بهره‌مندی از شیوه‌های جذاب اسلامی در راهبری‌‌شدن مراحل انس با قرآن

مریم‌السادات سجادی، مدرس دانشگاه آزاد اسلامی اراک در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، گفت: برای گسترش روحیه قرآن‌‌گرایی بین افراد جامعه ابتدا باید این اعتقاد و باور نهادینه شود که این کتاب در تمام ابعاد زندگی جامعیت دارد و کتاب هدایت بشر است و سپس وارد مرحله انس با قرآن شد.

وی با اشاره به اینکه انس با قرآن از دوران جنینی آغاز می‌شود، اظهار کرد: از همان زمانی‌که نطفه با نام خداوند متعال بسته می‌شود انس با این کلام الهی آغاز می‌شود و پس از آن در هر دورانی از زندگی می‌توان مراحل انس با قرآن را طی کرد.

سجادی ادامه داد: بر هر مسلمانی شایسته و لازم است که با تلاش و فراهم‌ کردن شرایط لازم خود را به مراحل بالاتری از انس با قرآن برساند و در مراحل پایین آن متوقف نشود.

گوش سپردن به قرآن؛ مرحله اول انس با کلام وحی

وی افزود: مرحله اول انس با قرآن گوش‌ سپردن به آیات الهی و نگاه کردن به آن است و در همین رابطه در آیه 204 سوره مبارکه اعراف آمده است؛«‌وَإِذَا قُرِئَ الْقُرْآنُ فَاسْتَمِعُواْ لَهُ وَأَنصِتُواْ لَعَلَّکُمْ تُرْحَمُونَ و زمانی‌که قرآن خوانده شود گوش بدان فرا دارید و خاموش مانید امید که بر شما رحمت آید».

سجادی مطرح کرد: بر اساس این آیه شریف ورود به این مرحله موجب نزول رحمت الهی می‌شود؛ البته این مرحله پایین‌ترین سطح از انس با قرآن است.

تلاوت آیات و انس با قرآن

وی با اشاره به اینکه مرحله دوم انس با قرآن تلاوت آیات است که با روخوانی و روانخوانی و تجوید صحیح قرآن می‌توان وارد این مرحله شد، اظهار کرد: در این رابطه خداوند متعال در آیه 20 سوره مبارکه مزمل می‌فرماید؛ «‌إِنَّ رَبَّکَ یَعْلَمُ أَنَّکَ تَقُومُ أَدْنَى مِن ثُلُثَیِ اللَّیْلِ وَنِصْفَهُ وَثُلُثَهُ وَطَائِفَةٌ مِّنَ الَّذِینَ مَعَکَ وَاللَّهُ یُقَدِّرُ اللَّیْلَ وَالنَّهَارَ عَلِمَ أَن لَّن تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَیْکُمْ فَاقْرَؤُوا مَا تَیَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ ...، در حقیقت پروردگارت می‌‏داند که تو و گروهى از کسانى که با تواند نزدیک به دو سوم از شب یا نصف آن یا یک سوم آن را به نماز برمى‏خیزید و خداست که شب و روز را اندازه‌‏گیرى مى‌‏کند او مى‏داند که شما هرگز حساب آن را ندارید پس بر شما ببخشود اینک هر چه از قرآن میسر مى‌‏شود بخوانید ...».

سجادی عنوان کرد: از نظر مقام معظم رهبری مأنوس‌بودن با قرآن به‌معنای این است که خود را در همه حال در محضر قرآن بیابی و هرگاه اندک فراغتی حاصل شد مشغول تلاوت قرآن شوی؛ البته تلاوت قرآن از منظر روایات نیز حائز اهمیت بسیاری است.

وی ادامه داد: مرحله سوم انس با قرآن درک معارف و معانی آیات این مصحف شریف است که با فراگیری زبان عربی این مهم برآورده می‌شود، در غیر این صورت با مراجعه به ترجمه‌های موجود می‌توان وارد این مرحله از انس شد.

سجادی حفظ قرآن را مرحله چهارم انس با قرآن دانست و گفت: به فرموده مقام معظم رهبری؛ «هر کس توفیق آن را بیابد؛ یقیناً خیر کثیری یافته است».

وی اظهار کرد: مرحله پنجم انس با قرآن ورود به عرصه تفسیر است و فرد با ورود به این مرحله قادر به کشف رابطه بین آیات و زدودن ابهام از آن‌ها می‌شود؛ البته خود مفسر و تفسیر شرایط ویژه‌ای دارد و رعایت آن شرایط لازم و ضروری است تا از قرار گرفتن در ورطه تفسیر به رأی جلوگیری کند.

سجادی تدبر در آیات نورانی کلام وحی را مرحله نهایی انس با قرآن عنوان کرد و افزود: در این مرحله انسان به لایه‌های زیرین آیات الهی دست پیدا می‌کند و هر چه فرد ایمان و علم بیشتری داشته باشد گوهرهای گرانبهاتری از اعماق این دریا صید می‌کند.

وی بیان کرد: تدبر در آیات الهی بالاترین مرحله انس و ارتباط با قرآن است و در این ارتباط حضرت علی(ع) می‌فرمایند؛ «آگاه باشید که قرائت قرآن بدون تدبر هیچ خیری ندارد».

راهبردی شدن مراحل انس با قرآن

سجادی با اشاره به اینکه برای راهبردی‌‌شدن مراحل مختلف انس با قرآن راه‌های مختلفی وجود دارد، اضافه کرد: استفاده از متخصصان علوم قرآنی از جمله این راهبردهاست، این افراد با روش‌های مناسب و خلاقانه به آموزش مراحل فوق می‌پردازند؛ البته متناسب با هر مرحله‌ای باید متخصص مرتبط با آن مرحله تربیت شود و افرادی باشند که گفتار و کردارشان قرآنی باشد.

تولید برنامه‌های قرآنی در شبکه‌های سیما

مدرس دانشگاه آزاد اسلامی اراک در پایان آسان‌سازی و کاربردی‌‌شدن کلام وحی با بهره‌مندی از شیوه‌های جذاب اسلامی، ترویج فرهنگ قرآنی در رسانه‌ها به‌ویژه در صدا و سیما، ساختن فیلم‌های متأثر از تفسیرهای قرآنی، تولید برنامه‌های قرآنی در تمامی شبکه‌های سیما نه یک شبکه خاص و الگوسازی از شخصیت‌های قرآنی و پیامبران در قالب داستان و فیلم را از دیگر موضوعاتی دانست که به راهبردی‌شدن مراحل انس با قرآن کمک می‌کند.