تنزل دادن مفاهیم دینی تا حد فهم کودکان در فرآیند آموزش ضروری است

حجت‎الاسلام والمسلمین محمد‌مهدی احمدی، مدرس دانشگاه زنجان در گفت‌و‌گو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا) از زنجان، اظهار کرد: آموزش آموزه‎های دینی به کودکان یکی از دغدغه‎های والدین در روند تربیت آنان است که دین مبین اسلام در این باره نیز با ارائه برنامه به‌عنوان یک راهنمای خوب سن آموزش و نحوه آموزش را مورد توجه قرار داده است.

وی افزود: باید توجه کرد که کودکان از درجه‎ای از معارف که مطابق با فطرت نوع بشر است، برخوردار هستند و براساس عقل نظری و عملی می‎توانند در سطح سنی خود، خوب و بد را تشخیص دهند که از آن جمله دست نزدن به آتش است لذا باید با زبان خود کودکان، آموزه‏‌های دینی و خوب و بد بودن اعمال را برای آن‎ها توضیح داد.

حجت‎الاسلام احمدی عنوان کرد: با توجه به این‌که قدرت تخیل کودکان بسیار قوی است، لذا می‎توان با استفاده از داستان و کمک گرفتن از قوه تخیل آنان مباحث دینی را برایشان مطرح کرده و خود کودکان با تصویرسازی ذهنی در این آموزش دخیل باشند.

این مدرس دانشگاه زنجان تأکید کرد: بیان فلسفه آموزه‌های دینی در کودکان یکی از شاخه‎های مهم آموزش است که در کشور ما به خوبی عملیاتی نشده و مربیان باید توجه کنند که برای اثربخش بودن آموزش مفاهیم دینی به کودکان، باید این مفاهیم را در حد فهم نوآموزان و با حفظ چهارچوب تنزل داد.

وی با اشاره به این‌که آموزش مباحث دینی به کودک باید دور از برخوردهای تحمیلی باشد، گفت: با دخالت دادن کودکان در انجام امور دینی و همچنین پای‎بندی پدر و مادر به انجام فرایض مذهبی کودک به‌خودی خود با ظاهر امور دینی آشنا شده و انجام این اعمال در وی نهادینه می‌شود که با بزرگ‌تر شدن و آشنا کردن وی با حقایق دین می‎توان کودک را با رفتار دینی عجین کرد.

حجت‎الاسلام احمدی با بیان این‌که سن آموزش یکی از عوامل مهمی است که باید در نظر گرفته شود، تصریح کرد: در آیات و روایات اسلامی، حق و حقوقی برای کودک مشخص شده است که والدین ملزم به رعایت و اجرای آن هستند که از آن جمله می‌توان به انتخاب نام نیک و قرآن‎آموزی اشاره کرد.

سن آموزش به کودک در آیات و روایات اسلامی مشخص شده است

وی با بیان این‌که سن آموزش به کودک در آیات و روایات اسلامی مشخص شده است، تأکید کرد: ائمه اطهار(ع) مراحل رشد کودک را به سه مرحله تقسیم کرده و آن‎ها را در دوره‎های هفت ساله گنجانده‎اند که در هفت سال اول کودک را با تعبیر «مولا» برای پدر و مادر یاد کرده که پدر و مادر به‌عنوان حامی و مطیع خواسته‎ها و حرف‌های معقول کودک خود هستند.

این کارشناس مسائل مذهبی که در زمینه فعالیت‎های آموزشی کودکان نیز فعالیت دارد، اضافه کرد: در هفت ساله دوم که در روان‌شناسی نیز به‌عنوان سن اطاعت‎پذیری و آموزش است باید آموزش‌‎های دینی ارائه شود تا بتوان در هفت ساله سوم از این آموخته‎ها استفاده کرد.

حجت‎الاسلام احمدی با اشاره به این‌که در برخی از روایات نیز سن آموزش اصول دین را سه سالگی عنوان کرده‎اند، ادامه داد: در روایتی از امام جعفرصادق(ع) آمده است «در سه سالگی ذکر «لااله الا الله» را به کودکان خود بیاموزید و در نزدیک چهار سالگی نیز ذکر «محمدرسول الله» را به فرزند آموزش دهید».

وی افزود: در همین روایت از امام صادق(ع) آمده است که «وقتی چهار سالگی فرزند تمام شد ذکر «صلوات» را به او آموزش دهید. زیرا سرّ امامت در صلوات نهفته است و به این ترتیب کودک در ابتدای زندگی با سه اصل دین که توحید، نبوت و امامت است آشنا می‌شود».

مدرس دانشگاه زنجان بیان کرد: توجه به روایاتی که درباره آموزش اصول دین به کودکان آمده است، آموزش اصول دین باید قبل از آموزش آموزشگاهی باشد و حتی پس از ورود کودک به سیستم آموزش و پرورش نیز توجه به تعلیم دینی با این آموزش توأم باشد.

این کارشناس مسائل مذهبی در پایان با تأکید بر این‌که در آموزش مفاهیم دینی استعدادها و توانایی کودک باید مورد توجه قرار گیرد، یادآور شد: دین اسلام تربیت را محدود به زمان خاصی نمی‎داند بلکه برای هر دوره سنی آموزش‎های قابل فهم آن دوران را لحاظ کرده تا بیشترین اثر تربیتی را داشته باشد و باید در کنار سیستم استاد و شاگردی که در آن آموزش به صورت یک طرفه ارائه می‌شود به روش الگویی که یکی از بهترین روش‎های تربیتی است، توجه شود.