تربیت قرآنی براساس مراعات اصول عدالت در مناسبتهای اجتماعی است
گروه اجتماعی: حجتالاسلام بیرانوند عدالت را یکی از عناصر تربیت دانست و گفت: تربیت قرآنی براساس عدالت و مراعات اصول عدالت در مناسبتهای اجتماعی است.
حجتالاسلام مجتبی بیرانوند، امام جمعه اشترینان در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، ضمن بیان اینکه از نگاه قرآن کریم تزکیه و تربیت بر تعلم مقدم است، گفت: با نگاه به آیه 2 سوره مبارکه جمعه «هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِّنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِن کَانُوا مِن قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُّبِینٍ؛ اوست آن کس که در میان بىسوادان فرستادهاى از خودشان برانگیخت تا آیات او را بر آنان بخواند و پاکشان گرداند و کتاب و حکمت بدیشان بیاموزد و آنان قطعاً پیش از آن در گمراهى آشکارى بودند» و همچنین آیه 151 سوره مبارکه بقره «کَمَا أَرْسَلْنَا فِیکُمْ رَسُولًا مِّنکُمْ یَتْلُو عَلَیْکُمْ آیَاتِنَا وَیُزَکِّیکُمْ وَیُعَلِّمُکُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَیُعَلِّمُکُم مَّا لَمْ تَکُونُواْ تَعْلَمُونَ؛ همانطور که در میان شما فرستادهاى از خودتان روانه کردیم که آیات ما را بر شما میخواند و شما را پاک میگرداند و به شما کتاب و حکمت میآموزد و آنچه را نمیدانستید به شما یاد میدهد»، میبینیم که خداوند میگوید شما را پرورش میدهد بعد تعلیم.
وی افزود: در آیات فوق هدف بعثت پیامبر(ص)، تربیت، تهذیب، تعلیم کتاب و حکمت بیان شده است. بهطور طبیعی تعلیم بر تربیت مقدم است، قرآن مجید برای اثبات این حقیقت که هدف نهایی تربیت است، غالباً تربیت را مقدم بر تعلیم آورده است.
امام جمعه اشترینان با بیان اینکه هدفهای صحیح تربیتی باید دارای اصولی باشد که با رعایت آنها موضوع تربیت هم بر مبنای آموزههای قرآن تحقق پیدا میکند، افزود: هدفهای تربیتی باید با توجه به معنی رشد و ترقی بیان و با توجه به افکار، عقاید و عادات تهیه و تنظیم شود، همچنین هدفهای تربیتی باید مؤید یکدیگر بوده و قابل فهم و اجرا باشند.
وی با بیان اینکه تربیت در مدارس باید براساس احترام به افراد باشد، ادامه داد: این احترام برپایه فضایل اخلاقی هر فرد است، همانگونه که خداوند در آیه 13 سوره مبارکه حجرات میفرماید: «یَا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاکُم مِّن ذَکَرٍ وَأُنثَى وَجَعَلْنَاکُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِندَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ؛ اى مردم ما شما را از مرد و زنى آفریدیم و شما را ملت ملت و قبیله قبیله گردانیدیم تا با یکدیگر شناسایى متقابل حاصل کنید در حقیقت ارجمندترین شما نزد خدا پرهیزگارترین شماست بیتردید خداوند داناى آگاه است»، بنابراین طبق آنچه در قرآن و دیگر متون آمده؛ علم، مجاهدت در راه خدا، ایثار و از خودگذشتگی همراه با تقوا جز معیارهای اساسی احترام به شخصیت افراد و والایی مقام هر فرد تلقی میشود.
حجتالاسلام بیرانوند یکی دیگر از عناصر تربیتی را عدالت دانست و افزود: تربیت قرآنی براساس عدالت و مراعات اصول عدالت در مناسبتهای اجتماعی است، بهطوریکه خداوند در آیه هشتم سوره مبارکه مائده به این موضوع اشاره کرده است و میفرماید: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ کُونُواْ قَوَّامِینَ لِلّهِ شُهَدَاء بِالْقِسْطِ وَلاَ یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ عَلَى أَلاَّ تَعْدِلُواْ اعْدِلُواْ هُوَ أَقْرَبُ لِلتَّقْوَى وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ خَبِیرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ؛ اى کسانىکه ایمان آوردهاید براى خدا به داد برخیزید و به عدالت شهادت دهید و البته نباید دشمنى گروهى شما را بر آن دارد که عدالت نکنید عدالت کنید که آن به تقوا نزدیکتر است و از خدا پروا دارید که خدا به آنچه انجام میدهید آگاه است».
