فعالیت در زمینه قرآنی نیازمند هزینه اما نتیجهبخش است
گروه فعالیتهای قرآنی: حمیداوی با بیان اینکه سرمایهگذاری در زمینه قرآن باعث شده است، بسیاری از امور به خوبی پیش رود، گفت: گرچه کار در زمینه قرآنی نیازمند هزینه است، اما مطمئناً نتیجهبخش است.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، در عبارت زیبایی از حضرت علی(ع) در خطبه 176 نهجالبلاغه میخوانیم «و ما جالس هذا القرآن أحد إلاّ قام عنه بزیادة أو نقصان: زیادة فى هدى، و نقصان من عمى؛ فردی با قرآن همنشین نشد مگر آن که بر هدایت او افزود و از کوردلی و گمراهیاش کاست». بدون تردید افرادی که روح و جانشان آمیخته با معانی بلند و حیاتبخش قرآن گشته نیز میتوانند همین قدر روشنگر باشند و همنشینی و مصاحبت با آنان که به هدایتهای قرآن گوش جان سپرده و به راههای روشن آن رفتهاند نیز خالی از این دو فایده نیست.
برای دیدن گزارش تصویری کلیک کنید
به منظور آشنایی با فعالان و پیشکسوتان قرآنی استان خوزستان، این بار به سراغ شهرستان رامشیر و محمود حمیداوی رفتیم که از نخستین معلمان قرآن این شهرستان و مدیر تنها مؤسسه قرآن رامشیر است که به نام اهل البیت(ع) شهره مردم رامشیر است.
محمود حمیداوی، اهل روستای «رمیله» شهرستان رامشیر و متولد سال 1350 است، از سال 72 فعالیت قرآنی خود را با برگزاری کلاسهای قرآن در مساجد به صورت رسمی در روستای رمیله آغاز کرد و از سال 73 فعالیتهای خود را به مساجد رامشیر گسترش داد. در اسفند سال 85 اولین مجمع قاریان قرآن رامشیر را در مسجد امیرالمؤمنین(ع) تشکیل داد. تشکیل این مجمع زمینهساز راهاندازی اولین مؤسسه قرآنی این شهرستان بود که مجوز آن در سال 87 صادر و یکسال بعد افتتاح شد.
اولین روزی که قرائت قرآن را تمرین کردم
این استاد قرآن هماکنون به عنوان معلم قرآن در آموزش و پرورش این شهرستان مشغول به کار است. در خصوص روی آوردنش به فعالیتهای قرآنی گفت: در سال 1359 که در مقطع پنجم ابتدایی تحصیل میکردم، معلمی به نام خانم کلانتر داشتیم. یک روز از ما خواست یک نفر قرآن بخواند. یکی از بچهها قرآن خواند و آیات قرآن را خیلی بد خواند و همه دانشآموزان خندیدند. آن روز خانم معلم به ما گفت: بچهها ممکن است هر کدام از شما استعداد قاری شدن قرآن را داشته باشید اما ندانید پس تمرین کنید شاید شما قاری باشید. زنگ آخر که به صدا درآمد و به خانه رسیدم، اولین روزی بود که در خانه نشستم و قرائت قرآن را تمرین کردم.
حمیداوی گفت: حرف این معلم که خداوند به ایشان طول عمر دهد، باعث شد در این مسیر قرار بگیرم. در آن زمان که نه دستگاه ضبطی بود و نه نوار قرآنی وجود داشت، تلویزیون را روشن میکردم و منتظر مینشستم تا برنامه قرآن پخش شود و بتوانم قرآن را گوش کنم. در سال 60 اولین کارم این بود که سر صف مدرسه قرآن بخوانم و از آن زمان فعالیتم در زمینه قرآن شروع شد.
وی افزود: تا دوران دبیرستان هیچ مربی نداشتم؛ یعنی در آن زمان در رامشیر هیچ مربی نبود که قرآن به ما یاد دهد، به جز فردی که به صورت سنتی در مسجد، قرآن را بر اساس حروف ابجد درس میداد. پیش او که رفتم به من گفت: «استعداد قرآنی داری آن را دنبال کن.»
