریه است. بقعه امامزاده اباذر با توجه به نقاشیها و مشبککاریها و گچبریهای بهکار رفته در آن به کار استادکاران شیرازی به روزگار زند و اوایل دوره قاجار شباهت دارد.
این بنا که بهصورت یک ایوانی ساخته شده است در گذشته دو غرفه در طرفین ایوان سرتاسری داشته که دو گوشواره با روکاری آئینهکاری داشت. بر هر طرف ایوان پایه مناره و گیلویی مناره با کاشیکاری و نقش یا محمد یا علی یا فاطمه یا حسن یا حسین باقی مانده است. ایوان ورودی با گچبریها و طاقچهنماها و کاشیهای سبز و سیاه و سفید و زرد که کاشیکاری دوره قاجاری است، تزئین شده بود که در چند سال اخیر تخریب و بازسازی شده است. درون بقعه که زیر گنبد قرار دارد مقرنسکاری و آئینهکاری نفیسی از دوره قاجار دارد. این بنا به شماره 11963 و در پنجم تیر سال 84 به ثبت آثار ملی و تاریخی رسیده است.
امامزاده حیدربن موسی جعفر الکاظم(ع) بهبهان نیز از فرزندان امام موسی کاظم(ع) هفتمین پیشوای شیعیان جهان است. در کتابهای تاریخی و انساب ازاین امامزاده واجبالتعظیم معمولاً با القابی چون امیرحیدر و امامزاده حیدر و یا آقاپیرحیدر و گاهی نیز با لفظ حیدربن موسیبن جعفر یاد میشود. همچنین از ایشان بنام امیر حیدربن موسی کاظم یا امامزاده حیدر فرزند بدون واسطه حضرت موسی کاظم(ع) و برادر حضرت فاطمه معصومه(س) نام برده میشود.
در کتاب کنزالانساب سیدمرتضی ص 66 و بحر الانساب ص 56 و کتاب بقاع متبرکه آمده از برادران حضرت معصومه(س)، حیدر و فضل در بهبهان آمده است. در کتاب امامزادههای ایران قسمت((حاء)) و امامزادههای خوزستان آمده امامزاده حیدر فرزند امام موسی کاظم(ع) در بهبهان است. در کتاب عزاداری سنتی اثر حسین معتمدی آمده امامزاده حیدربن موسیبن جعفر معروف به امامزاده حیدر در بهبهان است. امیر تیمور گورکانی از ایشان بنام آقا پیر حیدر نام برده است. در گویش محلی بهبهان از امامزاده حیدر(ع) بنامهای امیرحیدر و آقا پیرحیدر نیز یاد میشود.
به نقل از کتاب بقعه متبرکه قول مشهور این است امامزاده حیدر فرزند امام موسی کاظم(ع) از همراهان احمدبن موسی معروف به شاه چراغ بودند و به همراه برادرانش در سال 201 تا 203 عازم ایران شد. همچنین در خود آستان مقدس دو اثر تاریخی و زیبا موجود است. اثر پای مبارک ایشان که اثر ضربه زدن با بیل و قطع انگشت مبارک آن حضرت در آن نمایان است و در همین اثر، نشان خاتم مبارک ایشان که به خط کوفی نوشته شده حیدربن موسیبن جعفر نیز موجود است. همچنین درب قدیمی امامزاده حیدر(ع) که روی آن اشعار مهدی مهدوی به خط آیتالله آخوند ملا فتحالله روحیپور نوشته شده است. آستان مقدس امامزاده حیدر(ع) بهبهان امروزه همانند خورشیدی در آسمان خوزستان و استانهای هم جوار میدرخشد و بهعنوان یکی از پرزائرترین بقاع متبرکه خوزستان از دیرباز تاکنون میعادگاه عاشقان خاندان رسول اکرم(ص) بوده و همه روزه زائران زیادی از سراسر کشور بهویژه استان های خوزستان، کهگلویه و بویر احمد، فارس و بوشهر برای زیارت و عرض ارادت به این امامزاده واجبالتعظیم تشرف پیدا میکنند.
بنای اولیه آستان مربوط به سال 737(ه.ق) بوده و بعدها در سال 1349 توسط هیئت امناء وقت تجدید بنا شده است. بنای آستان متشکل از حیاط بزرگ، صحن مطهر، روضه منوره، سالن حضرت فاطمه زهرا(س)، مسجد امامزاده حیدر(ع)، سالن جدید امام حسن مجتبی(ع) در دوطبقه، گنبد و 4 گلدسته است که از معماری منحصر بهفرد اسلامی ایرانی برخوردار است.
امامزاده فضل(ع) فرزند امام موسی کاظم(ع) امروز یکی از زیارتگاههای به نام بهبهان است.درباره امامزاده شاه فضل(ع) در کتابها از ایشان با نامهای شاه فضل و فضل علی و شاه فرض و فرضعلی نام برده است. در کتاب ریاضالانساب نوشته شده نام ایشان فضلعلی است. سید مرتضی در کنزالانساب نام ایشان را فضل علی میداند. شیخ عباس قمی در منتهیالامال از ایشان به نام فضل نام میبرد.
علامه مجلسی در بحارالانوار مینویسد: فضلبن موسی الکاظم(ع) در بهبهان است و معروف به شاه فضل است. در لغت نامه دهخدا جلد سوم در ذیل کلمه بهبهان مینویسد: امامزاده فضل(ع) برادر امام رضا(ع) است. مرحوم آیتالله مرعشی نجفی در حاشیه بحرالانساب نوشته نام ایشان فضل یا فضلعلی است. در کتاب امامزادههای ایران در قسمت حرف فاء و کتاب امامزاده های خوزستان آمده فضلبن موسی کاظم(ع) در بهبهان است. امیر تیمور گورکانی در بحرالانساب خود آورده است فضلبن موسی کاظم(ع) در بهبهان است.
بنای این امامزاده عالی مقام که در حدود 300 سال قدمت دارد بارها مورد بازسازی و نوسازی قرار گرفته است. در مدح حضرت شاه فضل(ع) روی کاشیهای آن اشعاری نقش بسته از جمله:
ز حمد حق و نعمت نبی کن بیان فضل
شک نیست به نام علی شد روان فضل
گفتنی است؛ بقعه موصوف بهدلیل داشتن قدمت و اعتبار بالا و کراماتی که این بزرگوار دارد همه روزه پذیرای زائرین متعددی از نقاط دور و نزدیک است.
