
حجتالاسلام والمسلمین جلال جابریان، مدرس حوزه و دانشگاه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از خوزستان، با اشاره به برگزاری دوازدهمین اجلاس بینالمللی پیرغلامان حسینی در شهر اهواز اظهار کرد: جایگاه استان خوزستان از دیرباز و از زمان اهل بیت(ع) در زمینه شعر و مداحی ویژه بوده است و جایگاه مداحان و شعرای بزرگی همچون ابنسکیت دورقی شادگانی بوده که همواره در خدمت اهل بیت(ع) هستند.
وی با اشاره به اینکه طبرستان در شمال و خوزستان در جنوب دروازه ورود تشیع به کشور محسوب میشوند، گفت: استان خوزستان از قرن اول تا به حال شعرای زبردستی را تقدیم جهان تشیع کرده و برخورداری از مداحان بزرگی با شهرتی در جهان تشیع همچون صادق آهنگران است.
جابریان با تأکید بر اینکه گاهی اثر عملکرد یک مداح برای پذیرش شریعت مقدس اسلام از سایر شرایط بیشتر است، عنوان کرد: کتاب الکبریت الاحمر، تألیف یکی از علمای بزرگ گرچه مربوط به اصول منبر است، اما آداب مداحی نیز در آن وارد شده است. قطعاً انتظار جامعه و اهل بیت(ع) از پیرغلامان امام حسین(ع) تشابه خلقی است. البته این مطلب بدان معنا نیست که با اندکی ضعف اخلاقی نمیتوان در این حوزه وارد شد چراکه بیتالحسین(ع) متعلق به همه عالم است و هیچکس را نمیتوان از این خانه بیرون کرد.
مداحی نوعی تبلیغ شریعت تشیع است
مدرس حوزه و دانشگاه با بیان اینکه مداحی نوعی تبلیغ شریعت تشیع محسوب میشود، گفت: فلسفه نزول سوره شعرا در قرآن کریم، شاعران است. گرچه اعم آیات این سوره در ارتباط با شعرا نیست اما سه آیه پایانی آن دلیل این نامگذاری محسوب میشود و خداوند در این سوره شعرای نامتعهد را به چالش میکشد.
وی با بیان اینکه مداحان «باید» عملشان منطبق با عمل اهل بیت(ع) باشد، تصریح کرد: کلمه باید در اینجا الزامی اخلاقی است چراکه مداحان بهعنوان مبلغان شیعه باید به این اخلاق آراسته باشند و این یکی از اصول مداحی است. شخصیتی همچون دعبل خزاعی که از افتخارات خوزستان محسوب میشود و یا شاعری بزرگ همچون کمیت اسدی با تعهد خود به اهل بیت(ع) تا پای جان از حریم اهل بیت(ع) و اصول و مبانی مکتب تشیع دفاع کردند.
تعهد مداح از اصول اصلی مداحی است
جابریان تعهد مداح را از اصول اصلی مداحی دانست و افزود: مداحان متعهد هیچگاه بهدنبال تحریف نیستند و البته این امر با ساحت مقدس اهل بیت(ع) سازگاری ندارد. شخصیت اهل بیت(ع) نیازمند مبالغه و اغراق نیست و تحریف باعث توهین به دین میشود. از دیگرسو استخفاف دین حرام است و اگر عملی انجام داده و شیعه را در چشم دیگران تذلیل کنیم فعلی حرام را مرتکب شدهایم.
مدرس حوزه و دانشگاه عنوان کرد: شخصیتی همچون آیتالله مطهری با فقاهت خود خصوصیات عملی جامعه را درک و کتاب تحریفات عاشورایی را تألیف کرد. براین اساس یکی از مسائل مهمی که در مداحی وجود دارد عملکرد محتاطانه است. در تجمع مداحان در حضور مقام معظم رهبری از ایشان شنیدیم که اهلبیت غنی هستند و شخصیت آنها آنقدر برجسته است که نیازی به مبالغه نیست.
وی ادامه داد: مبالغه برای افرادی است که از کمبود شخصیت برخوردار هستند و اهل بیت(ع) با اتصال به عالم ناسوت و جبروت نیازی به تحریف وجود ندارد. مبالغه شعری که جزیی از اوزان موزون و اصول شاعری محسوب میشود در مداحی بلااشکال است. اما مبالغهای که از حد و حدود حقیقی خود خارج شود به یکی از معضلات و مشکلات در مداحی تبدیل میشود که البته در حال حاضر با آن مواجه هستیم. برخی از مداحان موضوعاتی را بیان میکنند که در هیچ کتاب و تاریخی وجود ندارد و در زمان کاوش درباره منبع این مطلب در پاسخ میگویند که از فلان جا شنیدهام.
جابریان تصریح کرد: علم رجال، حدیث و درایت علومی هستند که به وسیله آنها مجتهد میتواند حدیث صحیح و ناصحیح را مشخص کند و اختلاف فتوا میان مجتهدان نیز به این سه علم بازمیگردد.
مداحان سطح دانستههای خود را بالا ببرند
مدرس حوزه و دانشگاه عنوان کرد: مداحان در شرایط فعلی که دسترسی به هر گونه علم به آسانی ممکن شده است باید سطح دانستههای خود را بالا ببرند.
وی با اشاره به اینکه 14 دستگاه در مداحی وجود دارد، گفت: مقصود از دستگاه به معنی نوعی صدا است که از حنجره بیرون میآید. در استان خوزستان صادق آهنگران و احمد طرفی کلاسهای آموزشی مداحی را برپا کردهاند که از این طریق مداحان متعهد و متدین میتوانند اصول مداحی را بر اساس این دستگاهها اجرا کنند و باید کلاسهای مداحی در این سبک توسعه یابد و حالت پیشرفتهتری به خود گیرد تا این مداحیها قابل عرضه باشند. برخی از مداحان صرفاً به تقلید میپردازند. البته این بدین معنا نیست که ما مخالف تقلید هستیم اما تقلید مرحله بسیار پایینی است و باید ما به ابداع در مداحی برسیم. بزرگان مداح باید به جوانان در این زمینه کمک کنند تا سبکی به نام آنها به ثبت برسد.
جابریان عنوان کرد: جذب مخاطب برای ترویج مبانی و تفکر و اندیشه شیعه در مکتب عاشورایی علاوه بر تحت تأثیر قرار دادن مردم در مجالس عزاداری بسیار قابل اهمیت است.
مدرس حوزه و دانشگاه افزود: شخصیتهای گمنام خدمتگزار در مکتب امام حسین(ع) معرفی میشوند. آراء و نظرات تبادل گشته و کمیتههای تخصصی در رابطه با مداحی تشکیل میشود و اینها از خصوصیات ویژه برگزاری اجلاسیه بینالمللی پیرغلامان حسینی است.
وی اظهار کرد: با توجه به اینکه در استان خوزستان مداحان متعهد و با معرفت وجود دارد، قطعاً ورود مداحانی از کشورهای دیگر ثمرات درخشانی را به همراه خواهد داشت. تبادل تجربیات، شناخت نسبت به کشورهای دیگر و شناخت دیگر کشورها نسبت به ایران و همچنین ترویج مکتب تشیع در دنیا از دیگر ویژگیهای این اجلاسیه است.
جابریان افزود: از دیگر سو این اجلاسیه باعث خنثیسازی همه توطئهها علیه استان خوزستان میشود. توطئههایی که در شبکههای ماهوارهای پیرامون وهابیت در استان خوزستان وجود دارد. برگزاری این همایش خاری در دو چشم دشمنان اهلبیت(ع) و مردم ایثارگر و ولایتمدار خوزستان است.