هفتمین پیشهمایش بینالمللی «اندیشههای علامه طباطبایی در تفسیر المیزان» برگزار شد
گروه اندیشه: هفتمین پیشهمایش بینالمللی «اندیشههای علامه طباطبایی در تفسیر المیزان» با موضوع «نوبت در تفسیر المیزان» امروز در دانشگاه شیراز برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، هفتمین پیشهمایش بینالمللی «اندیشههای علامه طباطبایی در تفسیر المیزان» با موضوع «نوبت در تفسیر المیزان» امروز، 3 خرداد در محل تالار علامه جعفری دانشکده الهیات و معارف اسلامی اسلامی دانشگاه شیراز برگزار شد.
همایش مذکور با حضور آیتالله محمود رجبی، دبیر علمی همایش بینالمللی «اندیشههای علامه طباطبایی در تفسیر المیزان» و قائم مقام مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) و همچنین حجتالاسلام شکراللهی، دبیر اجرایی همایش مذکور برگزار شد.
این مراسم با تلاوت آیاتی چند از کلامالله مجید توسط یکی از دانشجویان این دانشکده آغاز شد و سپس محمدجواد سلمانپور، رئیس دانشکده مطالعات تطبیقی علوم قرآن کریم شیراز سخنرانی کرد.
وی با یادآوری اینکه این همایش بههمت دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه شیراز و دانشکده مطالعات تطبیقی علوم قرآن کریم شیراز برگزار شده است، گفت: همایش مذکور در دو بخش سخنرانی و کرسی آزاداندیشی و نقد و نظر در باب بعثت و نبوت با الهام اندیشههای علامه طباطبایی برگزار میشود.
بنا بر این گزارش، در ادامه این مراسم حجتالاسلام علی کلانتری، رئیس دانشکده الهیات و معارف اسلامی اسلامی دانشگاه شیراز نیز به اساتید مدعو و حاضران خوشامدگویی گفت.
بیش از یک هزار آیه پیرامون پیامبر(ص) در قرآن کریم وجود دارد
نخستین سخنران این مراسم حجتالاسلام محمد شریفانی، رئیس نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاههای فارس بود که به تبیین سیمای پیامبر(ص) در قرآن با تکیه بر رموز توفیق آن حضرت پرداخت.
وی افزود: در قرآن کریم بیش از یک هزار نکته و آیه به نوعی پیرامون شخصیت، تاریخ مأموریتها و روشهای پیامبر اسلام آمده است و این علاوه بر آن است که مخاطب کل قرآن کریم وجود نازنین پیامبر(ص) است و بناست که این کتاب به بشریت اعلام شود.
حجتالاسلام شریفانی ابراز کرد: در این کتاب آسمانی، نکات فراوانی پیرامون ابعاد شخصیتی این انسان بینظیر تاریخ است که در بخش علمی، عملی و رفتاری در خور توجه است.
این مقام مسئول عنوان کرد: پیامبر(ص) علیرغم اینکه در زمان بعثت خود با موانع فراوانی روبهرو بود اما دنیایی از نورانیت و برکت را تحویل داد و رمز موفقیت این انسان با آن شرایط و فضای جغرافیایی و دنیای پر از ظلم چه بوده است؟
وی با اشاره به آیه 164 سوره آلعمران « لَقَدْ مَنَّ اللّهُ عَلَى الْمُؤمِنِینَ إِذْ بَعَثَ فِیهِمْ رَسُولًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ...؛ به یقین خدا بر مؤمنان منت نهاد [که] پیامبرى از خودشان در میان آنان برانگیخت تا آیات خود را بر ایشان بخواند و پاکشان گرداند و کتاب و حکمت به آنان بیاموزد...» گفت: خداوند در این آیه 4 مأموریت تلاوت کتاب، تعلیم کتاب، تعلیم حکمت و تزکیه را برای پیامبر برشمرده است.