این استاد قرآن در ادامه از انگیزه خود برای ادامه فعالیتهای قرآنی در شهرستان رامشیر از دو رویداد که آنها را از عوامل اصلی حضور در زمینه فعالیتهای قرآنی میدانست یاد کرد و گفت: 28 سال گذشته جهت شرکت در مسابقات قرآن به اهواز رفته بودم. در آن سالها دانشآموز دوره دبیرستان بودم، فردی که همراه ما به اهواز اعزام شده بود، من و دوستم را که سن کمی داشت آنجا رها کرد، هر طور بود به رامشیر بازگشتیم. در مسیر بازگشت به رامشیر با خدا عهد بستم اگر روزی معلم قرآن شوم اجازه نخواهم داد بچههای قرآنی مثل ما سرگردان شوند. تاکنون نیز هیچوقت دانشآموزی را به تنهایی به مسابقات اعزام نکردهام.
حمیداوی افزود: عامل دوم این بود که در سال 73 برای اردویی به شوشتر رفته بودم در ورودی شهر نوشته بودند: به دارالمؤمنین شوشتر خوش آمدید. وقتی این نوشته را دیدم با خود گفتم شوشترعلمای زیادی دارد حق است که به این نام خوانده شود، آیا ما در شهر خود نباید قدمی برداریم به ذهنم آمد اگر تلاش کنیم میتوان یک شهر قرآنی ساخت. این دو رویداد و لطف الهی سبب شد در این مسیر قرار گیرم و پس از آن نیز اساتید خوبی نصیب من شد.
این مربی قرآن اظهار کرد: در دوره تربیت معلم، بین سالهای 69 تا 71 در شهرستان برازجان در خدمت استادی به نام حاج آقای سعادت بودم که هر جا باشند انشاءالله خداوند عمر با عزت به ایشان بدهد. این انسان بزرگوار به شدت بر پیشرفت تجوید من نظارت داشت. ایشان در تمام محافل برازجان من را معرفی کرد، همین باعث شد بیشتر به این راه علاقهمند و با چهرههای زیادی آشنا شوم. در دوره تربیت معلم به عنوان نفر اول دانشجویان در رشته حفظ به مسابقات کشور راه یافتم.
تلاش کردم پشتوانه بچههای قرآنی باشم
حمیداوی از مشکل تنفسی که مانع ادامه پیشرفت وی در تلاوت قرآن شد گفت: آنچه باعث شد نتوانم قرائت قرآن را ادامه بدهم، این بود که در اثر سرماخوردگی دچار آسم شدم و مشکل تنفسی پیدا کردم. پس از آن تلاوتهایی که اجرا میکردم آن چیزی که میخواستم نبود و نفسی که برای تلاوت خوب لازم بود، نداشتم. 10 تا 15 سال نتوانستم تلاوت قرآن را چنانکه میخواستم ادامه بدهم.
وی ادامه داد: در این شرایط با خود گفتم ممکن است در یک سنگری نتوان کار قرآنی را ادامه داد؛ اما میتوان در سنگر دیگری آن را جبران کرد؛ لذا مربیگری قرآن را آغاز کردم و تلاش کردم پشتوانه بچههای قرآنی باشم.
معمولاً وقتی فردی نتواند تلاوت خوبی ارائه دهد، شاگردان او نیز نمیتوانند با تلاوت خوب آشنا شوند؛ اما از برکت قرآن، شاگردان استاد حمیداوی با وجود مشکل تنفسی ایشان، به گونهای تربیت شدهاند که تلاوت خوبی دارند. این مطلب را یکی از شاگردان استاد حمیداوی که در مؤسسه قرآنی اهلالبیت(ع) به عنوان مربی مشغول به فعالیت است، گفت و افزود: زحماتی که ایشان در این مسیر کشیدهاند، باعث شده است چنین فرزندانی نزد ایشان تربیت شوند.
