صحیفه سجادیه، زمینهسازی برای تشکیل حکومت اسلامی بود
گروه اندیشه: امام سجاد(ع) بهواسطه دعاهای خود که امروز در قالب «صحیفه سجادیه» تنظیم شده به زمینهسازی تشکیل حکومت اسلامی از رهگذر کار فرهنگی و تربیتی پرداخت.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، اسم مبارک آن بزرگوار «علی» است و مشهورترین القاب آن حضرت «زینالعابدین» و «سجاد» است و مشهورترین کنیه او «ابامحمد» و«ابوالحسن» است.
مدت عمر آن بزرگوار مثل پدر بزرگوارش پنجاه و هفت سال است زیرا پانزدهم جمادیالاول سال سی و هشت از هجرت به دنیا آمد؛ تولد آن بزرگوار دو سال قبل از شهادت امیرالمؤمنین(ع) است و تقریباً بیست و سه سال به پدر بزرگوار زندگی کرد؛ پس مدت امامت آن بزرگوار سی و چهار سال است.
ایمان امام سجاد(ع)
امیرالمؤمنین(ع) در دعای صباح میگوید: یا من دل علی ذاته بذاته: ای کسی که برهان وجود خود هستی، حضرت سجاد نیز در دعای ابوحمزة ثمالی میگوید: بک عرفتک وانت دللتنی علیک وعوینی الیک ولولا انت لم أدرما انت؛ تو را به خودت شناختم و تو دلالت نمودی مرا بر خودت و دعوت نمودی به خودت و اگر نبودی، ترا نمیشناختم.
اینگونه کمات منتهای ایمان را میرساند و این همان ایمان شهودی است که امیرالمؤمنین(ع) میفرماید: لو کشفت لی الغطاء ما ازددت یقینا؛ اگر بر فرض محال ممکن بود خدا را بر این چشم ظاهری دید و میدیدم بر یقین من که الآن به ذات مقدس حق دارم افزوده نمیشد.
تقوای امام سجاد(ع)
امام سجاد(ع) فرمود: خداوند را معصیت میکنی و ادعا میکنی که او را دوست داری، به جان من این ادعا از عجایب امور است، اگر راستی خدا را دوست داشتی او را اطاعت میکردی، زیرا محب همیشه مطیع محبوب است.
عبادت امام سجاد(ع)
دربارة امیرالمؤمنین(ع) گفته شده است که روزها به ایجاد باغ و قنات برای فقرا و محتاجان مشغول بود و تا به صبح عبادت میکرد. حضرت سجاد(ع) نیز چنین بود چه بسیار باغها و قنوات که بهدست ایشان برای دیگران آباد یا ایجاد شد؛ همچنین عبادت و سجده او به حدی بود که به زینالعابدین و سجاد ملقّب شد.
سخاوت، فتوت و رأفت امام سجاد(ع)
از طریق اهل تسنن روایت شده است که چون حضرت سجاد(ع) شهید گشت روشن شد که آن حضرت صد خانواده را بهطور مخفی اداره میکرده است.
امام سجاد(ع) خطاب به اصحاب خود میفرمود: ای یاران من، برادران من، مواظب خانه آخرت باشید من سفارش دنیا را به شما نمیکنم زیرا شما بر آن حریص هستید و به آن چنگ زدهاید، آیا نشنیدهاید که حضرت عیسی به حواریون میگفت: دنیا پل است، از روی آن بگذرید و به تعمیرش نپردازید! چه کسی روی موج آب خانه میسازد؟ موج دریا این دنیا است، به آن دلبستگی نداشته باشید.
شجاعت امام سجاد(ع)
اگر گفتار امام سجاد(ع) را در مجلس ابن زیاد و در مجلس یزید و بهویژه خطبه آن بزرگوار را در مسجد شام در نظر بگیریم شجاعت این بزرگوار نیز بر ما روشن میشود.
امام سجاد(ع) در مدت سی و پنج سال پاسدار شیعه بود، مورخان معتقدند که تدبیر امام سجاد، مدینه را و بسیاری از شیعیان را از دست کسانی چون یزید و عبدالملک مروان نجات داد.
حلم امام سجاد(ع)
درباره امام سجاد(ع) گفتاری نقل شده است، ایشان فرمودند: بر کسی گذشتم که به من بد میگفت، بدو گفتم که اگر راست میگویی خداوند متعال مرا رحمت کند و اگر دروغ میگویی خدا تو را بیامرزد!
تواضع امام سجاد(ع)
آن حضرت با فقرا مینشست، با آنان غذا میخورد، از آنان دلجویی میکرد، به آنان لطف داشت و پناه آنان بود، برای آنان کار میکرد و از آنان پذیرایی میکرد و درباره آنان به دیگران سفارش میکرد.
تاریخنویسان اقرار دارند که امام سجاد(ع)، دوست داشت فقیران، یتیمان و بینوایان سر سفرهاش باشند و با آنها بنشیند، غذا برای آنها آماده کند و حتی غذا در دهن آنان بگذارد.
فصاحت و بلاغت امام سجاد(ع)
امام سجاد(ع) صحیفة کامله سجادیه را به جهان عرضه داشت، صحیفهای که چون آن نیامده و نخواهد آمد، صحیفهای که در ضمن دعا، معارف اسلام، سیاست اسلام، اخلاق اسلام، اجتماعیات اسلام، حقانیت شیعه، حقانیت اهل بیت(ع)، انتقاد از ظلم و ظالم، سفارش به حق و حقیقت و بالاخره یک دوره معارف اسلامی را آموزش میدهد.
