تجربه عرفانی مقوله‌ای متمایز از وحی است

حجت‌الاسلام حجت‌علی فضلی، عضو هیئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از قم، در پاسخ به این سؤال که عده‌ای تلاش می‌کنند تا وحی را تجربه‌ای عرفانی قلمداد کنند، عنوان کرد: تجربه عرفانی و عرفان‌های نوپدید از یک مقوله هستند و به‌صورت مبنایی با وحی اختلاف دارند.

وی تأکید کرد: عرفا در عین اینکه شهود را به وحی متصل کرده‌اند اما باز هم وجوه متمایزی برای وحی و شهود قائل هستند.

متخصصان علوم قرآنی، وحی را به دو دسته قرآنی و غیرقرآنی تقسیم‌بندی کرده‌اند که وحی قرآنی در کلمات و چینش کلمات و حتی قرار گرفتن ترتیب آیات در سور تماماً دارای ساختاری الهی است و در چندین آیه از قرآن، خداوند خود را متکفل حفظ کلام خود از تحریف دانسته است.

این نویسنده حوزوی در ادامه از چاپ کتاب «فلسفه عرفان؛ ماهیت و مولفه‌ها» در آینده‌ای نزدیک خبر داد و افزود: این کتاب در مقام تبیین ساختار و مسائل دانش فلسفه عرفان است و به موضوعاتی مانند ساختار، روش، اقسام، مسایل و نسبت آن با دانش‌های فلسفی دیگر می‌پردازد.

وی با بیان اینکه تعریف فلسفه هستی‌شناسی یا نگاه فرانگرانه عقلی به مبانی عرفان از دیگر موضوعات این کتاب است، گفت: فلسفه عرفان چند شاخه است و به شاخه‌هایی مانند فلسفه علم و سلوک، فلسفه عرفان نظری و فلسفه تجربه عرفانی تقسیم می‌شود.

فضلی عنوان کرد: هر کدام از این مقولات برای خود تاریخچه، آثار گذشتگان و مسایل منحصر به خود را دارد به‌عنوان نمونه می‌توان به نسبت فلسفه عرفان با عرفان نظری و ارتباط آن با فلسفه‌های مشاء و صدرا و ... اشاره کرد.

تفاوت میان فلسفه غرب و اسلامی

وی در بیان تفاوت میان فلسفه غرب و اسلامی ادامه داد: فلسفه عرفان اگر با رویکرد پدیدارشناسی مورد مطالعه قرار گیرد فلسفه غربی است و تفاوت این دو نیز در مبادی آن است.

این محقق گفت: یکی از مسائلی که در این کتاب تبیین می‌شود این است که چگونه یک عارف به فقر وجودی خود نگاه می‌کند و به واجب‌الوجود متصل می‌شود که در واقع تبیین فقر وجودی براساس فلسفه صدرایی است.

فضلی تأکید کرد: این کتاب در آینده با حمایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی به دست چاپ سپرده و روانه بازار نشر می‌شود.