تلاوت قرآن؛ مقدمه دستیابی به کمال
حجتالاسلام شریفانی با یادآوری اینکه در 4 آیه از قرآن کریم سه بار تزکیه بر تعلیم مقدم شده است، افزود: نخستین وظیفه پیامبر(ص) تعلیم و تلاوت کتاب قرآن است و تا زمانی که تلاوت کتاب در زندگی ما نیاید اصلا با آئیننامه دین آشنا نیستیم.
رئیس نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاههای فارس اظهار کرد: بعد از آن، تعلیم کتاب و علم و دانش را باید فراگیریم و سپس تزکیه روح زیرا علمی که در آن تزکیه نباشد، مضر است.
وی عنوان کرد: جای بسی تأمل است اینکه پیامبر(ص) در حوزه تلاوت چه نکاتی را رعایت میکردند تا مردم صورت ظاهر قرآن را بیاموزند که امروز مردم به آن توجه نمیکنند.
تبیین 10 خصلت پیامبر(ص)
رئیس نهاد نمایندگی ولی فقیه در دانشگاههای فارس با بیان اینکه خداوند در سوره آلعمران، 10 نکته را درباره پیامبر(ص) فرموده است، گفت: رحمت، پشتوانه الهی، ملایمت در گفتار و رفتار، پرهیز از عوامل آسیبزا، عفو و گذشت، توبهپذیری، مشورت، عزم و اراده، توکل و صادق و پرهیزکار از خیانت از جمله ویژگیهایی است که خداوند در این سوره برای پیامبر(ص) برشمرده است.
به گزارش ایکنا، آیتالله محمود رجبی، قائم مقام مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) نیز در این همایش به اهداف بعثت و راهکارهای تحقق آن اشاره کرد و گفت: خداوند در آیه نخست سوره ابراهیم هدف از بعثت پیامبر(ص) را اینگونه بیان میفرماید «الَر کِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَیْکَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلَى صِرَاطِ الْعَزِیزِ الْحَمِیدِ؛ الف لام راء کتابى است که آن را به سوى تو فرود آوردیم تا مردم را به اذن پروردگارشان از تاریکیها به سوى روشنایى بیرون آورى به سوى راه آن شکست ناپذیر ستوده».
خروج از ظلمات و رسیدن به نور؛ هدف از بعثت پیامبر(ص)
وی افزود: خارج ساختن انسانها از تاریکیها و رساندن آنها به نور با اذن الهی و از طریق راه عزیز و عمیق یعنی راه خداوندی که شکستناپذیر و ستودنی است هدف از بعثت بیان شده است لذا خداوند تأکید میکند که بعثت پیامبر جهت رهایی از تاریکیها و دستیابی به نور است.
آیتالله رجبی ادامه داد: مرحوم علامه طباطبایی مکررت در ذیل آیات قرآن میفرمایند آنچه اسلام برای آن آمده، سعادت دنیا و آخرت است یعنی دین فقط برای خوشبختی آخرت نیست بلکه برای خوشبخت شدن انسان در دنیا نیز است و راه سعادت دنیوی انسان نیز برنامهای است که قرآن ارائه کرده است بنابراین ما در انواع تاریکیها هستیم و اگر بخواهیم از این تاریکی به حیات طیبه و سعادت دنیا و آخرت برسیم باید برنامهای که قرآن برای ما تنظیم کرده پی گرفته تا به آن دست یابیم.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم با اشاره به آیه 164 سوره آلعمران«لَقَدْ مَنَّ اللّهُ عَلَى الْمُؤمِنِینَ إِذْ بَعَثَ فِیهِمْ رَسُولًا مِّنْ أَنفُسِهِمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ...؛ به یقین خدا بر مؤمنان منت نهاد [که] پیامبرى از خودشان در میان آنان برانگیخت تا آیات خود را بر ایشان بخواند و پاکشان گرداند و کتاب و حکمت به آنان بیاموزد...»، گفت: این آیه برنامه ارائه شده قرآن کریم جهت دستیابی به نور و سعادت دنیا و آخرت است که در این آیه اولاً خداوند میفرماید بر ما منت نهاده است که چنین برنامهای را در اختیار ما قرار دادهایم و چنین پیامبر(ص) برگزیده تا این برنامه را اجرا کند.
