فرهنگ در نظام اسلامی باید انقلابی باشد/ فرهنگیبودن؛ وجهه بارز انقلاب اسلامی
گروه اجتماعی: فرهنگ در نظام اسلامی باید انقلابی باشد و همه دستگاه، سازمان و نهادها باید در خدمت انقلاب باشند؛ لیکن ما هنوز نتوانستیم ارتباط تنگاتنگی بین انقلاب و فرهنگ برقرار کنیم که این خود یک آسیب جدی در حوزه فرهنگی محسوب میشود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، حسین عرباسدی، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات دانشگاه امام حسین(ع) امروز، سوم تیر در کارگاه آموزشی منظومه فکری مقاممعظم رهبری در حوزه فرهنگ که در سالن همایش جهاددانشگاهی استان برگزار شد، در تحلیل مؤلفههای فرهنگی در منظومه فکری مقام معظم رهبری مقصود از فرهنگ را ایجاد فرهنگی مبتنی بر مبانی اسلامی و انقلابی و حرکت دادن جامعه به سمت اهداف اسلامی عنوان کرد و گفت: انقلاب اسلامی ایران انقلابی فرهنگی است و بر پایه اعتقادات و باورهای فرهنگی بنیانگذاری شده است.
وی، بسترسازی در راستای استقرار و توسعه نظام و بازآفرینی اعتقادات و ارزشهای اصیل اسلامی را از اهداف اصلی شکلگیری انقلاب اسلامی دانست و بیان کرد: فرهنگی بودن وجهه بارز انقلاب ماست و به تعبیر رهبری آنچه که ملتها را میسازد فرهنگ است؛ لیکن دریافت حاملی از اینکه این فرهنگی بودن انقلاب به چه معناست در جامعه بسیار ضعیف است و تا صحبت از فرهنگ میشود همه اذهان به امور فرهنگی و برنامههای فرهنگی که به مناسبتهای مختلف در جامعه برگزار میشود معطوف است که این در اصل تعریف مقوله فرهنگ صحیح نیست.
عرباسدی، انسانسازی را ماهیت اصلی شکلگیری انقلاب اسلامی ایران عنوان کرد و افزود: همه امروز در هر پست و مقامی مدعی انجام فعالیت فرهنگی هستند؛ اما هنوز فهم درستی از فرهنگ آنگونه که لازم است وجود ندارد؛ چرا که اساساً فراموش کردیم که انقلاب اسلامی شده تا انسانسازی کند؛ حال اگر این انقلاب نتواند انسانسازی کند اسلامی نیست.
عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات دانشگاه امام حسین(ع)، اظهار کرد: با توجه به تأکیدات مقام معظم رهبری اصلیترین مسئله در نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران مسئله فرهنگ است و با توجه به این مهم ضرورت پرداختن به آن لازم و ضروری است و نقش متولیان و کارشناسان فرهنگی در این راستا حایز اهمیت است.
وی ادامه داد: فرهنگ در نظام اسلامی باید انقلابی باشد و همه دستگاه، سازمان و نهادها باید در خدمت انقلاب باشند؛ لیکن ما هنوز نتوانستیم ارتباط تنگاتنگی بین انقلاب و فرهنگ برقرار کنیم که این خود یک آسیب جدی در حوزه فرهنگی محسوب میشود.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین(ع) در تعریف فرهنگ، تصریح کرد: فرهنگ هسته نرم، پویا و سیالی است که انقلاب اسلامی را پیش برده و در واقع موتور حرکت انقلاب اسلامی محسوب میشود؛ چراکه آنچه که باعث پیروزی انقلاب و پیشروی آن شد فرهنگ انقلابی است و لازمه تداوم و استمرار فرهنگ انقلابی در جامعه کنونی و انتقال آن به نسلهای آینده نیز برقراری همین ارتباط بین فرهنگ و انقلاب اسلامی است.
عرباسدی تصریح کرد: طبیعتاً انجام هر فعالیتی در حوزه فرهنگ باعث پیشروی انقلاب نخواهد شد و مسئولان و کارشناسان فرهنگی اگر از فرهنگ شناخت درستی نداشته باشند اقدامات هرچند فرهنگی انجام شده آنان مثمرثمر نبوده و فرهنگسازی جامعه را در پی نخواهد داشت.
مدیر کل سابق ارشاد تهران، انقلاب ایران را انقلاب مساجد عنوان کرد و ادامه داد: مساجد سنگر اصلی پیروزی انقلاب اسلامی ایران بوده و نقش چشمگیری در بروز و ظهور انقلاب اسلامی در برداشتند و در آن زمان بسیاری از اتفاقات اعم از اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و ... در مساجد بروز میکرد؛ اما متأسفانه بعد از پیروزی انقلاب با ایجاد رقیبهای فرهنگی از قبیل فرهنگسراها در کنار این مساجد که بعضاً بسیاری از آنها امروز غیر فعال هستند کار ویژه فرهنگی از این اماکن صلب شد؛ در حالی که مساجد امروز هم همچون گذشته ظرفیت لازم را برای جذب و رفع بسیاری از مشکلات و معظلات اجتماعی دارند و تنها کافی است که دیدگاه و نگاه ما نسبت به این مهم تغییر کند.
