معرفی ادعیه و زیارات مأثوره ائمه(ع) در مورد رجعت حضرت حجت(عج)

به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، یکی از عامی‌ترین منابع عقیدتی و والاترین معاد و مذهبی شیعه، دعاها و زیارت‌های وارده از ائمه معصومین(ع) است.

در مورد رجعت، مطالب فراوانی در دعاها و زیارت‌های مأثوره بیان شده است که از جمله آنها این فراز از زیارت جامعه کبیره است؛ «...مُعْتَرِفٌ بِکُمْ مُؤْمِنٌ بِإِیَابِکُمْ مُصَدِّقٌ بِرَجْعَتِکُمْ مُنْتَظِرٌ لِأَمْرِکُمْ مُرْتَقِبٌ لِدَوْلَتِکُمْ ... به شما ایمان دارم، بازگشت شما را باور دارم، رجعت شما را تصدیق می‌کنم، امر شما را انتظار می‌کشم، دولت شما را چشم به راهم».

در مصباح المجتهد شیخ طوسی در ضمن زیارتی که با سلسله سند روایت کرده است، این جمللات را بیان می‌کند در اقبال، سید بن طاوس و در مصباح شیخ طوسی روایت نموده‌اند که توقیعی برای قاسم بن علاء همدانی وکیل حضرت امام حسن عسکری(ع) به این مضمون صادر گشت. امام حسین(ع) در روز پنج‌شنبه روز سوم شعبان متولد شد، آن روز را روزه بدار و این دعا را بخوان «وَسَیِّدِ الاُْسْرَةِ الْمَمْدُودِ بِالنُّصْرَةِ یَوْمَ الْکَرَّةِ الْمُعَوَّضِ مِنْ قَتْلِهِ اَنَّ الاْئِمَّةَ مِنْ نَسْلِهِ وَالشِّفاَّءَ فى  تُرْبَتِهِ والْفَوْزَ مَعَهُ فى اَوْبَتِهِ والاْوصِیاَّءَ مِنْ عِتْرَتِهِ بَعْدَ قاَّئِمِهِمْ وَغَیْبَتِهِ حَتّى یُدْرِکُوا الاْوْتارَ وَیَثْاَروُا الثّارَ وَیُرْضُوا الْجَبّارَ وَیَکُونُوا خَیْرَ اَنْصارٍ صَلَّى اللّهُ عَلَیْهِمْ مَعَ اْختِلافِ اللَّیلِ وَالنَّهارِ» او امام حسین(ع) سرور آل محمد(ص) است که در روز رجعت، نصرت خداوند به او می‌رسد. آقایی که خداوند 9 امام را از نسل او در عوض شهادتش به وی موهبت کرد و تربتش را موجب شفا دانسته و سعادت را در زمان رجعت، با وی و جانشینان او بعد از قائم آنها و غیبت او که همه از عترت وی می‌باشند، قرار داده تا اینکه از قاتلان آنها انتقام بگیرد و از دشمنانشان خوانخواهی کنند و خداوند جبار را خشنود نمایند و بهترین یاور آنها باشند.

در مصباح‌الزائر سید بن طاوس زیارتی برای امام زمان(عج) در سرداب سامره که حضرت در آنجا غایب شده است روایت کرده که از جمله این فقرات است؛ پروردگارا، مرا برای فرمانبرداری امام زمان(عج) و خدمتگذاری حضرتش و زندگی در دولت آن سرور و دوری از نافرمانیش، موفق بدار.

خداوندا اگر من پیش از آن مردم، مرا در آن جماعتی قرار بده که در رجعت وی بر می‌گردند و در دولت و روزگار او بملک و تمکن می‌رسند و در ساله پرچم‌های او به سر می‌برند و در زمره او برانگیخته می‌شوند و چشمشان به جمال وی روشن می‌شود.

دعای عهد و رجعت

از امام صادق(ع) روایت شده که هر کس چهل روز دعای عهد را بخواند از یاوران حضرت قائم(عج) باشد.

فرازی از این دعا مربوط به رجعت و به این عبارت است: «اللَّهُمَّ إِنْ حَالَ بَیْنِی وَ بَیْنَهُ الْمَوْتُ الَّذِی جَعَلْتَهُ عَلَى عِبَادِکَ حَتْما مَقْضِیّا، فَأَخْرِجْنِی مِنْ قَبْرِی مُؤْتَزِرا کَفَنِی شَاهِرا سَیْفِی مُجَرِّدا قَنَاتِی مُلَبِّیا دَعْوَةَ الدَّاعِی فِی الْحَاضِرِ وَ الْبَادِی» خداوندا اگر بین من و زمان ظهور حضرت، مرگ حایل گردید؛ چنانکه آن را بر بندگانت حتمی نموده و مقرر داشتی، مرا در حالیکه کفن به کمر بسته و شمشیر کشیده و نیزه افراشته‌ام، از قبر بیرون آور، من در ان حالت دعوت آن داعی را اجابت نمایم که گسترده دعوت او شهری و بادیه نشین را در بر می‌گیرد.

