
غلامرضا گودرزی، رئیس دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از فارس، با اشاره به بروز ناهنجاریهای اجتماعی در جامعه، آن را دغدغه بسیاری از اندیشمندان و فرهیختگان و به خصوص مقام معظم رهبری در زمینه توجه به مباحث فرهنگی دانست.
وی اظهار کرد: امروزه در مقطعی به سر میبریم که دیگر نمیتوانیم ادعا کنیم که آسیبهای اجتماعی وجود ندارد زیرا وجود آنها مشخص است شاید زمانی بحث از وجود یا عدم وجود آنان مطرح بود اما اکنون تقریباً همه متفقالقول هستند که متأسفانه وضعیت اخلاقی جامعه ما که مقام معظم رهبری آن را به سبک زندگی تعبیر کردند، دچار نقاط ضعفی است که باید بر روی آن مطالعه و کار کرد.
بررسی آسیبهای اجتماعی یک فرآیند دقیق است
گودرزی با بیان اینکه جهت بررسی این موارد نیاز به مطالعات دقیقتری است، گفت: شاید نخستین موردی که باید بدان اشاره کرد همان فرمایش امام حسین(ع) در واقعه کربلاست که به افرادی که به جنگ با او آمده بودند فرمود به این دلیل صحبتهای مرا متوجه نمیشوید که شکمهای شما پر از مال حرام است؛ لذا به نظر میرسد در سالهای اخیر و در یک فرایندی متأسفانه ما وارد حوزهای شدیم که مقداری دقتها و حساسیتهای مردم به معنای عام کلمه، سیستم بانکی و اقتصادی بر روی مسئله پاک بودن لقمه ضعیف شده است به بیان دیگر مواردی شبههناک به زندگی ما اضافه شد و به تبع هرجا که مال شبههناک اضافه شود، آثار وضعی خود را حتماً در پی خواهد داشت.
رئیس دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) اضافه کرد: همینجا موضوع مفاسد اقتصادی خود را نشان میدهد که متأسفانه مشاهده میشود برخی از افراد با تعابیر به ظاهر خوب، درست و منطقی دامن خود را آلوده میکنند.
وی اظهار کرد: یکی از مهمترین مسائل در موضوعات اقتصادی، انحرافهای اقتصادی است که ممکن است از یک سطح کوچک شروع و بعد کلان شده و افرادی را درگیر کند که نمونه آن را در اختلاسها و رانتها در طی سالیان اخیر مشاهده کردیم.
گودرزی به نقش رسانهها در مقابله با مفاسد اقتصادی اشاره کرد و گفت: در این زمینه هر کسی یک نقشی دارد و نقش رسانهها نیز رصد میدانی و پیگیری است؛ اینکه اگر کسی متوجه شود فساد اقتصادی که انجام میدهد موجب از بین بردن اعتبار اجتماعی او میشود، مسلماً در کاهش مفاسد اقتصادی تأثیرگذار خواهد بود.
بالا بردن هزینه اجتماعی فساد اقتصادی، عامل بازدارندگی است
عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) تأکید کرد: هرچقدر هزینه اجتماعی فساد اقتصادی را بالا ببریم به نسبت آن جرمی که فرد انجام داده است، این مسئله میتواند بازدارنده باشد و از سوی دیگر رسانهها که دارای نقش پیگیری هم هستند، میتوانند مطالبه کنند زیرا رسانهها، نماینده مردم هستند و مهمترین نقش مردم نیز مطالبهگری است که شاید ابزار آنها رسانهها باشند.
وی عنوان کرد: البته خود مردم میتوانند با مفاسد اقتصادی مبارزه کنند یعنی وقتی مشاهده میکنند که فردی از طریق رانت به ثروتی میرسد به جای اینکه همه او را زیرک بدانند، اگر همه او را سرزنش و تحقیر کنند، هزینه فساد اقتصادی بالا میرود.
گودرزی به نقش مسئولان و دولت اشاره کرد و گفت: مسئولان و دولت هم به تبع نقش نظارتی، کشفی و بازدارندگی در زمینه مفاسد اقتصادی دارند که مهمترین نقش آنان بازدارندگی است و باید از همان ریشه و ابتدا جلوی فساد را بگیرند.
رئیس دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) همچنین با اشاره به نقش آموزههای قرآنی در پیشگیری از مفاسد اقتصادی ابراز کرد: در این زمینه علما و حوزههای علمیه وارد عمل شوند زیرا علما و حوزه یک نقش تربیتی و سیعتری دارند.
احیای امر به معروف، آثار مثبتی در کاهش مفاسد اقتصادی دارد
وی ادامه داد: مراجع تقلید نخبگان علمی، اساتید دانشگاهی و غیره هر کدام به اندازه سهم خود و قدرت تأثیری که دارند باید وارد شوند و از مبانی اسلامی مانند قرآن، احادیث و سیره معصومین(ع) استفاده کنند و راه درست را نشان دهند که در اینجا فریضه امر به معروف و نهی از منکر اینجا بسیار اهمیت پیدا میکند که هرچه در جامعه در مراحل آموزش، اجرای و سازماندهی احیاتر شود، میتواند آثار مثبتی داشته باشد.
گودرزی در ادامه همچنین به دیگر موارد آسیبهای اجتماعی اشاره کرد و گفت: دلیل دیگر اینکه انحرافات اجتماعی زیاد شده، کم توجهی به بنیان خانواده است؛ بنیان خانواده در اسلام جایگاه ویژه دارد اما متأسفانه در شرایط امروزی مشاهده میکنیم که پدر یا مادر خانواده جهت تأمین معاش خود باید فعالیتهای زیادی داشته باشند و چند شیفت کار کنند در نتیجه ارتباط آنها با فرزندانشان کم میشود و خانواده آن علقه را از دست داده و یا کمرنگ میشود لذا به تبع هرچه خانواده ضعیفتر شود آثار سوءاجتماعی بیشتر میشود.
در بررسی آسیبهای اجتماعی به موضوع خانواده دقت کافی نداریم
به گفته وی بالا رفتن نرخ طلاق، سن ازدواج، حتی بعضاً بی میلی جوانان به ازدواج که البته همه اینها ریشه اقتصادی ندارد و در بخشی از اینها موضوع اقتصاد بهانه است، حاکی از این است که ما متأسفانه در موضوع خانواده دقت نداشتهایم.
گودرزی موضوع دیگر را در بررسی آسیبهای اجتماعی، فناوریهای جدید اعم از اینترنت، موبایل و ماهواره دانست و گفت: این فناوریها در زندگی افراد یک جامعه اثرات زیادی دارد که برخی از اثرات آن مثبت بوده و زندگی را سهل و آسان کرده است اما اگر همین فناوریهای مدیریت شده نباشند، میتوانند یک آسیب جدی باشند.
رئیس دانشکده مدیریت دانشگاه امام صادق(ع) بیان کرد: دلیل دیگر اینکه آسیبهای اجتماعی بیشتر شده است شاید به نوع آموزش و تربیت ما بازمیگردد، اینکه در مجموعه سیستم آموزشی خود کمتر فرزندان خود را با سبک زندگی مطلوب و مورد نظر اسلام آشنا میکنیم به عنوان مثال فیلمهایی در صدا و سیما و یا برنامههایی ساخته میشود که در آن زن خانواده خیلی راحت به همسر خود توهین میکند این امر ممکن است در ظاهر لبخند به لب خانواده آورد اما به مرور زمان ابهت پدر را از بین میبرد یا برعکس مادر خانه را شخصیتی ضعیف و احساسی نشان میدهند که همگی اینها آثار سوئی در سبک زندگی خانواده دارد.