بیان شیوای معانی مهم‌ترین ویژگی تفسیر آیت‌الله مشکینی است

حجت‌‏الاسلام والمسلمین مهدی مهریزی، دبیر همایش بزرگداشت آیت‌الله مشکینی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌‏المللی قرآن(ایکنا) از قم، درباره ویژگی‌های تفسیر آیت‌الله مشکینی گفت: مرحوم آیت‎الله مشکینی از مهم‌ترین چهره‎های علمی و قرآنی در حوزه معاصر است.

وی افزود: با توجه به مسئولیت‎های مهم ایشان در حوزه‎های تربیتی و اخلاقی، نماز جمعه، مجلس خبرگان رهبری و مجلس خبرگان قانون اساسی، بسیاری از مردم با چهره بسیار فخیم و برجسته علمی و قرآنی این مرد بزرگ آشنا نیستند.

این مدرس حوزه و دانشگاه عنوان کرد: بخش عمده فعالیت‎های علمی این عالم وارسته مرتبط با فعالیت‎های قرآنی ایشان در بخش‎های مختلف بود که ایشان را از دیگران برجسته می‎کرد؛ بخش وسیعی از این فعالیت‎ها در دو بخش ترجمه و تفسیر قرآن کریم بود. یک ترجمه و یک تفسیر به‌عنوان تفسیر روان از مرحوم مشکینی برجای مانده است که در مراسم رونمایی از آثار ایشان در قالب 50 اثر علمی ایشان رونمایی شد. ترجمه آیت‌الله مشکینی از قرآن کریم ترجمه‌ای روان همراه با نکات تفسیری مناسب و به اندازه است.

نگاه علمی و ادبی و توجه به زبان روز در ترجمه قرآن مرحوم مشکینی

مهریزی با اشاره به اهمیت نگاه علمی و ادبی و توجه به زبان روز در ترجمه قرآن مرحوم مشکینی اظهار کرد: این ترجمه با ویرایش حسین استادولی در سال 1380 به چاپ رسید. آیت‌الله مشکینی در نگارش این ترجمه دقت‌های ویژه‌ای را به‌کار برده است.

وی افزود: از آن جمله دقت‎ها می‎توان به این نکته اشاره کرد که اگر در یک واژه چند معنا احتمال داده می‌شد تمام معانی را منعکس کرده‌اند به این ترتیب که در صورت متضاد بودن معانی، معنای دوم و سوم را با کلمه (یا) و در غیر این صورت با کلمه (و) آورده‌اند.

مهریزی اظهار کرد: ایشان به ترجمه (واو)های عطف که در اول برخی آیات هست نیز توجه داشته‌اند و اگر عطف به محذوف بوده است نکته حذف شده را بیان کرده‌اند؛ نکته دیگر آن که مطالب اضافه شده چه به‌عنوان جملات تکمیلی و چه به‌عنوان شرح، همه یکدست در پرانتز آورده شده است.

مسئول دبیرخانه گردآوری آثار آیت‎الله مشکینی اظهار کرد: تفسیر روان، تفسیری است که ایشان با درک دقیق و صحیح از شرایط روز جامعه به رشته تحریر در آوردند؛ این تفسیر به‌دنبال آن بود که با زبان روز و بیان روان، تفسیری سریع‌الفهم و جذاب به‌ویژه برای جوان نسل امروز ارائه کند تا او بدون گرفت و گیرهای علمی که در برخی از این گونه آثار است به منظور آیات برسد.

وی گفت: این تفسیر در 8 جلد هم‌اکنون جاپ شده است که 5 جلد آن یعنی تا جزء نوزدهم توسط مرحوم مشکینی به رشته تحریر درآمد و پس از ارتحال ایشان، آیت‎الله استادی با همان روش تفسیری و ترجمه مرحوم مشکینی اقدام به تکمیل این تفسیر کردند.

وی تأکید کرد: همانگونه که آیت‎الله استادی نیز در همایش اخیر بیان کرد ایشان چیزی از خود به این تفسیر نیافزود و دقیقاً این کار را با همان روش و ترجمه مرحوم مشکینی به پایان برد.

مهریزی گفت: تفسیر روان، تفسیری است که در اواخر عمر ایشان به رشته تحریر درآمد؛ یکی از صفات خاص این تفسیر آن است که روانی و بیان شیوای معانی قرآنی به شکلی است که مخاطب به سرعت با این متن انس گرفته و مشتاق به مطالعه بخش‎های دیگر آن می‎شود.

تلاش برای تربیت مخاطب، از کارکردهای مهم تفسیر آیت‌الله مشکینی است

وی اظهار کرد: یکی از کارکردهای مهم این تفسیر، تلاش خاص برای تربیت و سازندگی مخاطب است؛ آیت‎الله مشکینی مثل دیگر آثارش صرفاً به‌دنبال انتشار یک اثر علمی نبودند بلکه ایشان در کنار این تولید علم به‌دنبال سازندگی و هدایت بودند و در جای جای این تفسیر می‎توان این حالت را مشاهده کرد.

این مدرس حوزه و دانشگاه گفت: این تفسیر به‌دنبال ساختن و هدایت مخاطب خود است و پس از اینکه بسیاری از علمای حوزه و مفسران قرآن این اثر را مشاهده کردند همگی به اتفاق عنوان کردند که این تفسیر را می‎توان، تفسیر هدایتی نامید که کار ویژه‎ بسیار مهمی را دنبال می‎کند که همان هدایت است.