این استاد قرآن در درباره خود و خانوادهاش گفت: در خانوادهای مذهبی به دنیا آمدم و از کلاس پنجم پدرم نمازم را مورد توجه قرار دارد. پدرم میگوید به یاد ندارم در نماز برای شما دعا نکرده باشم که خداوند به شما توفیق دهد. نکته جالبی که پدرم به من آموخت این بود که روزی به من گفت: من چون بیسوادم سعی میکنم حداقل لقمه حلال برای شما تهیه کنم؛ اما شما سعی کنید روی مرا سفید کنید تا نگویند بیسوادی پدر باعث شد بچههای او موفق نشوند.
وی ادامه داد: از برکات دعای پدر و مادر و نفسهای رحمانی بچههایی که آموزش دادم، آنچه که نصیب بنده شد همسر خوب است. بهترین معلم مقطع ابتدایی رامشیر است. خلاقیت بسیاری در زمینه تدریس دارد و در زمینه طراحی وسایل آموزشی، نویسندگی و شعر برای کودکان و آموزش قرآن نیز فعالیت دارد. خداوند بسیاری از زیباییها و هنرها را به صورت یکجا در وجود ایشان قرار داده است.
این استاد تجوید از همسرش به عنوان پشتیبان خود در کارها یاد میکند که با نظرات کارشناسی خود در اصلاح و پیشبرد بهتر امور به وی کمک میکند. استاد حمیداوی صاحب دو فرزند به نامهای مرضیه و رضا است که آنها نیز به حفظ و تلاوت قرآن علاقهمند هستند.
کاری زیباتر از خدمت به قرآن نیست
وی با بیان اینکه سرمایهگذاری در زمینه قرآن باعث شده است، بسیاری از امور به خوبی پیش رود، گفت: گرچه کار در زمینه قرآنی نیازمند هزینه است، اما مطمئناً نتیجهبخش است.
حمیداوی ادامه داد: در آیه 73 سوره انبیاء: «وَ جَعَلْناهُمْ أَئِمَّةً یَهْدُونَ بِأَمْرِنا» خداوند میفرماید: ما آنها را گذاشتیم که مردم را هدایت کنند. درک این آیه یعنی آنکه چیزی را بهتر و زیباتر از این کار نمیبینم؛ لذا صادقانه پیش آمدیم و خداوند هم خوبها را برای ما فرستاد.
قرآن به انسان اعتبار میبخشد
محمود حمیداوی در زمینه آغاز فعالیتهای قرآنیاش میگوید: اگر نگاه فرد، نگاه قرآنی باشد، براساس سیره رسول الله(ص) و اهل بیت(ع) باشد، این بزرگان در زندگی از او حمایت میکنند و نمیگذارند درمانده شود.
وی گفت: کار در زمینه فعالیتهای قرآنی، دوستان و دوستیهای خوبی ایجاد میکند و به انسان اعتبار میبخشد. اینکه ما در دعای کمیل میخوانیم: «کم من ثناء جمیل لست اهلاً له نشرته؛ چه تعریفهایی که من شایسته آنها نبودم بلکه تو آنها را در دل مردم انداختی و توسعه دادی» اتفاق میافتد.
مؤسسه اهلالبیت(ع) فضای صمیمی و پرنشاطی را برای علاقهمندان به فعالیتهای قرآنی فراهم ساخته است. به گفته حمیداوی فعالیتهای این مؤسسه قرآنی در هفت واحد شامل واحد کودک، واحد ابتدایی، واحد راهنمایی، واحد متوسطه، واحد طلاب، واحد دانشجویی و واحد عموم در سطح شهر پیگیری میشود.
