مدیریت و برنامهریزی؛ از مهمترین تعالیم اقتصادی اسلام
گروه اجتماعی: از مهمترین تعالیم اقتصادی اسلام، اصل مدیریت و برنامهریزی اقتصادی است، همچنین در بسیاری از روایات از مدیریت و برنامهریزی اقتصادی بهعنوان نشانه تقوا و روش پرهیزگاران یاد شده است.
حجتالاسلام والمسلمین سیداحمد میرعمادی، نماینده ولی فقیه در استان و امام جمعه خرمآباد در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از لرستان، گفت: از مهمترین تعالیم اقتصادی اسلام، اصل مدیریت و برنامهریزی اقتصادی یا اصل اندازهداری در زندگی و مصرف کردن است.
وی ادامه داد: هرچند در هر مجموعه و عرصهای مسئله مدیریت و برنامهریزی دقیق، برای رسیدن به اهداف مشخص یک امر بدیهی و عقلانی است، اما در این میان اهمیت مدیریت و برنامهریزی در اقتصاد بیش از سایر عرصههاست، برای اینکه حیات مادی و معنوی انسان به اقتصاد بستگی دارد.
اهمیت برنامهریزی از منظر روایات
حجتالاسلام میرعمادی با بیان اینکه اسلام تأکید فراوانی بر مدیریت و برنامهریزی اقتصادی دارد، اظهار کرد: در روایات اسلامی از این موضوع برنامهریزی اقتصادی به «تقدیر معیشت» تعبیر شده کمااینکه نبی مکرم اسلام(ص) فرمود: «اندازه نگهداشتن نیمی از معیشت است».
نماینده ولی فقیه در لرستان برنامهریزی را سبب قوام زندگی دانست و افزود: در کتاب غررالحمکم، صفحه 354 از امام علی(ع) نقل شده که فرمود: «قوام زندگی به آن است که بهخوبی اندازه نگهداری و محاسبه کنی و ملاک زندگی آن است که خوب برنامهریزی نمایی»؛ لذا خوب محاسبه کردن، خوب برنامهریزی کردن و مدیریت از شرایط اولیه جهاد اقتصادی است.
حجتالاسلام میرعمادی با بیان اینکه از نشانههای ایمان، مدیریت و برنامهریزی اقتصادی است، اظهار کرد: به نقل از کتاب کافی، جلد 2 امام صادق(ع) فرمود: «مؤمن کمککار خوبی است، به مردم خوب کمک میرساند، در زندگی کمهرینه، کمخرج و خوشتدبیر است» و در کتاب سفینهالبحار، جلد 2 از امام علی(ع) نقل شده است که فرمود: «کسی مزه ایمان را نمیچشد مگر آنکه از سه خصلت بهرهمند باشد: فهم درست دین، بردباری در مصیبتها و اندازهگیری نکو در معاش»؛ لذا مدیریت و برنامهریزی اقتصادی یکی از الزامات کامل شدن دین است.
وی ادامه داد: امام صادق(ع) فرمود: «از جمله وظایف دینداری، تدبیر و برنامهریزی در زندگی است»؛ داشتن تقدیر و اعتدال در زندگی آگاهی زیاد، زیرکی و سیاست خاصی را میطلبد و از همه مهمتر، عمل کردن به چنین شیوهای کاری سخت و دشوار است؛ لذا برای خوشخت شدن باید دائماً مراقب بود که در هیچ زمینهای افراط و تفریط صورت نگیرد.
مدیریت و برنامهریزی
حجتالاسلام میرعمادی با اشاره به اینکه داشتن مدیریت صحیح و برنامهریزی دقیق روش پرهیزگاران است، عنوان کرد: امیرالمؤمنین(ع) در توصیف پرهیزگاران میفرماید: «از نشانههای پرهیزگاران این است که آنان را در دینداری و عمل به دین قوی و نیرومند میبینی و در حال توانگری و داریی، میانهرو و با احتساب هستند»، (بحارالانوار، جلد 64).
نماینده ولیفقیه در لرستان عنوان کرد: مدیریت و برنامهریزی اقتصادی، ضمانتی برای فقیر نشدن، استقلال و خودکفایی اقتصادی است و امام صادق(ع) فرمود: «من ضامن هستم که هر کس در مصرف میانهروی کند، فقیر نمیشود» و مولای متقیان، امام علی(ع) نیز فرمود: «هر کس با میانهروی و حساب و کتاب دمساز گردد، بینیازی و خودکفایی همواره با او دمساز خواهد بود».
برنامهریزی در کسب درآمد
حجتالاسلام میرعمادی گفت: یک مدیر اقتصادی باید در مقابل دخل و خرج، درآمد و هزینه احساس مسئولیت کند و با توجه به واقعیتهای زندگی، گستردگی و تنوع نیازهای اقتصادی، ضرورت تلاش برای دستیابی به منابع درآمدی بیشتر با برنامهریزی دقیق و منظم و مدیریت صحیح بتواند به اهداف مشخص دست بیابد.
وی با استناد به کتاب وسائلالشیعه، جلد 12، تصریح کرد: امام موسیبنجعفر(ع) فرمود: درآمد و دارایی بهدست آمده از حرام رشد و ترقی ندارد اگر هم ترقی کند برکتی در آن نیست؛ اگر کسی آنرا در راه خدا انفاق کند اجر و پاداشی ندارد و آنچه پس از مرگ بهجای میگذارد وسیله رفتن او به آتش میگردد و در بحارالانوار، جلد 100 نقل شده که پیامبر اکرم(ص) نیز فرمود: «هر کس در زندگی مال و ثروتی را از راههای نامشروع بهدست آورد، خداوند او را فقیر و تنگدست خواهد کرد».
حجتالاسلام میرعمادی گفت: پیامبر اعظم(ص) فرمود: «چهار گناه و عمل حرام است که اگر یکی از آنها وارد خانهای گردد، سبب ویرانی و خرابی آن میشود و چنین خانهای هرگز با خیر و برکت و آبادانی نخواهد شد؛ این گناهان عبارتنداز؛ خیانت، دزدی، شرابخواری و زنا».
مدیریت و برنامهریزی در مصرف
نماینده ولی فقیه در لرستان با اشاره به ضروت مدیریت و برنامهریزی در مصرف، تصریح کرد: خداوند زمین را برای بهرهمندی انسان آفرید و بر اساس فیض خود پس از آفرینش هر جانداری برای او رزق و روزی قرار داد ولی آنچه مربوط به انسان است، برنامهریزی و درست مصرف نکردن و هدر ندادن روزی و معیشت است.
حجتالاسلام میرعمادی بیان کرد: در دین مقدس اسلام روایات فراوانی بر حرام بودن ضایع کردن و هدر دادن مال دلالت دارد کمااینکه امام علی(ع) فرمود: «هرگاه خداوند، خر بندهای را بخواهد، میانهروی در زندگی و نیکویی در تدبیر مالی به او الهام میکند و از تدبیر بد و اسراف دورش میدارد».
