مجالس وعظ تأثیر عمدهای در ایجاد جنبش مشروطیت داشت
گروه اندیشه: در دوره مشروطه از منبر بهعنوان یک رسانه ارتباط جمعی که مردم را علیه استبداد میشوراند، استفاده شد و در این میان نقشی که وعاظ با بسیج نیروهای مردمی علیه استبداد حاکم برعهده داشتند، کمنظیر بود.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از زنجان، رسول عربخانی، نویسنده کتاب «سید جمالالدین واعظ اصفهانی و مشروطیت» شب گذشته، 10 شهریور در نشست نقد این کتاب که در حاشیه هفتمین نمایشگاه کتاب ناشران کشور در زنجان و نخستین نمایشگاه مطبوعات استان برگزار شد، اظهار کرد: اساس این کتاب رساله کارشناسی ارشد بوده و از سال 80 تا 83 تألیف آن به طول انجامیده است و این در حالی است که این کتاب در سال 90 منتشر شده است.
وی با بیان اینکه از تألیف تا چاپ این کتاب 10 سال طول کشیده است، افزود: پس از گذشت چند سال از زمان نگارش این کتاب، دیگر تمایلی به چاپ آن نداشتم زیرا در علوم انسانی بهویژه در رشته تاریخ دیدگاه متغیر است و به طبع در طول این 10 سال نگاه من نسبت به این موضوع دچار تغییر و تحولات فراوانی شده است.
نویسنده کتاب «سید جمالالدین واعظ اصفهانی و مشروطیت» اظهار کرد: عمده ایراد این کتاب، غلبه نگاه مشروطهخواهانه بر آن است و بیشتر روایت مشروطهخواهانه دارد.
عربخانی با بیان اینکه تا پیش از وقوع انقلاب مشروطه در ایران، جنبه سیاسی ـ اجتماعی منبر و بهویژه وجه سیاسی آن نادیده گرفته شده بود، عنوان کرد: در دوره مشروطه از منبر بهعنوان یک رسانه ارتباط جمعی که مردم را علیه استبداد میشوراند، استفاده شد و در این میان نقشی که وعاظ با بسیج نیروهای مردمی علیه استبداد حاکم برعهده داشتند، کمنظیر بود.
رهبری جنبشهای مشروطه با وعاظ درجه دوم بود
وی اظهار کرد: رسانه منبر بهصورت مستقیم در دست وعاظ درجه دوم بود و علمای بنامی همچون آیتالله نائینی و خراسانی بیشتر مسائل تئوری انقلاب را برعهده داشتند اما این وعاظ بودند که نارضایتیهای پراکنده را عمومی کرده و رهبری جنبش را عهدهدار شدند و مهمترین حوادث مشروطه که باعث صدور فرمان مشروطیت شد در ماههای رمضان، محرم و صفر به وقوع پیوست.
رئیس دانشگاه پیامنور سلطانیه متذکر شد: مظفرالدین شاه، عینالدوله و محمدعلی شاه که از تأثیر اهل منبر میان عوام آگاه بودند همواره آنان را تبعید میکردند.
عربخانی با اشاره به اینکه مشروطه آغاز تجربه بزرگ ایرانی بود، گفت: سیدجمالالدین واعظ اصفهانی منطبق بر مشروطه غربی حرکت کرده و درک او از مشروطه درک سنتی و پیچیدهای نبود.
در ادامه این مراسم، پرویز فتحاللهپور، مدرس دانشگاه زنجان با تأیید سخنان عربخانی، گفت: در وقوع انقلاب اسلامی ایران نیز وعاظ نقش چشمگیری داشتند زیرا با عامه مردم ارتباط خوبی داشته و میتوانند هیجانات مردم را کنترل کنند.
در ادامه این مراسم حسن حسینعلی، منتقد و نویسنده زنجانی بیان کرد: کتاب «سیدجمالالدین واعظ اصفهانی و مشروطیت» را نشر خجسته منتشر کرده است که از انتشارات معتبر در تهران است و قریب به یک دهه است که فعالیت میکند و 40 عنوان کتاب تاکنون منتشر کرده است.
وی در پایان اظهار کرد: این کتاب به نقش سیدجمالالدین واعظ اصفهانی، پدر محمدعلی جمالزاده در مشروطیت پرداخته و با رویکردی نوین به این موضوع نگریسته است، که این موضوع قابل تحسین است.