این مربی قرآن به ساختن شهری قرآنی فکر میکند از این رو، تلاش میکند برنامههای قرآنی را به مناطق مختلف رامشیر گسترش دهد. شعبه «الزهرا(س)» در روستای رُمیله علیا و شعبه «امام موسی کاظم(ع)» در شهر مشراگه و شعبه «ثقلین» این مؤسسه قرآنی در نه منطقه شهر رامشیر به منظور تربیت حافظ قرآن راهاندازی شده است. شعبههای دیگری نیز از این مؤسسه در مساجد فعال هستند.
وی گفت: مؤسسه قرآنی اهلالبیت(ع)، روزانه در شعب قرآنی مختلف خود با 500 نفر ارتباط مستقیم دارد. این مؤسسه قرآنی از صبح تا ساعت 22 فعال است و در ماه مبارک رمضان نیز جلوه ویژهای دارد.
مؤسسه قرآنی اهلالبیت(ع)، به عنوان یک مؤسسه موفق برای فعالان قرآنی در سطح استان نیز شناخته شده است. مدیر این مؤسسه سرمایهگذاری در زمینه فعالیت دانشآموزان نخبه قرآنی، اخلاق مداری و پرداختن همزمان به عترت در کنار قرآن را سه عامل اساسی موفقیت آن دانست.
حمیداوی با اشاره به موفقیت و محبوبیت مؤسسه قرآنی اهلالبیت(ع) میان مردم شهرستان، در خصوص تربیت قرآنی فرزندان گفت: در مؤسسه بچهها به صورت فصلی حضور ندارند. چنین نیست که برای مسابقات با آنها کار کنیم و پس از آن، آنها را رها کنیم یا آنکه در یک رشته خاص آموزش دهیم و نسبت به اخلاق آنها بیتفاوت باشیم. حتی در زندگی و درس آنها را مدیریت میکنیم.
به گفته مربیان مؤسسه، استاد حمیداوی در زندگی بچهها نفوذ پیدا کرده و گاه پیش میآید مشکلاتی برای بچههای مؤسسه رخ دهد که بدون اطلاع و آگاهی خانواده و با کمک استاد برطرف شود.
آرمانهای خود را از مکتب شهدا میگیریم
مدیرمؤسسه قرآن اهلالبیت(ع) رامشیر گفت: ما آرمانهای خود را از قرای مصر نمیگیریم؛ بلکه از مکتب شهدا میگیریم. شهدا دینی به گردن ما حق دارند. وقتی به شهدا فکر میکنیم میگوییم اجازه نمیدهیم این پرچم بر زمین افتد؛ لذا نمیگوییم چون فلان قاری مصری هست من باید قاری شوم، آنها هدف نیستند بلکه با آرمانهای شهدا حرکت میکنیم.
حمیداوی افزود: شهدا تمام زندگی خود را برای کشور گذاشتند پس ما نیز وقتمان را برای این کار میگذاریم. قرآن میفرماید «وَسَیَرَى اللّهُ عَمَلَکُمْ وَرَسُولُهُ» ﴿توبه، ۹۴﴾ این آیات ما را تربیت میکنند از آنها صبر را یاد می گیریم.
فاطمه صوفیان، همسر استاد حمیداوی معلم پایه اول ابتدایی است. علیرغم وجود مشکلات با صبر و حوصله امور خانه را مدیریت میکند. در فضای قرآنی نیز به اندازه توانایی خود پشتیبان، یاور و مشاور همسر خود است.
صوفیان اعتقاد خاصی به تأثیر آموزش غیرمستقیم دارد. کلاسی در مؤسسه قرآنی اهلبیت(ع) دارد که همه آن را به نام کلاس «خاله اسماء» میشناسند. این کلاس ویژه کودکان است و در آن، کودکان آیات قرآن را از طریق داستان و نمایش میآموزند و حفظ میکنند.
صوفیان درباره روش آموزشی خود در این کلاسها میگوید: در این کلاسها بچهها را با فطرت انسانی آشنا میکنیم و پیامهای قرآنی را از طریق نمایش به آنها انتقال میدهیم. در این نمایشها بچهها خود ایفاگر نقشها میشوند و بیآنکه آموزش مستقیمی ببینند، آنها را در موقعیتی قرار میدهیم که ارزشهای اخلاقی را در وجود خود کشف کنند.
