آموزههای اخلاقی متناسب با زمان بازتعریف شود
گروه اندیشه: رئیس دانشکده مطالعات تطبیقی قرآن کریم شیراز با اشاره به راهکارهای ترویج اخلاقهای دینی در جامعه گفت: در این زمینه باید آموزههای اخلاقی را متناسب با زمان بازتعریف کنیم.
محمدجواد سلمانپور، رئیس دانشکده مطالعات تطبیقی قرآن کریم شیراز در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، با اشاره به راهکارهای ترویج اخلاقهای دینی در جامعه گفت: نخستین راهکاری که برای بازگشت به اخلاق در جامعه مطرح میشود همان فرمایشات مقام معظم رهبری مبنی بر سبک زندگی اسلامی است.
وی افزود: معظمله در سفر خود به خراسان شمالی 20 عرصه اخلاقی را برشمردند که باید این موارد را متناسب با شرایط زمان و با ابزارهای مختلف برای مردم بازتعریف کرده و فواید و تأثیر آن در بهبود زندگی دنیوی و آخروی مردم بیان کنیم.
سلمانپور اظهار کرد: اینکه امروزه غربیها برخی از آموزههای دینی ما را رعایت میکنند نه به جهت این است که مسلمان هستند بلکه به این جهت که دریافتهاند این آموزههای اخلاقی برای دنیای امروزی آنها مفید است و درواقع انگیزه اخروی به این آموزهها ندارند.
لزوم تبیین فواید دنیوی آموزههای اخلاقی
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز اضافه کرد: بنابراین باید فواید دنیوی این آموزههای اخلاقی دینی را برای مردم مبرهن کنیم که راستگویی، قناعت، توکل، روحیه کار جمعی، سبک پوشش، راستگویی در معاشرت، غیبت و کارگریزی که در واقع مؤلفههای سبک زندگی مورد نظر مقام معظم رهبری هستند چه تأثیراتی در زندگی آنها دارد.
وی اظهار کرد: همچنین کانونهایی وجود دارد که محل انتقال دین و اخلاق است و از قدیمالایام وجود داشته است و اسلام نیز برای این کانونها ارزش زیادی قائل است و ما باید این کانونها را تقویت کنیم که یکی از اینها کانون خانواده است و خانواده نقش اساسی در پدید آوردن اخلاق و انتقال آن از یک نسل به نسل دیگر دارد.
مسجد رفتن؛ زمینهساز ترویج اخلاق دینی
سلمانپور کانون دیگر را مسجد دانست و گفت: ما باید با شیوههای مختلف مساجد را تقویت کنیم و مردم را تشویق کنیم که به مساجد راه یابند و همین مسجد رفتن زمینه پدیدآمدن بسیاری از اخلاقهای دینی در جامعه است.
رئیس دانشکده مطالعات تطبیقی قرآن کریم شیراز تأکید کرد: نکته مهمتر این است که ما باید آموزههای اخلاقی را متناسب با زمان بازتعریف کنیم؛ به عنوان مثال امروزه مردم باید چگونه توکل داشته باشند؛ قناعت با توجه به شرایط زمان باید چگونه باشد و همینطور سایر عناصر اخلاقی.
وی اضافه کرد: در زمانهای قدیم افراد خانوادههای متدین هر هفته گرد هم جمع میشدند و یک روحانی حدیث کسا و یا یک حدیث اخلاقی از پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) نقل میکرد لذا اگر ما بتوانیم این سنت حسنه را دوباره بازسازی کنیم که خانوادهها و طایفهها به عنوان صله رحم هر هفته ربع ساعت یک روحانی دعوت کنند و این امر نهادینه شود، قطعاً گام مؤثری در زمینه ترویج اخلاقهای دینی در جامعه برداشتهایم.
