اعتکاف فرصت تمرکز بر شأن بندگی انسان است
گروه اجتماعی: مسئول حوزه علمیه امام صادق(ع) آبادان غفلتزدایی را از اثرات مهم تربیتی اعتکاف برشمرد و گفت: اعتکاف فرصت تمرکز بر شأن بندگی انسان و فرصتی برای رهایی از غفلتهای دنیوی است.
حجتالاسلام سیدعلی دهدشتی، مسئول حوزه علمیه امام صادق(ع) آبادان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، با بیان اینکه اعتکاف، یکی از عباداتی است که در دین مبین اسلام مطرح شده است، افزود: اعتکاف عبادت واجبی نیست؛ بلکه مستحب است و تأثیرات بسیار زیادی در روایات برای آن بیان شده است به گونهای که نتیجه و ثواب این عبادت، غفران و بخشش گناهان از سوی ائمه معصومین(ع) عنوان شده است.
وی افزود: پیامبر معظم اسلام(س) و ائمه معصوم(ع) به این عمل عبادی مقید بودند و در تاریخ اسلام آمده است که پیامبر(ص) به اعتکاف ده روز پایان ماه رمضان پایبند بودند و همچنین آمده است که چنانچه به جهت شرایط و جنگها و غزواتی که وجود داشت، موفق به این عمل نمیشدند، حضرت سعی میکردند در سال دیگر آن را جبران کنند به طوری که در اواخر عمر شریفشان مقید به 20 روز اعتکاف بودند.
در اسلام اجتماعی بودن مؤمنین مورد تأکید قرار گرفته است
دهدشتی ادامه داد: حداقل مدت اعتکاف چنانکه میدانیم سه روز است، ولی بیشتر از این مدت را تا 10 روز هم ذکر کردهاند که به جهت اهمیت این عمل عبادی است. در دین مبین اسلام ارتباط با دیگران و اجتماعی بودن مومنین مورد تأکید قرار گرفته است؛ اما ارتباط زیاد با افراد و اشتغال به امور مختلف که غالبا دنیایی است، گاهی اوقات غفلتهایی برای انسان ایجاد میکند و این موجب میشود در برخی اوقات، انسان پارهای از حقایق را نبیند.
این مدرس حوزه علمیه عنوان کرد: راهکار این مسئله آن است که انسان که بخشی از عمر و وقت خود را از این ارتباطها خالی و خالص کند و آن را در ارتباط با خداوند متمرکز سازد تا این غفلتها از وی زدوده شود و اعتکاف همین کار را میکند. ما در طول روز با عوامل متعدد، مسائل دنیایی و افراد مختلف سروکار داریم، این امور به هر حال توجه ما را از موضوعات اصلی دور میکند. اعتکاف ما را از این امور کنار میکشد. در روایات آمده است که بیشتر عبادات حضرت اباذر تفکر بوده است. همچنین در روایات داریم که مومن باید بخشی از وقت خود را به تفکر، خلوت با خود و محاسبه اعمال خود اختصاص دهد. همه اینها اقتضاء میکند که انسان ساعتی را برای امور در نظر گیرد و اگر این ساعات نباشد که اعتکاف بهترین زمان آن است، انسان چه بسا تا پایان عمر در غفلتهایی باقی بماند که نسبت به آنها آگاه نباشد.
وی ادامه داد: در این سه روز، انسان در مسجد به سر میبرد که محیطی که اثر معنوی بسیاری بر فرد دارد. در حالت روزه است که این حالت نیز نورانیت دارد، در کنار مؤمنان روزهدار است، به عبادت خدا میپردازد، نمازشب، قرآن، دعا و ... همه این عوامل را که در کنار هم جمع کنیم، طی سه روز یک دوره خودسازی برای انسان تدارک دیده شده که بسیار مؤثر است. چنانچه انسان بتواند این عبادات را با شرایط خود انجام دهد، اعتکاف از لذتهای معنوی است که تا کسی موفق به این عبادت نشده است، نمیتواند آن را درک کند.
حضور افراد پرمشغله در اعتکاف ضروریتر است
مسئول حوزه علمیه امام صادق(ع) آبادان با تأکید بر اثر تربیتی اعتکاف گفت: برخی چنین اظهار میکنند که فرصت شرکت در مراسم اعتکاف را ندارند؛ اما اتفاقاً چنین کسانی که مشغله بیشتری دارند بیشتر نیازمند حضور در چنین برنامههایی هستند. در این خلوتهاست که انسان به نکاتی توجه میکند که پیش از آن به آنها توجه نداشته است.
ضرورت حفظ حالت پاکیزگی و نشاط معنوی پس از اعتکاف
دهدشتی اظهار کرد: در خاطرات معتکفین میشنویم که پس از اتمام این عبادت سه روزه، احساس سبکی خاصی را تجربه میکنند که با بازگشت به محیط طبیعی متوجه تفاوتهای آن با فضای معنوی اعتکاف میشوند. البته مهم این است که معتکفین سعی کنند حالت پاکیزگی و نشاط معنوی خود را حفظ کنند.
این مدرس حوزه علمیه در پایان خاطرنشان کرد: به واقع اعتکاف فرصتی است که توفیقات بسیاری نصیب انسان میکند. به طور مثال ما در حالت عادی، قرآن نمیخوانیم یا کم میخوانیم در حالیکه در روز سوم اعتکاف که اعمال مستحب امداود انجام میشود، معتکفین تقریبا 5 جزء قرآن را قرائت میکنند و انسان متوجه میشود که توان او در انجام عبادات بیش از اینها است و میتواند در روزهای دیگر نیز این مقدار قرآن بخواند، یا مثلا در اوقات دیگر هم میتواند نماز شب اقامه کند یا سه ساعت در روز بخوابد یا زبان خود را از سخنان غیرضروری بازدارد. وقتی انسان سه روز پاکیزه باشد این امر، اثر معنوی دارد؛ مهم آن است که معتکفین بتوانند این اثر را در خود حفظ کنند و استمرار بخشند.