وی با تأکید بر اینکه نخستین قدمی که در مسیر خروج از ظلمت و رسیدن به نور لازم است، تلاوت آیات قرآن کریم است، گفت: تلاوت یعنی رساندن پیام الهی و اگر پیام الهی به انسانها نرسد، امکان خروج از ظلمتها و تاریکیها و رسیدن به نور میسر نیست.
رسانهها در رساندن پیام الهی کوشا باشند
آیتالله رجبی با بیان اینکه برای جامعه امروزی ما این بخش از آیه پیامهای مختلفی دارد، گفت: اولین پیام این است که یک رسالت سنگین بر دوش نظام، مسئولان، فرهیختگان و رسانههای ماست و آن رساندن پیام الهی به انسانهاست؛ اگر بخواهیم که جامعه مسیر درست را طی کند باید ابتدا مسیر درست به اطلاع مردم رسانده شود.
وی اضافه کرد: یک وظیفه این است که اساتید، حوزههای علمیه، رسانهها و مسئولان برای رساندن پیام خدا که پیام قرآن است، سرمایهگذاری ویژه کنند و در رأس این سرمایهگذاری اعم از اجرای برنامههای هماندیشی، سیاستگذاری، تهیه امکانات سرمایهگذاری و هزینه ای، باید سرمایهگذاری برای رساندن پیام الهی باشد چون این مکتب و کتاب آمده است تا همه بشریت را به نور برساند و اگر مردم از اصل پیام مطلع نباشند طبعاً به دنبال آن حرکت نخواهد کرد.
آیتالله رجبی اظهار کرد: گاهی پیام الهی رسانده نمیشود، اصلاً اقدامی در این زمینه صورت نمیگیرد اما گاهی این پیامها رسانده میشود اما در هیاهوی پیامهای دیگر گم میشود لذا مسئولان نظام و رسانهها وظیفه دارند که پیام الهی را به گونهای برسانند که در این غوغای دهکده جهانی و انفجار اطلاعات، جامعه بشری پیام الهی را دریابند.
سرمایهگذاری محتوایی و صوری جهت انتقال پیام الهی صورت گیرد
وی با بیان اینکه یکی از توطئههای دشمنان پیام الهی این است که با وارد کردن پیامهای متنوع و جذاب زمینه را برای رسیدن به پیام الهی از بین ببرند، گفت: در جایی که هزاران پیام دیگر انسان را به سوی غیر خدا میرساند پیام الهی در این میان گم میشود لذا وظیفه داریم به گونهای برنامهریزی کنیم که سخن خدا بر فراز تمام سخنها قرار گیرد و این امر میسر نمیشود به جز با سرمایهگذاری محتوایی و صوری که سرمایهگذاری محتوایی یعنی پیام را به خوبی منتقل کنیم و سرمایهگذاری صوری یعنی امکانات پیامرسانی باید مهیا شود.
وی با تأکید بر اینکه باید موتور جستجوی ایرانی ـ اسلامی را جهت عرضه پیام الهی در فضای سایبری ایجاد کنیم، گفت: همانطور که در تحریم اقتصادی به سر میبریم ممکن است که در تحریم سایبری نیز قرار گیریم لذا باید این نوع جستجوگر ساخته شود و خودکفا شویم.
سرمایهگذاری جهت ترویج فرهنگ دین ضروری است
آیتالله رجبی با تأکید بر اینکه باید در عرصه ترویج فرهنگ دین و امکانات و سختافزارهای آن سرمایهگذاری کنیم، گفت: اگر به جای اینکه پیام الهی را انتقال دهیم جامعه را به سمت فضایی که دشمنان سوق میدهند، بکشانیم، با آن هدف رسالت سازگار نیست و با رسیدن انسانها به نور در تضاد است.