جهاد امام سجاد(ع)
امام سجاد(ع) گرچه در کربلا کشته نشد اما وجودش، بقایش و اسارتش عامل بقای اسلام بوده است، قیام ابی عبدالله الحسین(ع) درختی بود که در کربلا کاشته شد و آبیاری و به ثمر رساندن و نگاهداری از آن بهدست امام سجاد(ع) و زینب کبری(س) انجام گرفت.
تدبیر امام سجاد(ع) در اسارت، گریههای امام سجاد(ع) در مدینه، نوحهخوانی و روضهخوانیهای آن حضرت در مدت سی و پنج سال سخنرانیش، بهموقع جهادی بود فوقالعاده مفید و ثمربخش که تحلیل سیاسی تاریخ، این مطالب را نشان میدهد.
عفو و جوانمردی امام سجاد(ع)
درباره امام سجاد(ع) منقول است که فرماندار مدینه که دل امام سجاد(ع) را خون کرده بود، از طرف عبدالملک مروان معزول شد و امر شد که او را به درختی ببندند و مردم بیایند و به او توهین کنند، امام سجاد(ع) اصحاب خود را خواست و سفارش فرمود که مبادا به او توهین شود! امام سجاد(ع) نزد او رفت و او را دلداری داد و نزد عبدالملک مروان وساطت او را کرد که از این خواری نجات یابد. آن فرماندار معزول میگفت از علی بنالحسین و یارانش ترس دارم زیرا به آنها ظلم بسیار کردم.
ابهت و شخصیت امام سجاد(ع)
در تاریخ ضبط است که هشام بن عبدالملک به حج آمده بود و کثرت جمعیت مانع شد که حجرالاسود را استلام کند، پس در گوشهای برای او فرشی انداخته و نشسته بود که امام سجاد(ع) وارد طواف شد و وقتی به حجرالاسود رسید، مردم کنار رفتند و حضرت مکرر استلام کرد، هشام فوقالعاده ناراحت شد، یکی از اطرافیان پرسید: این مرد کیست که مردم چنین به او احترام دارند؟ هشام تجاهل کرد و گفت نمیدانم، فرزدق آنجا بود، فی البداهه قصیدة مفصلی درباره امام سجاد(ع) سرود.
زندگی امام سجاد(ع)
زندگی امام سجاد(ع) از زندگی امیرالمؤمنین(ع) بسیار پرتلاطمتر بود، آن حضرت در بحبوحه جنگ صفین به دنیا آمد، در زمان معاویه و آن جنایاتش پرورش پیدا کرده، معاویه را با کشتارهای دسته جمعی شیعیان، با اشاعه سبّ امیرالمؤمنین(ع) در خطبهها و بعد از نمازها دیده است، بعداً حماسه کربلا و اسارت، که هر روزی از آن چند بار مرگ است، مجلس ابن زیاد و مجلس یزید را با اهلبیت پدرش پشت سر نهاد، قضیه حره که ننگی است بر دامن مسلمانان را مشاهده کرد. وی پنجاه و هفت سال در این دنیا زندگی کرد ولی هر روز از آن برای آن بزرگوار قتلگاهی بود.
محمدرضا تقویان، رئیس اداره تبلیغات اسلامی شهرستان دورود در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان با تبریک بهمناسبت ولادت امام سجاد(ع) افزود: امام سجاد(ع) در طول زندگانی با برکت خود 4 دوره از امامت را درک کرده است، ایشان به مدت 2 سال شاهد خلافت جدش امیرالمؤمنین(ع)، 10سال خلافت عمویش امام حسن مجتبی(ع) که دوران ناامیدی از پیروزی حرکت سلسله بود و به صلح حدیبیه انجامید و 10 سال خلافت پدرش امام حسین(ع) بود سپس خود به پیشوایی و امامت مسلمانان رسید.
وی ادامه داد: اما زینالعابدین(ع) در محرم سال 61 هجری در جریان قیام پدر بزرگوارش امام حسین(ع) در سرزمین کربلا حضور داشت سپس همراه سایر عزیزانش به اسارت درآمد و ایشان تکیهگاهی در کوران مصیبت و گرفتاریها برای سایر اسرا بود، امام سجاد(ع) در هر فرصتی با سخنرانی کوبنده خود، یزید را رسوا کرده و مکر و نیرنگ او را برملا میساخت و در تاریخ نقل شده، امام سجاد(ع) که از شاهدان کربلا بود تا سالیان سال پس از شهادت سیدالشهدا و یارانشرهنگام نوشیدن آب اشک میریخت.
حجتالاسلام تقویان اضافه کرد: امام سجاد(ع) که شاهد زمامداری حاکمان جوری همچون عبدالهبن زبیر، معاویه بن یزید، مردان بن حکم، ولید بن عبدالملک و... بود درصدد تداوم اندیشه پیامبر اکرم(ص) به امید ایجاد حکومت اسلامی در دراز مدت بود و بهواسطه دعاهای خود که امروز در قالب «صحیفه سجادیه» تنظیم شده به زمینهسازی حکومت اسلامی از رهگذر کار فرهنگی و تربیتی پرداخت همچنین در راستای تبیین تفکر ناب اسلامی و زدودن بدعتها و خرافات از جامعه اسلامی تلاش بیشائبهای کرد.