امام جمعه اشترینان، با اشاره به آیه 2 سوره مبارکه مائده؛ «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ لاَ تُحِلُّواْ شَعَآئِرَ اللّهِ وَلاَ الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلاَ الْهَدْیَ وَلاَ الْقَلآئِدَ وَلا آمِّینَ الْبَیْتَ الْحَرَامَ یَبْتَغُونَ فَضْلًا مِّن رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا وَإِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُواْ وَلاَ یَجْرِمَنَّکُمْ شَنَآنُ قَوْمٍ أَن صَدُّوکُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ أَن تَعْتَدُواْ وَتَعَاوَنُواْ عَلَى الْبرِّ وَالتَّقْوَى وَلاَ تَعَاوَنُواْ عَلَى الإِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُواْ اللّهَ إِنَّ اللّهَ شَدِیدُ الْعِقَابِ؛ اى کسانىکه ایمان آوردهاید حرمت شعائر خدا و ماه حرام و قربانى بینشان و قربانیهاى گردنبنددار و راهیان بیتالحرام را که فضل و خشنودى پروردگار خود را میطلبند نگه دارید و چون از احرام بیرون آمدید میتوانید شکار کنید و البته نباید کینهتوزى گروهى که شما را از مسجدالحرام باز داشتند شما را به تعدى وادارد و در نیکوکارى و پرهیزگارى با یکدیگر همکارى کنید و در گناه و تعدى دستیار هم نشوید و از خدا پروا کنید که خدا سخت کیفر است»، تعاون و همکاری و ایجاد روحیه همکاری در بین دانشآموزان را یکی دیگر از عناصر تربیت قرآنی دانست و عنوان کرد: عنصر دیگری که میتوان نام برد مسئولیت اجتماعی است بهطوریکه ما مسلمانان در آموزههای دینی خود داریم که؛ کسی که روز را آغاز کند و در حل مشکلات مسلمانان اقدام نکند، مسلمان نیست.
وی با بیان اینکه دنبال کردن روشهای نادرست در تعلیم و تربیت عواقب زیادی را بهدنبال دارد، ادامه داد: یکی از عواقب آنرا میتوان از بین رفتن استعدادها دانست چراکه اگر استعداد و توانایی ویژه هر فرد و میزان علاقه او به علوم و فنون و مهارتها تشخیص داده نشود به موفقیتهای چشمگیری دست نمییابد.
حجتالاسلام بیرانوند، عقوبت دیگر روشهای نادرست تعلیم و تربیت را عدم همگامی با طبیعت دانست و افزود: همانگونه که در طبیعت اعتدال حاکم است و پیوستگی نظام و انتظام نظام هستی بر عدل استوار است، اگر اصول تعلیم و تربیت بهدرستی انجام نشود اصل اعتدال از بین رفته و ابعاد وجود آمدن رشد پیدا نمیشود.
امام جمعه اشترینان، با بیان اینکه اگر تعلیم و تربیت درست اجرا نشود، همسویی با فطرت خداجویی و دینخواهی نخواهد داشت، ادامه داد: برنامه تربیتی باید بهگونهای باشد که انسان را با مبداء عالم آشنا کرده و او را تا آنجا پیش ببرد که اراده، علم و قدرت خود را تابع اراده و قدرت الهی بداند، بنابراین نادیده گرفتن این اصول باعث میشود سیاست شیطانی که حاکمیت شهوت و غضب است بر تدابیر تربتی غلبه کرده و آدمی را به ورطه سقوط بکشاند.
وی در پایان اظهار کرد: با بهره بردن از مربیان مجرب و با تجربه و کسانی که تخصص لازم را داشته و علاوهبر آن خودشان نیز عامل به آن اصول و موضوعات آموزشی باشند، در آموزش و پرورش، میتوان گامهای اساسی در راستای پیشبرد تعلیم و تربیت قرآنی برداشت.
