برنامههای تلویزیون در خانواده نقش الگویی دارد/ افزایش نقش رسانه در شناخت کارکردهای نوین
گروه اجتماعی: امروزه تلویزیون دیگر تنها وسیله سرگرمکننده و پرکننده اوقات نیست، بلکه برنامههای تلویزیونی در خانوادهها، نقش الگویی دارند.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از استان مرکزی، از سال 86 روز 25 ذیحجه بهعنوان روز خانواده نامگذاری شده است. علت انتخاب این روز شأن نزول آیه «هل اتی» در سوره الانسان که راجع به خانواده و استحکام پایههای آن است عنوان شده است و حال که روزی به نام خانواده نامگذاری شده است حمایت از بنیان خانواده و صیانت از آن در مقابل آسیبهای اجتماعی یکی ضرورت مهم است.
به گفته خداوند و رسولش مقدسترین و محبوبترین بنیان و کانون در جامعه کانون خانواده است. خانواده محلی امن و مطمئن و سالم است برای تأمین بیشترین نیازهای انسان مانند، محبت، آرامش، احترام، امنیت، نیازهای جنسی و ... خانواده مکانی است برای بقای نسل.
خانواده بهترین راه پیشگیری از آسیبها و انواع مختلف جرم و بزهکاری است و محکمترین سد مقابله با ناهنجاریهای اجتماعی و فرهنگی، گناه و رواج خیانت و فحشا.
در دهههای اخیر شاهد تحولات سریع و گستردهای در تمامی ابعاد زندگی اجتماعی و از جمله خانواده بودهایم. نهاد خانواده تحت تأثیر عوامل متعدد درونی و بیرونی این تغییرات را تجربه کرده است.
رسانهها بهعنوان یکی از عوامل مهم تأثیرگذار بر تحولات خانواده نقش اساسی در دگرگونی روابط درونی بین اعضای آن داشتهاند. امروزه ما توسط انواع رسانهها و وسایل اطلاعرسانی محاصره شدهایم. رادیو، تلویزیون، ماهواره، اینترنت، تلفن همراه کمتر کسی است که حداقل ساعتی از روز را با یکی از این رسانهها سپری نکند. استفاده از ابزارها و فن آوریهای نوین برای برقراری ارتباط با یکدیگر آثار عمیقی بر روابط خانوادگی و اجتماعی میگذارد.
امروزه تلویزیون دیگر تنها وسیله سرگرمکننده و پرکننده اوقات نیست، بلکه برنامههای تلویزیونی در خانوادهها، نقش الگویی دارند.
رسانه از سویی باعث تقویت برخی از ارزشهای اجتماعی و از سوی دیگر باعث تضعیف آنها شده است.
مهناز نوروزی، رئیس کمیسیون فرهنگی ـ اجتماعی شورای شهر خمین در همین رابطه در گفتوگو با خبرنگار ایکنا، بقای و دوام جامعه انسانی را وابسته به دوام خانواده بستگی دانست و گفت: صلاح و فساد فرد و اجتماع نیز در گرو صلاح و فساد خانواده است و یکی از معیارهای خانواده منسجم، وجود پیوند عاطفی بین اعضای آن است.
وی با اشاره به اینکه عوامل گوناگونی به این پیوند آسیب رسانده و هنجارهای اصیل خانواده را تهدید میکند، افزود: یکی از عوامل تهدیدکننده بنیان خانواده، استفاده نادرست از رسانههای جمعی به ویژه برنامههای نامناسب رسانههای غربی است.
این کارشناس مددکاری اجتماعی، اضافه کرد: برداشتهای کلیشهای از زندگی خانوادگی، چهرهپردازی و نمایش زندگی اعیانی، ایجاد گرایش به تجملات و ظواهر در برخی برنامهها و فیلمهای تلویزیونی، ایجاد نیازهای کاذب و تبلیغ مصرفگرایی به همراه دگرگونیهای اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و چشم و همچشمیها، ارزشهای جدیدی را پدید میآورد. این ارزشها چون با بافت اجتماعی قشرهای آسیبپذیر جامعه سازگاری ندارد، فشار بیشتری را بر آنان وارد میآورد، چراکه نسل جدید اینگونه خانوادهها نیز به آن چه از تلویزیون بخش میشود، دلبستگی پیدا میکنند.
نوروزی خاطرنشان کرد: در سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز برنامههایی که ارزشهایی همچون به دست آوردن قدرت و ثروت، نوع لباس پوشیدن و آرایشهای نامناسب، اتومبیلهای گران بها و ... را تبلیغ میکنند، کم نیستند.
وی در ادامه شناخت علمی و دقیق ویژگیها و کارکردهای نوین خانواده را در افزایش نقش مثبت رسانه مهم دانست وگفت: با این شناخت رسانه میتواند با تولید برنامههای مناسب ضمن دستیابی به اهداف تعریف شده و با اثرگذاری مستقیم و غیرمستقیم بر نهاد خانواده بسیاری از ناهنجاریهای درون خانواده را کاهش دهد و در تعالی خانواده مؤثر واقع شود.
خانواده از مهمترین پایگاههای فرهنگی ـ تربیتی است که نسبت به دیگر پایگاهها نقشی کلیدی دارد؛ زیرا کانون مقدس خانواده است که میتواند با آراسته شدن به ارزشهای قرآنی تأثیری شگرف در جامعه و دیگر پایگاههای فرهنگی و تربیتی داشته باشد.
از آنجا که الگوسازی رسانه برای والدین و فرزندان امری بدیهی است عملکرد رسانه در قالب طرح الگوهای موفق ضمن تقویت باورهای درست و تصحیح نگرشهای نادرست منجر به تغییر رفتار بهعنوان هدف غایی آموزش خواهد گرد شد.
