برنامههای اوقات فراغت ساماندهی شود/ لزوم بررسی نگاه دین به این مسئله
گروه اجتماعی: در اوقات فراغت کارهای بیشماری میتوانیم انجام دهیم، تنها مسئله مهم این است که بتوانیم این زمان را به بهترین شکل ممکن سپری کنیم.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خراسان جنوبی، همه ما به خوابیدن و خوردن نیاز داریم بیشتر ما باید برای گذراندن زندگی کار کنیم و حتی اگر ناچار به کارکردن درخارج از منزل نباشیم در طول روز و در زندگی مسئولیتهای مختلفی داریم. جدا از تمام مواردی که نام برده شد زمانی داریم که تنها برای خود ماست و میتوانیم این زمان را آنگونه که دوست داریم بگذرانیم زمانی که «اوقات فراغت» نام دارد.
در اوقات فراغت کارهای بیشماری میتوانیم انجام دهیم، تنها مسئله مهم این است که بتوانیم این زمان را به بهترین شکل ممکن سپری کنیم. زندگی و سرمایه عمر برای انسان نعمتی بیبدیل و فرصتی بینظیر است که اگر از دست برود هرگز قابل بازگشت نیست. ما باید برای ثانیههای عمرمان حساس باشیم و آن را مفت و رایگان از دست ندهیم.
بخشهایی از این سرمایه ارزشمند و خدادادی، مثل جوانی و دوران تحصیل، اهمیت بیشتری دارد زیرا آمادگی و فراغت انسان برای بهرهبرداری مناسب و سودمند بیش از مواقع دیگر است.
حجتالاسلام محمد الهی، رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان طبس در گفتوگو با خبرنگار ایکنا اوقات فراغت را مختص جوانان ندانست و گفت: همه مردم پیر و جوان باید برای زمانهای خود برنامهریزی کنند، چرا که مولا علی(ع) میفرمایند: اگر کار کردن سختی و دشواری دارد، طولانی شدن فراغت نیز مفسده است.
وی تأکید کرد: اوقات فراغت در جوانان به واسطه شور و نشاط و نیروی جوانی از اهمیت بیشتری برخوردار است لذا باید در مساجد برای انجام کارهای مفید و اساسی برنامهریزی کنید.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان طبس بارزترین ویژگی اوقات فراغت را آزادی انتخاب و نوع فعالیت برشمرد و افزود: ولی والدین به تصور این که باید وقت نوجوان وجوان فارغ شده از درس ومدرسه را لزوماً پر کنند بدون توجه به علایق آنها کلاسهای درسی، هنری، ورزشی، اردو و غیره را برای آنها تجویز و فرزندانشان را ملزم به شرکت درآن میکنند.
الهی اولین قدم برای استفاده بهینه از فرصت و اوقات فراغت را داشتن یک برنامه کارآمد و درست دانست و افزود: انسان در رفاه به جایی نمیرسد و برای بهدست آوردن هر چیزی باید سختی رسیدن به آن را تحمل کند.
افزایش ناهنجاریهای اجتماعی در میان قشر جوان
وی با اشاره به اینکه در طول تابستان آمار بزهکاری و رفتارهای ناهنجار اجتماعی در میان قشر جوان افزایش مییابد، افزود: این مسئله نشأت گرفته از نبود برنامه برای غنیسازی اوقات بیکاری است بهطوری که همنشینی با دوستان ناباب و حضور در برنامههای محفلی آنان به بروز ناهنجاریها کمک میکند.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان طبس خانواده را نخستین نهاد اجتماعی برای برطرف نمودن نیازهای ریشهای و حیاتی انسان و بقای جامعه دانست و بیان کرد: انسانها پس از تولد تحتتأثیر افکار، عقاید و رفتار اعضای خانواده خود قرار میگیرند، لذا خانواده نخستین جایگاه و عاملی است که در روند رفتار آدم تأثیر میگذارد.
الهی ناسازگاری و مشاجرات خانوادگی، دوگانگی تربیتی و رفتار خشونتآمیز با فرزند، تأثیرات ناگوار و غیره را از تأثیرات منفی خانواده بر فرد برشمرد که تحت شرایط خاصی وی را در معرض نامتعادل شدن قرار میدهد.
وی متذکر شد: کیفیت آموزش نوجوانان و جوانان، موفقیت یا عدم موفقیت در تحصیل، طیکردن دورههای آموزشی در سازگار شدن و جامعهپذیری آنها مؤثر است لذا دانشآموزی که در محیط مدرسه منظم بوده و مراحل آموزشی را طبق برنامه و با موفقیت طی میکند آسیبپذیری کمتری خواهد داشت.
رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان طبس وجود تفریحات سالم برای گذراندن و غنیسازی اوقات فراغت نوجوانان وجوانان را عاملی بازدارنده برای پیشگیری از وقوع آسیبهای اجتماعی دانست و افزود: استفاده صحیح از اوقات فراغت هم بر زندگی فرد و هم بر جامعه تأثیر مثبت خواهد داشت استفاده نادرست از آن نیز در هر دو سطح یاد شده میتواند باعث بروز مشکلات و خسارات جبرانناپذیری شود.
الهی بیان کرد: دین مبین اسلام به همه جنبهها و امورات زندگی انسانها توجه دارد چنانچه در حدیثی قدسی تقسیم شبانهروز به سه زمان کار، عبادت، خانواده و تفریح، بیانگر اهمیت برنامهریزی و لزوم اختصاص قسمتی از شبانهروزبه خانواده و تفریحات سالم وسازنده است.
محمدرضا نخعیپور، کارشناس آموزش و پژوهش دبیرخانه کانونهای فرهنگی ـ هنری مساجد خراسان جنوبی با بیان اینکه جوانان در گذشته با اتکاء به خانواده نیازهای اساسی خود را تأمین میکردند، گفت: امروزه جوانان دوره نوجوانی و جوانی خود را در دامان نهادهای مکمل و یا جایگزین میگذرانند.
وی اظهار کرد: پیچیدهشدن حیات اجتماعی در دنیای جدید همراه با تقسیم کار و تخصصیشدن نقشهای اجتماعی باعث شد جوانان برای پذیرش نقشهای بزرگسالان دوره طولانیتری را به انتظار بگذرانند.
کارشناس آموزش و پژوهش دبیرخانه کانونهای مساجد خراسان جنوبی با اشاره به اینکه مساجد و کانونهای فرهنگی ـ هنری مساجد به عنوان از مهمترین مراکزی هستند که طی سه ماه فصل تابستان مورد توجه خانوادهها قرار میگیرند، افزود: رسالت کانونهای فرهنگی ـ هنری جذب نیروهای جوان به مساجد است.
لزوم شناسایی آسیبهای شهر و روستا توسط مدیران کانونهای فرهنگی ـ هنری
کارشناس آموزش و پژوهش دبیرخانه کانونهای مساجد خراسان جنوبی اظهار کرد: مدیران کانونهای فرهنگی ـ هنری در ابتدای صف فرهنگ و نبرد با دشمن قرار دارند بنابراین این افراد باید آسیبهای روستا و شهر خود را شناسایی و در راستای رفع آن برنامهریزی کنند.
نخعیپور از برگزاری کلاسهای اوقات فراغت در 230 کانون فرهنگی ـ هنری استان خبر داد و افزود: کانونهای مجری برنامههای اوقات فراغت در 67 کانون بیرجند، پنج کانون خوسف، 16 کانون زیرکوه، 19 کانون قاینات، 24 کانون نهبندان، 19 کانون درمیان، 10 کانون فردوس، 26 کانون طبس، شش کانون بشرویه،17 کانون سرایان و 21 کانون سربیشه هستند.
وی با اشاره به اینکه برنامههای قرآنی، فرهنگی و همچنین برگزاری کلاسهای کمک درسی، فنی و حرفهای، هنری و اخلاقی از جمله برنامههای اوقات فراغت کانونهای فرهنگی ـ هنری مساجد خراسان جنوبی است، گفت: سبکها و نحوه گذران اوقات فراغت جوانان میتواند نقشی مؤثر در شکلگیری شخصیت آنان و همینطور سازندگی جامعه داشته باشد.
کارشناس آموزش و پژوهش دبیرخانه کانونهای مساجد خراسان جنوبی انجام کارهای ریشهای در حوزه فرهنگ را از دیگر وظایف کانونهای فرهنگی ـ هنری ذکر کرد و افزود: خطری که امروز برای فعالان مساجد وجود دارد برای سایر اقشار جامعه نیست چرا که دشمن تمام تلاش خود را برای ضربهزدن به فعالان مساجد به کار برده است.
لزوم نهادینهشدن فرهنگ اسلامی در کانونهای مساجد
نخعیپور با تأکید بر اینکه کانونهای فرهنگی ـ هنری مساجد رسالت عظیم مقابله با تهاجم فرهنگی دشمن را بر عهده دارند، افزود: اگر در کانونهای مساجد فرهنگ اسلامی نهادینه و فرهنگ اقتصادی مبتنی بر اصول اسلامی برای مردم تبیین شود مشکلات و معضلات اقتصادی راحتتر قابل حل است.