سلمانپور اظهار کرد: مطلب اساسی دیگر در این زمینه مسئولان هستند البته منظور حتماً رئیس جمهور و وزرا نیست زیرا در یک روستا، بخشدار، دهیار و فرماندار یا سایر مسئولان مانند رئیس جمهور میدانند که اگر آنها اخلاقهای دینی را رعایت کنند، مردم میگویند مسئولان مملکت اخلاق را رعایت کردند همینطور در مرکز استان، استاندار، امام جمعه، مدیران کل و رؤسای ادارات در نظر مردم کل نظام و مدیران آن هستند بنابراین اگر خطایی رخ دهد یا آموزه اخلاقی اسلامی رعایت شود میگویند مسئولان نظام رعایت کردهاند.
مسئولان در عمل پیشگام ترویج اخلاقهای دینی باشند
وی اضافه کرد: در سطح کلان مسئولان نظام رئیس جمهور و وزرا هستند بنابراین مسئولان در ترویج اخلاق باید جلودار و پیشقدم باشند نه اینکه تنها حرف بزنند بلکه خود عمل کنند و اکنون بیشترین چیزی که مردم را از اخلاق دینی دور کرده، همین تناقضات است.
عضو هیئت علمی دانشگاه شیراز ادامه داد: البته مسئولان رده پایین نمیتوانند بگویند مسئولان رده بالا اینگونه هستند پس ما هم اینگونه باشیم، چون همه ما در یک کشتی نشستیم و هر بداخلاقی یعنی یک میخ در این کشتی کوفتهایم.
وی در ادامه سخنان خود به نقش روحانیان در این زمینه اشاره کرد و گفت: صمیمیت روحانیان با یکدیگر و رعایت اخلاق در میان آنان یکی از زمینههایی است که میتواند موجب ترویج اخلاق شود.
ترویج اخلاق دینی تنها وظیفه یک عنصر نیست
سلمانپور تأکید کرد: ما نمیتوانیم در ترویج اخلاقهای دینی تنها دست روی یک عنصر و کار بگذاریم و بگوییم آن را ترویج کنیم و یا اینکه بگوییم تنها یک بخش وظیفه این امر را دارد بلکه در ترویج آموزههای اخلاقی نمونهای که در عمل نهادینه شود وظیفه همگان است.
رئیس دانشکده مطالعات تطبیقی قرآن کریم شیراز بیان کرد: امروزه مقام معظم رهبری به مسئله فرهنگ و پیشبرد زندگی تأکید دارند و اگر عزم ملی در مسئله ترویج این اخلاقها در جامعه پیدا شود و مسئولان ما مدیریت جهادی داشته باشند کاری صورت خواهد گرفت.
وی با طرح این سئوال که برای ترویج اخلاق اسلامی و بازگشت به آموزههای اخلاقی اسلام این عزم ملی چگونه شکل می گیرد، گفت: این عزم در صورتی شکل خواهد گرفت که مردم تصویر درست و قانع و به روز داشته باشند و آثار و فواید مبارک آن را برای دنیا و آخرت خود ببیند و آن موقع عزم شکل میگیرد و از این طرف مسئولان هم با مدیریت جهادی میتوانند کمک کنند.
سلمانپور تأکید کرد: اولین شاخصه مدیریت جهادی این است که خود مسئولان جلودار باشند یعنی در ترویج اخلاقهای دینی خود پیشگام باشند البته در عمل نه در حرف و این یعنی مدیریت جهادی.
وی افزود: مدیریت جهادی یعنی مسئولان در ترویج فرهنگ و اخلاق آموزههای دینی معامله با خدا کنند نه معامله با مردم؛ معامله با مردم یعنی کسب محبوبیت و شهرت برای بالا رفتن و رأِی آوردن و ماندن در پست است لذا مدیریت جهادی در این نیست که تمام تلاشهای یک مسئول برای ابقای و بالا رفتن خود باشد بنابراین در ترویج اخلاق مسئولان باید اول خود پیشقدم بوده و دوم این پیشقدمی برای خدا باشد.
