نشست «جریان‌شناسی ادبیات انقلاب» در خرم‌آباد برگزار شد

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از لرستان، این نشست شعر انقلاب با حضور محمدرضا روزبه، علی نوری و حسینی از اساتید ادبیات دانشگاه‌های لرستان به همت حوزه هنری استان لرستان عصر یک‌شنبه، 24 فروردین در سالن اجتماعات حوزه هنری استان برگزار شد.
در این نشست که جمعی از شاعران و پژوهشگران نیز حضور داشتند، اساتید شرکت کننده در رابطه با جریان شناسی شعر انقلاب مباحثی را بیان کردند.

محمدرضا روزبه، از اساتید ادبیات دانشگاه لرستان در این نشست در رابطه با ادبیات انقلاب اسلامی گفت: شعر بعد از انقلاب را میتوان در سه بخش شامل دهه اول، دوم و سوم بررسی کرد که هر یک ویژگی‌های خاص خود را دارد.
وی اضافه کرد: دوره اول شعر انقلاب دوره شور و هیجان، مردم باوری و گفتمان‌های راسخ ایدئولوژیک است که شعر این دوره یک شعر پرشور و هیجان و مسلط به گفتمان‌های قاطع ایدئولوژیک است که بلافاصله با شعر جنگ و مقاومت پیوند می‌خورد.
روزبه ادامه داد: از مولفه‌های شعر دهه اول انقلاب می‌توان به روحیه شور و امید، مرم‌باوری و گرایش به آرمان‌ شهر انقلابی و دینی اشاره کرد.

این استاد دانشگاه با بیان اینکه در یک کلام می‌توان گفت شعر اول انقلاب ادبیاتی در خدمت آرمان‌های اجتماعی بود اضفه کرد: شعر دهه دوم نیز شعر تعادل بین فرم و محتواست، شاعران پرشور و انقلابی تحت تاثیر گفتمان‌های خاص ایدئولوژیک قرار می‌گیرند و گرایش به قالبهای کلاسیک در ابتدای انقلاب بیشتر بود تا شعر نو، چراکه در این دوره شعر نو را مظهر غرب‌گرایی، اندیشه‌های لائیک و غیر دینی می‌دانستند.

روزبه ادامه داد: در این دوره شاعران به این نتیجه رسیدند که باید از انواع قالب‌های شعری بهره‌ ببرند  و در کنار قالب‌های سنتی، قالب‌های نو هم به‌کار گرفته شوند.
وی با بیان اینکه در این دوره محتواگرایی و فرم‌گرایی کم‌کم با هم پیوند می‌خورد، گفت: در دهه سوم نیز با فروپاشی مارکسیسم، مطرح شدن مبحث دهکده جهانی، پایان جنگ، آغاز دوران سازندگی، ظهور بینش پست مدرن، تغییر گفتمان‌های سیاسی و اجتماعی، وضعیت شعر تا حدودی دچار تغییر و دگرگونی شد.
وی افزود: شعر انقلاب از منظر شاعران را می‌توان به دو بخش شاعران حامی انقلاب و ارزش‌ها و نظام سیاسی و اجتماعی زائیده از دل انقلاب و شاعران جناح روشنفکری تقسیم کرد.

علی نوری، عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان نیز در این نشست با بیان اینکه شعر در اول جریان دفاع مقدس نهادینه شد و شاعران توانسته‌اند، با کار ادبی خود در روحیه رزمندگان تاثیر بگذارند، ادامه داد: شاعری مانند آهنگران توانست با سرودن اشعاری رزمندگان را برانگیزد.
وی به علت اینکه به وجود آمدن داستان نیازمند فضای آرامش بود، داستان در اوایل انقلاب و جنگ در ایران چندان شکل نگرفت.
نوری با بیان اینکه  ادبیات دفاع مقدس و داستان‌های دهه اوایل انقلاب خالی از تکنیک، اما با محتوا بودند، خاطرنشان کرد: بعد از انقلاب و این تحول عظیم مضامین زیادی وارد ادبیات ما شدند، این در حالی بود که این آثار ادبی در روزهای نخست خال از تکنیک بودند.
عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان  گفت: در دهه 70 شعرهای ما از نظر تکنیک توانمند، اما از نظر مضمون ضعیف شد و در عین‌حال داستان‌های دهه 70 در ایران ممتاز و موفق بوده است، بعد از انقلاب اسلامی در دهه نخست در شعر توانسته‌ایم، توفیق پیدا کنیم، اما در داستان خیلی قوی نبوده‌ایم.
نوری با اذعان به اینکه در این مدت عمده داستان‌ها در فضای فشرده جنگ به وجود می‌آمد که این داستان‌ها به صورت سطحی هستند، متذکر شد: همه مسئولان باید تلاش کنند، شعرهای انقلابی و دفاع مقدس ایران را به سراسر دنیا معرفی کنند که در این بین دانشگاه‌ها و نهادهای فرهنگی می‌توانند در ماندگاری شعرهای انقلابی و دفاع مقدس تاثیر به سزایی داشته باشند.
سید محسن حسینی، از اساتید دانشگاه لرستان نیز گفت: نمایندگان فرهنگی ما باید در سراسر جهان تلاش خود را با حمایت شاعران و نویسندگان در راستای معرفی ادبیات پرمعنای انقلابی ما به کار گیرند.
وی افزود: نمایندگان فرهنگی ما باید سعی کنند، با استفاده از ذائقه و فرهنگ خارجی‌ها بازاریابی کنند و از این راه ادبیات ما را به سراسر جهان بشناسانند.
حسینی یاد‌آور شد: متاسفانه ملت ما هنوز با بسیاری از شاعران و نویسندگان ایرانی و انقلابی خودمان آشنا نشده‌اند، زیرا نهادهای فرهنگی در این زمینه کم‌کاری کرده‌اند.
عضو هیئت علمی دانشگاه لرستان گفت: یکی از چالش‌های جهانی نشدن ادبیات انقلابی این بوده است که جشنواره‌های بین‌المللی تاکنون برگزار نشده است.
وی اذعان کرد: دانشگاه‌های ما در زمینه معرفی این ادبیات به مردم به خصوص دانشجویان ایرانی کار خود را دیر شروع کرده است، به گونه‌ای که با گذشت 30 سال از انقلاب اسلامی اما تنها دو سال است که این رشته در دانشگاه‌های ما به وجود آمده است.
حسینی یاد‌آور شد: فقدان جریان جدی نقد ادبی در حوزه ادبیات انقلابی وجود دارد، زیرا در همه کشورهای دنیا جریان نقد به عنوان یک محک برای آثار ادبی شناخته شده است، اگر نقد در ادبیات ما وجود دارد، فقط به شکل ستایش و یا پیدا کردن ضعف و نقصان شاعران و یا نویسندگان به کار گرفته می‌شود.
وی با اشاره به اینکه درس نقد ادبی تنها دو واحد مقطع کارشناسی در دانشگاه‌ها وجود دارد، خاطرنشان کرد: با این دو واحد نمی‌توان منتقد ادبی تربیت کرد، زیرا نقد نیازمند گسترش بیشتر در مقطع‌های دیگر است.
وی با بیان اینکه برخی از آثار ادبی با سنت‌های گذشته خود ارتباط را از دست داده‌اند و بیشتر به مظهرهای غربی آشنا شده‌اند، تصریح کرد: یکی دیگر از چالش‌های جهانی نشدن ادبیات انقلابی ما تقلید افراطی از ادبیات غربی است.