
عباس کیفیبجستانی، عضو جامعه قاریان قرآن کشور در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان شمالی، اظهار کرد: درباره اهمیت بررسی عدالت در قرآن، اگر تنها به آیه 29 سوره اعراف «قُلْ أَمَرَ رَبِّی بِالْقِسْطِ، بگو پروردگار من شما را به عدل و راستی امر کرده» بسنده کنیم میبینیم که مسئله عدل بهطور کلی بررسی و روشن میشود.
وی افزود: بیشترین آیات مربوط به عدل، درباره عدل جمعى و گروهى است اعم از خانوادگى، سیاسى، قضائى، اجتماعی و حدود 16 آیه در این زمینه وجود دارد، عدل قرآن، همدوش توحید، رکن معاد، هدف تشریع نبوت، فلسفه زعامت و امامت، معیار کمال فرد و مقیاس سلامت اجتماع است.
این کارشناس ارشد فقه و حقوق اسلامی گفت: در جامعه اسلامی از «عدل» و «عدالت» در حوزههاى مختلف مانند عدالت فردى، اجتماعى، اقتصادى، مدنى، جزائى، خانوادگى، عدالت بین زن و مرد و... بحث مىشود.
عدل، از اصول آفرینش است
عضو جامعه قاریان قرآن کشور گفت: عدل الهی چون صفت حق تعالی است در عین واقعی و کامل بودن، یکی از اصول آفرینش نیز میباشد، علاوه بر اینکه خلقت جهان هستی بر اساس عدل است ایجاد قوانین و سنن و کلمات جهان هستی نیز برپایه عدل و داد تحقق یافته است.
وی افزود: در آیه 115 سوره انعام میخوانیم؛ «وَتَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ صِدْقًا وَعَدْلًا لاَّ مُبَدِّلِ لِکَلِمَاتِهِ وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ؛ و سخن پروردگارت به راستى و داد سرانجام گرفته است و هیچ تغییردهندهاى براى کلمات او نیست و او شنواى داناست». در این آیه سخن از اتمام کلمه حق بر اساس صدق(راستی) و عدل(اعتدال و برابری) است و در آن تردیدی و تبدیلی نیست.
وی افزود: در فرمایشی از پیامبر اکرم(ص) آمده است که آسمانها و زمین(یا بهطور کلی هستی) بر اساس عدالت استوار شده است، در این نگاه نیز عدل اساس خلقت و آفرینش است و آفرینش بدون آن معنا ندارد.
این مدرس دانشگاه اظهار کرد: در سیری که در قرآن میکنیم روش عادلانه آن را در همه موضوعات مشاهده میکنیم و انصاف و عدالت و بیطرفی و در واقع داوری منصفانه در تمام برنامههای آن به چشم میخورد.
عدل ریشه در فطرت انسانها دارد
وی گفت: از منظر قرآن، عدل به مثابه صفت و ملکه انسانی و اجتماعی ریشه در فطرت انسانها دارد، بدین معنا که در نهاد آدمی و در اساس خلقت او گرایش به عدالت و عدالتخواهی، تنفر از ظلم و ستم، بیعدالتی و تبعیض وجود دارد.
وی افزود: قرآن انسان را به چیزی بیرون از وجود انسانی خود و عقل و فطرت او فرا نمیخواند و اگر به عدل فرامیخواند، عدلی است که ریشه در وجود او دارد.
عضو جامعه قاریان قرآن کشور گفت: اسلام مکتب عدل و اعتدال است، اگر نماز دارد، زکات هم دارد، اگر تولی و دوستی با اولیا خدا را دارد، تبری و دوری از دشمنان را هم دارد، اگر از علم طرفداری میکند از عمل هم پیشتیبانی میکند و اگر فرمان به توکل به خدا را میدهد، دستور فعالیت و تلاش هم میدهد.
کیفیبجستانی گفت: نظام اقتصادی اسلام بر اساس عدالت است یعنی طوری برنامهریزی شده که حق کسی از بین نرود و هر صاحب حقی بتواند متناسب با کار یا نیازش زندگی راحتی داشته باشد.
وی در خاتمه گفت: در اسلام سفارش شده که باید ساعات خود را برای چند موضوع تقسیم کرد: ساعاتی برای تفریح و لذت حلال و ساعاتی برای عبادت و ساعاتی برای کار. تا بدینوسیله تمام نیازهای مادی و معنوی تأمین شود.
بسیارعالی بود.
سلام علیکم ضمن تشکر از جناب کیفی وبیان زیبای ایشان باید عرض کنم که عنوان انتخاب شده برای این گفتار مناسب نیست چون انچه ایشان بیان کردهاند در راستای عدل به مفهوم اجتماعی ان است که خوب هم بیان شده ولی در خصوص عدل به مفهوم فلسفی وارد بحث نشده اند