دستیابی به الگوی حکومت اسلامی نیازمند شناخت کامل سیره امام علی(ع) است

ابراهیم اصلانی، عضو هیئت علمی دانشگاه اراک و حافظ کل نهج‌البلاغه در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، با اشاره به ابعاد علمی و معرفتی شخصیت امام علی(ع)، گفت: راه‌های مختلفی برای شناخت شخصیت آن حضرت وجود دارد و یکی از برترین شیوه‌هایی که بهتر می‌توان با آن نسبت به شخصیت ایشان شناخت پیدا کرد مطالعه سیره عملی امام(ع) در تاریخ اسلام است.

مغفول بودن بسیاری از بیانات حضرت علی(ع)

وی بیان کرد: فرمایشات و خطبه‌های حضرت علی(ع) چه زمانی که حضرت خلیفه مسلمین بودند و چه زمان پیامبر(ص) و ... همه بر اساس مقتضای زمان بیان شده‌اند که بخشی از آن‌ها توسط سیدرضی در نهج‌البلاغه شریف جمع‌آوری شده و بسیاری از فرمایشات و بیانات حضرت هنوز مغفول مانده و جمع‌آوری نشده است.

عضو هیئت علمی دانشگاه اراک گفت: مطالعه و تأمل در خطبه‌های نهج‌البلاغه شریف در حد بسیار قابل قبولی می‌تواند انسان را با نظریات شخصیتی حضرت علی(ع) آشنا سازد و الزاماً این فرمایشات به یک زمان خاصی محدود نمی‌شود و در تمامی ابعاد چه سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و ... راهگشای بشر و پیام و درسی برای همه اعصار تاریخ اسلام است.

الگوی حکومت صحیح اسلامی

این حافظ کل نهج‌البلاغه اظهار کرد: انسان برای به‌دست آوردن یک الگوی حکومت صحیح اسلامی راهی جز شناخت کامل سیره امام علی(ع) ندارد و این مهم به‌خوبی در نهج‌البلاغه شریف منعکس شده و شکل صحیح بسیاری از موضوعات مهم دوران کنون از قبیل حقوق مردم، مسئله دفاع، تکالیف و وظایف دولت و مردم، چگونگی مقبولیت و مشروعیت یافتن سیاسی حاکمان، چگونگی برخورد با رقبای سیاسی و ... را نیز در نهج‌البلاغه می‌توان پیدا کرد.

وی با بیان اینکه حفظ امنیت و منافع ملی حداقل چیزی است که از هر حکومتی انتظار می‌رود، ادامه داد: در دنیای کنونی واژه‌های منافع ملی، امنیت ملی و وحدت کلماتی هستند که در عرصه سیاست بار معنایی مهمی بر عهده دارند و اقتضای هر یک از آن‌ها این است که همه افراد جامعه و گروه‌های سیاسی منافع ملی بلند مدت را که در دیدگاه امام علی(ع) از آن به نام منافع اسلام تعبیر شده به منافع کوتاه‌مدت رجحان دهند هرچند اینکه در مقام قدرت هم نباشند.

شیوه حکومتی حضرت علی(ع)

اصلانی اضافه کرد: شیوه حکومتی حضرت علی(ع) در زمان خلفای عصر، الگوی امروز ماست؛ چرا که حضرت معتقد بودند تضعیف خلفای اسلامی تضعیف اسلام است و همه خلفای زمان امام علی(ع) به نوعی وامدار ارشاد و راهنمایی‌های حضرت بودند و امام هر نوع کمک فکری را از آن‌ها دریغ نمی‌کردند و قطعاً اگر راهنمایی‌های امام علی(ع) نبود حکومت خلفای پیش از ایشان با شکست روبرو بود.

عدالت؛ مسئله محوری جامعه امروزی

حافظ کل نهج‌البلاغه با بیان اینکه نگاه حضرت علی(ع) به حکومت، نگاهی الهی است، گفت: یکی از موضوعات مهم در سیره امام علی(ع) عدالت است که به‌‌عنوان یک موضوع محوری در جامعه امروزی مطرح می‌شود و جامعه اسلامی به میزانی می‌تواند در برابر مستکبران جهانی موفق باشد که عدالت و عدالت‌محوری اساس حرکت مردم و مسئولان آن قرار گیرد. 

عضو هیئت علمی دانشگاه اراک اظهار کرد: راه حل بسیاری از مشکلات امروزی جامعه اعم از فرهنگی، سیاسی و ... در گروی تحقق عدالت است و همه ما تکلیف داریم تا راه‌های تحقق عدالت را در نهج‌البلاغه شریف و سیمای امیرالمؤمنین(ع) جستجو کرده و در بطن زندگی فردی و اجتماعی خود پیاده کنیم؛ البته این مهم به معنای نفی استفاده از کلام قرآن نیست؛ چراکه حضرت علی(ع) تربیت‌یافته مکتب اسلام و قرآن بودند.

معیار سنجش رفتار فردی در نهج‌البلاغه نهفته است

این حافظ کل نهج‌البلاغه با بیان اینکه معیار سنجش رفتار هر فردی در نهج‌البلاغه شریف نهفته است، اظهار کرد: متأسفانه در جامعه کنونی سیره علمی و معرفتی حضرت علی(ع) و شیوه حکومتداری حضرت در زندگی فردی و اجتماعی کمتر مورد توجه قرار گرفته است و ما اگر بخواهیم معیاری برای سنجش رفتار خود در جامعه داشته باشیم خطبه‌های نهج‌البلاغه شریف بهترین راهنما و الگوی ما خواهد بود.