وی در تشریح جایگاه فرهنگ در جامعه اسلامی با اشاره به اینکه همه نظامات اجتماعی در نظام جمهوری اسلامی باید مبتنی بر فرهنگ باشد اظهار کرد: کلیه نظامات نظام جمهوری اسلامی باید با فرهنگ نسبت مستقیم برقرار کنند؛ اما در شرایط کنونی خلاً این امر وجود دارد؛ چرا که فرهنگ زیربنای تمام تمایلات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و ... است و زمانی که عرصه سیاست، اقتصاد و... برخلاف فرهنگ یک کشور حرکت کند باعث خنثیسازی یکدیگر شده و حرکت آن کشور و نظام به سمت آرمانها متوقف خواهد شد.
عرباسدی با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری در حوزه فرهنگ، تصریح کرد: به فرموده رهبری اگر ما امروز در همه عرصهها پیروز میدان بوده، اما در عرصه فرهنگی شکست بخوریم شکست خوردهایم و برعکس اگر در حوزه فرهنگ پیروز باشیم در همه عرصهها پیروزمیدان خواهیم بود.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین(ع)، با بیان اینکه نگاه مسئولان و کارشناسان در حوزه فرهنگ باید تغییر کند اساسیترین و عمدهترین وظیفه کارشناسان و متولیان فرهنگی جامعه را اهتمام به فرهنگ و مهندسی فرهنگی دانست و اظهار کرد: نگاه مدیران و کارشناسان فرهنگی جامعه در تصمیمگیری در قبال فرهنگ و هویت فرهنگی جامعه باید نگاه مهندسی فرهنگی باشد و در اتفاقات فرهنگی نباید منتظر ضابطهها و ابلاغیات بود.
وی تصریح کرد: اساس جامعه اسلامی بر پایه تمدن و اصول آن بنا نهاده شده که آن هم مرهون فرهنگی است که به واسطه تفکر و اندیشه ما ایجاد شده است و فرهنگ حد واسط بین تفکر انقلابی و اسلامی برای ایجاد تفکر اسلامی است و اگر دریافت ما این نباشد هیچگونه تأثیری در شکلگیری تمدن اسلامی نخواهیم داشت.
عرباسدی، تبدیل فکر و اندیشه به یک فرهنگ با استفاده از ابزار و روشهای صحیح را برترین وظیفه متولیان فرهنگی عنوان کرد و گفت: از تفکر اسلامی فرهنگ اسلامی و از فرهنگ اسلامی تمدن اسلامی بروز خواهد کرد و مردم نیز از مظاهرهای این تمدن اسلامی استفاده خواهند کرد در غیر این صورت از مظاهر تمدنی دیگر پی روی خواهند کرد که مصداق بارز آن شبیخون فرهنگی است.
وی با اشاره به لزوم مقابله با فرهنگ مهاجم یعنی فرهنگی که از دید ما بد و با معیارهای اسلامی متفاوت است، افزود: خواسته و ناخواسته برخی تعاملات بین دو تمدن متفاوت وجود خواهد داشت که غیر قابل انکارست؛ لیکن در این تعاملات باید بیشترین توجه را به حوزه فرهنگی داشت؛ چرا که در این میان فرهنگها بریکدیگر اثرگذار بوده و فرهنگ غنی فرهنگ ضعیف را تحت تاثیر خود قرار خواهد داد.
مدیرکل سابق ارشاد تهران، ادامه داد: در تبادل فرهنگی بین دو تفکر اصل بر درستی طرف مقابل است؛ در حالی که در تهاجم فرهنگی اصل بر غلط بودن و عدم صحت طرف مقابل است و شبیخون فرهنگی نیز زمانی اتفاق خواهد افتاد که این سطوح به هم ریخته و تمدن و فرهنگ مهاجم تفکر و فرهنگ طرف مقابل را تحتالشعاع قرار دهد.
عرباسدی با اشاره به ناتوی فرهنگی، تصریح کرد: در مسئله ناتوی فرهنگی یک جبهه فرهنگی عظیمی بر علیه نظام اسلامی شکل گرفته که در راستای مقابله با آن شناسایی لایههای ناتوی فرهنگی توسط کارشناسان و مدیران فرهنگی و ایجاد یک جبهه فکری انقلابی برای پاسخگویی به کلیه شبهاتی که علیه افکار انقلاب و اسلامی ما مطرح میشود امری ضروری است.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین(ع)، اظهار کرد: اگر ما بتوانیم یک حلقه اتصال بین فرهنگ و تمدن انقلابی و اسلامی ایجاد کنیم؛ قطعاً نسل جوان ما متدین خواهد بود؛ اما اگر فقط به لایه فکر و فرهنگ بسنده کرده و تمدن سازی نکنیم بیشک تمدن بیگانه جایگزین تمدن اسلامی خواهد شد که بر سبک زندگی مردم نیز اثرگذار است؛ چرا که تمدن بیگانه فکر و مبانی اعتقادی میسازد که باعث رواج معظلات متعدد اجتماعی خواهد شد.
وی تصریح کرد: بنابراین اگر ما بپذیریم که فرهنگ ریشه در فکر دارد کارشناس فرهنگی که فکر نداشته باشد کارشناس نیست و اگر بپذیریم که فرهنگ باید تمدنساز باشد؛ پس کارشناس فرهنگی که به دنبال ساخت زیرساختهای فرهنگ نباشد فرهنگی نیست.
عضو هیئت علمی دانشگاه امام حسین(ع) در پایان، اظهار کرد: کارشناسان فرهنگی کارگزاران محافظت از فرهنگ انقلاب هستند و باید در حوزه فرهنگ انقلابی مطالعه داشته و ضمن الگوپذیری از اسوههای فرهنگی اهل عمل بوده و به کار و تفکر خود نیز معتقد باشند تا بتوانند در فرهنگ و تفکر جامعه اثرمثبت داشته باشند.
