دروغگویی ریشه در چگونگی تربیت افراد دارد/ ترویج فرهنگ صداقت در جامعه
گروه اجتماعی: ترس از گفتن واقعیت و عدم توکل و باور به خداوند در روزیرسانی، در ترویج دروغگویی بسیار مؤثر است که ریشه در چگونگی تربیت افراد دارد و البته میتوان با تقویت ایمان این نقصها را جبران کرد.
قربان جمالی، عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور مرکز دلیجان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، با اشاره به ریشهیابی علل پذیرش و رواج دروغ در جامعه، گفت: عوامل متعددی شخص را به این کار وامیدارد از جمله حسادت که فرد برای جبران کمبودها و ارضای قدرتطلبی و همتراز قرار گرفتن با رقیب از این حربه استفاده میکند.
وی اظهار کرد: توجیه گناهان و رفتارهای ناشایست برای تبرئه ساختن خود با تصور اینکه با این کار آثار گناه خود را از بین بردهاند و ارضا میل طمع در دنیا و بهویژه داشتن قدرت در سطوح مختلف مادی، از دیگرعواملی است که فرد را به دروغگویی ترغیب میکند.
جمالی با اشاره به اینکه برای برخی دروغگویی اسباب تفریح شده است، ادامه داد: مسئله دروغ از پایه باطل است در روایات از این عمل زشت به سم تعبیر شده است و همانطور که خوردن سم حتی به شوخی کشنده است دروغ از روی مزاح نیز آثار منفی خود را به جای میگذارد.
دروغ و ترس از گفتن واقعیت
عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور مرکز دلیجان اظهار کرد: متأسفانه ترس از گفتن واقعیت و عدم توکل و باور به خداوند در روزیرسانی، در ترویج دروغگویی بسیار مؤثر است که ریشه در چگونگی تربیت افراد دارد و البته میتوان با تقویت ایمان این نقصها را جبران کرد.
وی تأکید کرد: دروغ مصلحتی نیازمند عامل قوی است و بهانههای واهی را نمیتوان دلیلی بر دروغ مصلحتی دانست؛ لذا معیارهایی که در اسلام آمده است حساب شده است و نمیتوان ترس یا کمبودهای شخصیتی خود را دلیلی برای دروغ مصلحتی قلمداد کرد و قوانین را به نفع خود دور زد.
فطرت انسان بر راستگویی استوارست
جمالی تأکید کرد: ذات ما فطرتاً بر راستگویی استوار است و در واقع دروغ بهعنوان یک بیماری عارض بر ما میشود؛ لذا عالم بر اساس راستی خلق شده است و ما با تأثیرپذیری از عوامل بیرونی به این سمت کشیده میشویم و به مرور زمان این مسئله برای ما به عادت تبدیل میشود.
وی با اشاره به اینکه والدین در دوران کودکی باید مذمت دروغگویی را به کودکان آموزش دهند، تأکید کرد: وعدههایی که به کودکان داده میشود باید با صداقت همراه باشد، افزایش اعتماد بهنفس، از بین بردن حس حسادت در خانواده توسط والدین در صداقت کودک تأثیر بسزایی دارد بهویژه اینکه باید مفهوم حدیث پیامبر(ص) که فرمودند؛ «النّجاه فی الصّدق کما انّ الهلاک فی الکذب؛ نجات در راستگویی و هلاکت در دروغ گویی است» برای کودک روشن شود.
عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور مرکز دلیجان ادامه داد: متأسفانه بسیار مشاهده میشود فرد از روی حجب و حیا و خجالت دروغ میگوید و مورد تحسین هم قرار میگیرد ولی در مقابل افرادی که صریح صحبت میکنند و واقعیت را میگویند مورد نکوهش قرار میگیرند که این فرهنگ غلط و خطرناکی است که در جامعه شاهد آن هستیم.
ترویج فرهنگ صداقت در جامعه
جمالی اظهار کرد: در ترویج فرهنگ صداقت ابتدا باید عوامل را شناسایی کرد و بهدنبال آن آثار و پیامدهای دروغ را در جامعه روشن کرد و افراد جامعه را در فضای ایمان قرار داد و در این راستا متخصصان دینی میتوانند از کتاب وحی استفاده کنند و از مصادیق عینی و به دور از کلیگویی برای مردم شاهد بیاورند.
وی تأکید کرد: در پارهای موارد حتی خود شخص نسبت به عمل زشتی که مرتکب میشود آگاهی ندارد و این میطلبد اطرافیان به او تذکر دهند و البته قرار دادن شخص در فضای مطالعه و توجه به روایات در این زمینه میتواند کمک شایانی در اصلاح عادات ناشایست باشد.
عضو هیئت علمی دانشگاه پیام نور مرکز دلیجان در پایان، یادآور شد: با ترک دروغ گویی میتوان به مراتب عالیه انسانی دست پافت و همانگونه که این عمل زشت دروازهی بسیاری از گناهان و عامل بدبختی انسان بهشمار میرود در مقابل راستگویی هم دروازه ورود به انسانیت و نجات است.