وی با تأکید بر حفظ رابطه دوستی با قرآنآموزان گفت: تلاش میکنم بچهها در کلاس خسته نشوند و اگر احساس کردم بچهها خسته شدند اصرار نمیکنم که پیامهای قرآنی در نظر گرفته شده را حتما امروز یاد بگیرند. سریعاً فضا را تغییر میدهم و موارد آموزشی دیگر را در قالب اشعار شاد فیالبداهه برای آنها میخوانم.
وی درباره نوشتن داستانهای تربیتی برای دانشآموزان گفت: از آنجا که میدانم چه چیزی باید به دانشآموز بگویم، در مناسبتهای مختلف داستان مینویسم و با جلدهایی که به شکل زیبا طراحی شدهاند بین دانشآموزان تقسیم میکنم.
این مربی قرآن با اشاره به زندگی مشترک خود با استاد حمیداوی گفت: ایشان بسیار خانواده دوست است و از آغاز زندگی با ایشان کوتاهی در اخلاق ایشان مشاهده نکردم. خوبی ایشان در رفتار من نیز اثر گذاشته است.
همسر استاد حمیداوی ادامه داد: در آغاز وقتی میدیدم ایشان بیشتر وقت خود را در مؤسسه قرآنی صرف میکرد، برایم سخت بود اما بعد همپای ایشان شدم. خوشحالم از اینکه بچههای قرآنی دور و بر ایشان هستند؛ بچههایی که امنیت اجتماعی آنها از حضور در این مؤسسه قرآنی تأمین میشود. وقتی چنین نگاه میکنم دیگر برایم سخت نیست. اما اگر این صرف وقت برای اهداف مادی بود صددرصد موافقت نمیکردم. فعالیت در مؤسسه چیزی به حقوق مادی ما اضافه نمیکند اما حقوق معنوی ما را زیاد میکند. احساس میکنم خوشبختی ما به این است که همسرم به این کارها مشغول است.
این معلم قرآن با بیان اینکه هیچگاه بچهها را مجبور نمیکنیم حتماً قاری یا حافظ قرآن شوند اظهار کرد: دعا میکنم سعادت فرزندانم با قرآن رقم بخورد.
آیاتی که خدا و یاری او را وعده میدهد
استاد حمیداوی از آیات مورد علاقهاش گفت. آیه «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن تَنصُرُوا اللَّهَ یَنصُرْکُمْ وَیُثَبِّتْ أَقْدَامَکُمْ» ﴿محمد،۷﴾ را بسیار دوست دارد. به اعتقاد این مربی قرآن اگر 30 سال برای معنا کردن این آیه به او وقت بدهند، همچنان میتوان از این که چقدر قرآن در زندگی به انسان کمک میکند، سخن گفت.
دومین آیه مورد علاقه وی آیه 30 از سوره فصلت است: «إِنَّ الَّذِینَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَیْهِمُ الْمَلَائِکَةُ أَلَّا تَخَافُوا وَلَا تَحْزَنُوا وَأَبْشِرُوا بِالْجَنَّةِ الَّتِی کُنتُمْ تُوعَدُونَ» کسانی که میگویند خدا پروردگار ماست و بر این موضوع باقی میمانند.
حمیداوی در این باره گفت: اگر آدمی پای اعتقادش بایستد واقعاً نتیجه میگیرد. سومین آیه، آیه 139 سوره آلعمران است: «وَلاَ تَهِنُوا وَلاَ تَحْزَنُوا وَأَنتُمُ الأَعْلَوْنَ إِن کُنتُم مُّؤْمِنِینَ» که بسیار به انسان روحیه میدهد و میفرماید گر کار کردید و کسی به شما کمک نکرد دلسرد نشوید. اگر مؤمن هستید نه ناراحت باشید و نه سست شوید. انسان با نگاه به این آیه خسته نمیشود.