قائم مقام مؤسسه امام خمینی(ره) در ادامه سخنان خود رسالت دوم پیامبر(ص) را تزکیه دانست و گفت: تزکیه یعنی رشد، پیشرفت و ارتقای انسانیت است و انسان میتواند کمالات انسانی خود را رشد دهد و آنچه در مفهوم تزکیه آمده، بیانگر پیشرفت در ابعاد انسانی است.
وی به اندیشههای علامه طباطبایی اشاره کرد و گفت: علامه طباطبایی فرمودند مکتبهایی که در سراسر جهان در طول تاریخ در زمینه رشد و تعالی انسانها مطرح بودهاند، در سه دسته خلاصه میشوند؛ یک عده مکتبهایی هستند که منفعتطلبی و سودانگاری دنیوی مدنظر آنهاست؛ دیگری به منفعتطلبی اخروی میپردازد و در مقایسه با مکتب اول بسیار متعالی و برتر است؛ بسیاری از منازعات را از بین میبرد؛ عدالت را اجرا میکند اما یک مخاطره دارد و اگر انسانی که با اندیشه منافع اخروی ساختار او شکل گرفته است، در شرایطی در مبانی فکری او تردید ایجاد شد که آیا معادی وجود دارد یا خیر، این منفعتطلبی او کاملاً دنیوی میشود چنانچه چنین امری را در طول تاریخ مشاهده کردیم.
آیتالله رجبی، مکتب سوم را مکتب اسلام و قرآن دانست و گفت: این مکتب به دنبال نگرش توحیدی است و فقط به این توجه دارد که خداوند چه میپسندد و چه دستوری میدهد لذا اگر بخواهیم جامعه را به نور برسانیم باید این نگرش توحیدی را حاکم کنیم یعنی اساس این باشد که خدا چه میخواهد و چه چیزی را میپسندد البته خوشبختی دنیا نیز در این جا مطرح است اما خوشبختی که در چارچوب خداوند باشد.
کاملترین شیوه رفاه در دنیا در سایه عمل به دستورات الهی محقق میشود
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم تأکید کرد: بهترین سعادت دنیا و کاملترین شیوه رفاه دنیا در سایه عمل به دستورات الهی است کما اینکه بهترین سعادت اخروی نیز در سایه عمل به همین دستورات است بنابراین هدف و نقطه اوج رضایت خداوند و عمل به دستورات خداست و اگر این را مدنظر قرار دهیم سعادت دنیوی و آخروی ما تأمین میشود.
وی با یادآوری اینکه علامه طباطبایی در اینجا نیز بحثهای فراوانی دارد، گفت: مرحله دوم این است که تمام نیروها را برای رشد معنوی انسانها بسیج کنیم و اگر میخواهیم در جامعه ظلم و ستم و منفعتطلبی شخصی نباشد باید انسانیت ترویج یابد و انسان تنها خدا را ببیند که بهترین منبع این امر نیز قرآن کریم است.
آیتالله رجبی مرحله سوم بعثت را «ُیعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ» دانست و گفت: کار معلم تسهیل فهم حقایق است و خداوند نمیفرماید که انسانها حکمت و کتاب را اجرا کند بلکه میفرماید « ُیعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ» و کتاب را به آنها آموخت که این راه برای فهم حقایق آسان است.
بنا بر این گزارش، بخش دوم این همایش، به کرسی آزاداندیشی و نقد و نظر اختصاص داشت که در آن اساتیدی چون آیتالله رجبی، دبیر علمی همایش بینالمللی «اندیشههای علامه طباطبایی در تفسیر المیزان»، حجتالاسلام رحیمیان، ساجدی و حجتالاسلام قاسم کاکایی اعضا هیئت علمی دانشگاه شیراز و اساتید دانشکده الهیات و معارف اسلامی این دانشگاه برگزار شد.