وی بیان کرد: کار فرهنگی در کانونهای مساجد باید با محتوای فرهنگی مبتنی بر ارزشهای انقلاب و اصول تبلیغ شود که خوشبختانه این کانونها تاکنون به این رسالت توجه داشته و در این راستا حرکت کردهاند.
حجتالاسلام سیدمحمد هاشمی، کارشناس تخصص تبلیغ در خراسان جنوبی با اشاره به اینکه اوقات فراغت بدون برنامه موقعیت آسیبزایی را برای این قشر فراهم میآورد، افزود: یکی از معضلات اصلی جامعه فعلی ما این است که متأسفانه برخی از جوانان و نوجوانان با فضای برنامههای مفید غیردرسی بیگانهاند و پس از اتمام هر پایه تحصیلی به یکباره از فضای آموزشی رها میشوند.
وی روح دینی برخاسته از مسجد را عامل تمایز برنامههای اوقات فراغت مساجد با سایر اماکن و نهادها عنوان و افزود: شیطان برای لحظات خالی انسانها برنامه دارد و اگر مراکز، مساجد و نهادهای فرهنگی برنامهای برای نوجوانان و جوانان نداشته باشند وقت آنان را با برنامههای فاسد از بین میبرند.
کارشناس تخصص تبلیغ در خراسان جنوبی غنیسازی اوقات فراغت جوانان و نوجوانان بهویژه در ایام فراغت آنها از تحصیل را عاملی بازدارنده برای پیشگیری از وقوع آسیبهای اجتماعی دانست و بیان کرد: امکانات عمومی و رایگان ورزشی برای همه رشتهها فراهم نشده و بهطورکلی، هیچ برنامهریزی صحیحی برای اوقات فراغت نوجوانان و جوانان انجام نشده است.
حضور کمرنگ طلاب در برخی برنامههای تربیتی و طرحهای اوقات فراغت
وی با بیان اینکه برنامههای اوقات فراغت در مساجد، با رویکرد دینی برگزار میشوند، افزود: متأسفانه طی سالهای اخیر شاهد حضور کمرنگ طلاب در برخی برنامههای تربیتی و طرحهای اوقات فراغت هستیم.
کارشناس تخصص تبلیغ در خراسان جنوبی با اشاره به بیانات مقام معظم رهبری، درباره تهاجم فرهنگی دشمن و لزوم هشیاری آحاد مردم به ویژه اقشار فرهنگی بیان کرد: رهبر معظم انقلاب سالها پیش بحث تهاجم فرهنگی بعدها شبیخون فرهنگی و در سالهای اخیر بحث ناتوی فرهنگی دشمن را متذکر شدهاند.
هاشمی درباره اهمیت حضور روحانیان در برنامههای اوقات فراغت یادآور شد: به هر شکل روحانیان جزو متدینترین و معتمدترین افراد جامعه هستند که با حضور خود در این برنامهها، هم مبانی دین را به فرزندان ما میآموزند و هم والدین با خیالی آسودهتر به فرزندانشان اجازه حضور در چنین برنامههایی را میدهند.
گرایش روزافزون به ارتباطات مجازی؛ جایگزین نامناسبی برای نوجوانان
وی افزود: گرایش روزافزون به ارتباطات مجازی که جایگزین نامناسبی برای تخلیه هیجان و وقتگذرانی است نوجوانان و جوانان را ازدنیای واقعی به دنیای مجازی وهیجانی میکشاند چرا که فرد در دنیای واقعی جایی برای تخلیه این هیجانات ندارد.
کارشناس تخصص تبلیغ در خراسان جنوبی بیان کرد: ارتباطات اینترنتی در محیطهای چت، ضمن آنکه تقویتکننده روابط غیر وابسته به زمان و مکان گردیده به محملی برای جستوجو و ارضای کنجکاویهای جوانان نیز تبدیل شده است.
هاشمی بر ضرورت توجه صداوسیما در اجرای برنامههای سرگرمکننده فرهنگی و آموزشی در اوقات فراغت جوانان و نوجوانان تأکید کرد و افزود: برنامههای اوقات فراغت باید در سه گروه دانشی، بینشی و توانشی گنجانده شود تا جوانان ونوجوانان درهمه جوانب ارتقا پیدا کنند.
وی یادآور شد: شناختی که پدر و مادر از ویژگیهای شخصیتی، استعدادها، خواستهها، نقاط قوت و ضعف و روحیات فرزندان خود دارند آنان را به عنوان مراجع صالحی برای کمک به گذران صحیح اوقات فراغت فرزندانشان مطرح میسازد.