زیارت آل یاسین

زیارت آل یاسین با سلام آغاز می‌شود، سلام به امامی که زنده و شنونده سخن زائر است. سلام به امام زنده و حجت حق و بیان اوصافش که نوعی آمورزش امام شناسی و یادآوری عقاید شیعه است.

از زیارت نامه‌های مأثوره بعضی اهمیت بیشتر دارند و در توصیف مقامات روحانی، مناقب معصومین و توحید رب العالمین بلیغ تر و شیواتر است که از جمله آنان زیرات آل یاسین است.

ظاهراً آل‌یس قرائتی از إل‌یاسین است که در آیه 130 سوره صافات آمده است:«سَلَامٌ عَلَى إِلْ یَاسِینَ». ابوالفتوح رازی در ذیل آیه می‌نویسد: ابن عامر، نافع و یعقوب آل یاسین را به مدّ و باقی قراّء إلیاسین خوانده‌اند.آنان که آل یاسین خوانده‌اندگفتند که معنی‌اش آن است که« سلام بر آل محمد(ص)» و یاسین نامی است از نام‌های رسول ما و آنان که إلیاسین خوانده‌اند گفتند این لغتی است در الیاس، چنانکه اسماعیل و اسمعین.

در تفسیر نمونه پس از نقل اقوال مختلف در قرائت إل یاسین و معانی که بنابر هر قرائت پیدا می‌کند آمده است: آل یاسین با الف ممدوده ترکیبی است از کلمه آل و یاسین، یاسین طبق نقلی نام پدر الیاس است، و طبق دیگری از نام‌های پیامبر(ص) است، قرائن روشنی در خود قرآن است که همان معنی اول را تأیید می‌کند که منظور از الیاسین همان الیاس است؛ زیرا بعد از آیه «سَلَامٌ عَلَى إِلْ یَاسِینَ» به فاصله یک آیه می‌گوید «إِنَّهُ مِنْ عِبَادِنَا الْمُؤْمِنِینَ» بازگشت ضمیر مفرد به آل‌یاسین دلیل بر این است که او یک نفر بیشتر نبوده، یعنی همان الیاس.

در بسیاری از تفاسیر حدیثی نقل شده که سند آن به ابن عباس بر می گردد و او می‌گوید؛: منظور از آل‌یاسین آل محمد(ص) است؛ چراکه یاسین از اسماء پیامبر اسلام(ص) است. در قرآن مجید و آثار ادبی فاخر، گاه کلمه‌ای به دو صورت خوانده می‌شود که در هر دو صورت دارای معنی مناسب پذیرفتنی است و اینگونه تعبیرها نوعی هنر ادبی و حاکی از قدرت بیان گوینده است. وجود این گونه تعبیرها سبب می‌شود که یک آیه متضمن دو یا سه معنی و همه در درجات گوناگون مراد گوینده باشد.

عترت پیامبر(ص) که عالم به ظاهر و بطن آیات هستند، گاه در استدلال به مقامات معنوی خودشان که همه موهبت الهی و افزون بخشی پروردگار است. از اینگونه تعبیرهای قرآنی بهره می‌جستند که نمونه آن جمله همین زیارت است.

زیارت آل‌یاسین همانند زیارت‌های دیگر مناقب و فضایلی را که برای ائمه معصومین(ع) می‌شمارد همه مستند به قرآن است. یعنی با تأمل بعضی آیات مصداق پنهان آیه را که در باطن آن است ظاهر می‌کند. تأویل روشنگر مراد خدای تعالی از آیات می‌باشد و چون مستند به قول امام معصوم(ع) و منصوص است تردیدی در درستی‌اش نیست.

از علامه طباطبایی(ره) درباره شرایط برقرار کردن ارتباط با حضرت ولی الله الاعظم(عج) پرسیدند، ایشان فرمودند: سه شرط دارد: اول تقوای خالص، عمیق و کامل، دوم عشق و علاقه شدید به حضرت حجه بن الحسن(ع) و سوم زیارت آل یاسین به ویژه در عصر جمعه.

شیخ جلیل، احمدبن علی بن ابی طالب طبرسی در کتاب شریف احتجاج روایت کرده که از ناحیه مقدس حضرت مهدی(عج) زیارت زیر در پاسخ نامه محمد حمیری امده است که زیارتی است بسیار عالی و پرمحتوا که در سراب مقدس و غیر از آن می‌توان از آن استفاده کرد. ان حضرت فرمود: بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ... هر گاه خواستید بوسیله ما به خدا و به سوی ما توجه کنید این زیارت را بخوانید.