«صبحی صكر»، يكی از قاريان قرآن لبنانی در گفتوگو با خبرنگار بخش بينالملل خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) در محل رايزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ايران در بيروت با ابراز تأسف از وضع موجود قرآنی در جامعه شيعه لبنان ضرورت توجه جمهوری اسلامی ايران را به اين امر يادآورشد.
وی توضيحداد: تمام خواسته جامعه قرآنی شيعه لبنان از ايران در اين دو مورد خلاصه میشود، اعزام برخی از اساتيد قرائت و قاريان بينالمللی به لبنان حداقل برای مدت دو سال و برگزاری جلسات قرائت مداوم به مانند مجامع قرآنی ايران زير نظر اين اساتيد و دوم، برگزاری دورههای تربيت معلم قرآنكريم توسط سازمانهايی مثل تبليغات اسلامی، اوقاف و امور خيريه و دارالقرآن كشور.
اين قاری لبنانی افزود: يكی از مهمترين شيوههای تبليغ و ترويج قرآن، استفاده از رسانههای جمعی و وسايل ارتباط جمعی است كه متأسفانه در تمام لبنان تنها شبكه «المنار» كه تلويزيون خصوصی حزبالله لبنان است به پخش آيات نور اقدام میكند و بقيه شبكههای لبنان كه بيشترشان خصوصی هستند، موارد اخلاقی را رعايت نكرده و عملاً فرهنگ ضدقرآنی را ترويجمیكنند و بدون رعايت موارد اخلاقی به پخش برنامه مبادرتمیورزند.
در همينراستا خبرنگار ايكنا به گفتوگو با مسئول آموزش جمعيت قرآنكريم لبنان پرداخت تا از برنامههای متنوع اين مركز قرآنی اطلاعات بيشتری كسبشود؛ «حاج عادل محمود الخليل»، مسئول آموزش جمعيت قرآنكريم لبنان درباره تاريخچه مركز مذكور توضيحداد: «جمعية القرآن الكريم للتوجيه و الارشاد»، يك جمعيت قرآنی و فرهنگی است كه در سال 1988 در لبنان تأسيسشد و نزديك 19 سال است كه مشغول فعاليت است.
وی گفت: در آن سالها لبنان در حال پشت سر گذاشتن دوران جنگ با اسراييل بود، در چنين جوی اين جمعيت شروع به كار و برنامههای قرآنی و فرهنگی خودش را در لبنان پيادهكرد و به شكل اساسی به آموزش و تجهيز جامعه شيعه به قرآن همتگماشت.
محمود الخليل يادآورشد: در آن زمان، فرهنگ شيعی در لبنان ضعيف بود، بهويژه پس از پيروزی انقلاب اسلامی در ايران، جمهوری اسلامی شروع به صدور فرهنگ انقلاب و برنامههای قرآنی خود به شكل عام به جهان و به شكل خاص به لبنان كرد كه در نتيجه آن اين جمعيت قرآن تأسيسشد و دورههای آموزشی را در مساجد و اماكن مذهبی اسلامی و در محورهای جنگی با مجاهدين حزب الله به راهانداخت كه اين دورهها شامل ترتيل، تجويد، تفسير، قرائت صحيح، حفظ قرآن كريم و حلقههای تفسير قرآن كريم در مساجد بودهاست.
وی افزود: حدود يك سال بعد، جمعيت قرآن پيشرفتكرد و سال 1990 به تنظيم برنامههای جديد در كل لبنان اقدامكرد، قبل از آن مناطق شيعی لبنان بهخاطر جنگ با اسراييل به صورت جدا از هم فعاليتمیكردند، ما اين دورهها با برنامهريزی و آموزش در مدارس شكل پيشرفتهتری به خود گرفت.
