
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) از قم، روز دوم همایش بینالمللی اندیشههای علامه طباطبایی در المیزان با حضور کارشناسان و صاحب نظران علوم مختلف به ویژه قرآن در موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) آغاز شد.
در نوبت صبح روز دوم این همایش، برنامههای مختلفی برگزار شد که نخستین برنامه، تشریح و معرفی طرح تحقیقات تصنیف موضوعی المیزان است که در این طرح مباحث علامه در المیزان به شکل موضوعی دسته بندی و ارایه شد.
دکتر علی رمضان الاوسی با اشاره به فعالیت 37ساله پژوهشی خود پیرامون المیزان، گفت: اندیشههای علمی علامه طباطبایی از مهمترین اندیشههای تفسیری قرآنی است که نقش مهمی در معرفت دینی داشتند؛ این اندیشهها به قدری عمیق است که به جرات میتوان گفت که همگان باید در سر سفره با کرامت المیزان بنشینند.
استاد دانشگاه لندن با اشاره به ابعاد اجتماعی تفسیر المیزان، خاطرنشان کرد: امروز تنها با زبان قرآن میتوانیم صحبت کنیم؛ زیرا فرزندان ما در غرب در مواجهه با بحران هویت هستند و فعالان این حوزه باید با تکیه بر اندیشه های اجتماعی علامه به آنها مدد برسانند.
در ادامه این همایش نیز حجتالاسلام والمسلمین مرتضی خوش صحبت با ذکر این مطلب که در بین متفکران و فلاسفه چند رویکرد در حوزه معاد جسمانی وجود دارد، اظهارکرد: گروه اول معاد جسمانی را انکار میکنند و گروه دوم معاد را جسمانی و روحانی میدانند که قائل به عود ارواج به ابدان، اتصال روح به بدن مثالی منفصل و نظریه همراهی روح با بدن مثای و لحوق ابدان به اروح است و گروه سوم قائل له معاد جسمانی محص هستند که بر اساس اصل امکان اعاده معدوم و نظریه اجزا اصلیه هستند.
وی با بیان این مطلب که علامه در موارد متعددی بر دو ساحتی بودن انسان تاکید میکند، خاطرنشان کرد: ساحت غیر بدن را جوهری مجرد به نام نفس یا روح میداند و آن را همان حقیقت انسان دانستهاند که با ضمیر من با آن اشاره میشود؛ادله علامه در تجرد نفس از طریق ادله عقلی شامل عدم غفلت از خویشها، عدم تغییر در نفسها، بسیط و واحد بودن نفسها و تجرد علم و ادراک و علم به خویشتن؛ نقد و رد دلایل مادی گرایان و همچنین استناد به قرآن از طریق آیه 42زمر، سجده 10 و11 و السجده 9 به ضمیمه .... هستند.
وی با ذکر این مطلب که ایشان در بحث نسبت بدن اخروی با بدن دنیوی با تمسک به تجرد نفس و اصالت نفس و فناناپذیری آن به حل مشکل عینیت یا مثلیت بدن اخروی میپردازد، گفت: ایشان بین انسان دنیوی و اخروی یک ملاک عینیت و یک ملاک مثلیت ترسیم میکنند؛ علامه علی رغم پذیرش اکثر آموزههای فلسفی حکمت متعالیه و تاییر داذدن آنها تفسیر آیات دیدگاه ملاصدرا را در حوزه معاد جسمانی را نمیپردازند بلکه ایشان نظریه مدرس زنوزی یعنی لحوق جسم به نفس را میپذیرند.
در ادامه این همایش دکتر محمد لگنهاوزن با ذکر این مطلب که نگاه ارسطو به سعادت نگاه مادی بود و این نگاه گسترش زیادی در بین فلاسفه غربی داشته و به همین شکل فلاسفه اسلامی نیز به تشری و تببیین و مقایسه نظریه ارسطو و نگاه اسلامی و ارسطویی پرداختند.
عضو هیئت علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) یادآورشد: خواجه نصیرالدین طوسی نظریه بسیار ظریفی را بیان میکنند که ایشان با اشاره به اهمیت نیت بیان کردند که وقتی نیت ما پاک باشد چون خدا خیر محض است هر کاری که میکنیم برای خداست.
وی خاطر نشان کرد: علامه طباطبایی سه نظام اخلاقی در حوزه سعادت را نام میبرند که اولین گروه، ارسطوگرایان هستند که نگاه آنها نگاه سعادت دنیوی است؛ نحله دومی که علامه طباطبایی به آن اشاره میکند تفکر مذهبی است که دارای تفکر سعادت اخروی است که این نگاه را ایشان در حوزه مباحث مرتبط با اعمال و نیات بیان میکنند؛ دسته سومی که علامه در این رابطه اشاره میکند گروهی هستند که هدف آنها این دو نیست بلکه هدف آنها فقط خداست و آنها ذوب خدا هستند.