مسئول آموزش جمعيت القرآنالكريم لبنان تصريحكرد: تقريبا از سال 1990 تاكنون است كه واحد درسی به نام «قرآن كريم» در مدارس لبنان تدريسمیشود كه مسئوليت آن نيز با اين مركز است، اين ماده درسی، سنت حسنه و امری بسيار تعجب برانگيز و انقلابی در عرصه تعليم قرآن بود كه شامل تفسير، ترتيل، تجويد و حفظ در مدارس میشد.
وی همچنين با اشاره بهاينكه وظيفه آموزش قرآن كل مدارس شيعی لبنان به عهده اين جمعيت است، گفت: «طرابلس» از جمله مناطق سنینشين است كه ما در آنجا فعاليتی نداريم اما جنوب لبنان و نيز دانشآموزان شيعی مدارس بيروت نير قرآن را در اين جمعيت آموزشمیبينند.
الخليل درباره استقبال خانوادهها از اين جمعيت گفت: اين مركز، تنها جمعيت شيعی در تمام لبنان است كه برنامههايی قرآنی دارد، البته حزب الله و حوزههای علميه هم هستند كه بحثهای قرآنی، جزيی از كار آنهاست و كار آنها اساسا مذهبی است و قرآن هم جزيی از فعاليت آنها بهشمارمیرود، ولی اين مركز مخصوص فعاليتهای قرآنی است، يعنی در لبنان تنها مركز شيعه كه به امور قرآنی تخصصی همتمیكند، فقط جمعيت قرآن كريم است.
وی ادامهداد: بههمين دليل هر شيعی كه خواستار فعاليت قرآنی باشد به اين مركز مراجعهمیكند، جمعيت برای حفظ قرآن، مسابقات و محافل قرآنی برنامه دارد، حتی حزب الله وقتی میخواهد در اين زمينه برنامهای داشتهباشد به جمعيت قرآن كريم مراجعهمیكند، فرزندان مجاهدين حزبالله نيز در رشتههای مختلف قرآنی اين مركز آموزشمیبينند.
رييس جمعيت دارالقرآن الكريم لبنان در بخش ديگری از سخنان خود به برگزاری مسابقات قرآنی لبنان اشارهكرد و گفت: لبنان امسال شاهد برگزاری دهمين دوره مسابقات است، اين مسابقات در رشتههای حفظ، قرائت و تفسير قرآن كريم، بهويژه پس از جنگ (سال 2000) هرساله در سراسر لبنان برگزارمیشود.
وی تعداد شركتكنندگان در اين مسابقات را بين 120 الی 150 نفر در كل لبنان برشمرد و افزود: بيش از 120 تن در تمام رشتههای قرآنی با هم رقابتمیكنند كه تفسير از اين قائده مستثنی است، بهطور مثال در سال گذشته 1200نفر در مسابقات تفسير شركتكردند.
محمود الخليل درباره گروه سنی حاضر در جمعيت دارالقرآن الكريم گفت: دورههای اصلی قرائت صحيح قرآن كريم ،ترتيل، تجويد و حفظ قرآن كريم به شكلی اختصاصی، محدوديت سنی ندارد و بيشتر قرآنآموزان بالای پنج سال با تعدادی نامحدود در آنها حضوردارند.
وی درباره مدتزمان يادگيری قرآن كريم در اين جمعيت گفت: لبنان با ايران و ديگر كشورها فرقدارد، اين كشور دوران جنگ را سپریكرد و همانطور كه میدانيد فرهنگ قرآنی قوی ندارد، اما جمعيتدر تلاش است تا در حد توانايی خود، فرهنگ قرآن را در اذهان امت شيعه و ملت لبنان زندهكند، جامعه شيعی قبلا حفظ، تجويد، ترتيل و قرائت را نمیشناخت و ممكنبود اهل سنت قاری داشتهباشند، تجويدبدانند، اما الآن حفاظ و قراء خوبی در بين شيعيان ديدهمیشوند و با برگزاری محافل قرآنی، كلاسهای آموزش ترتيل و تجويد، پيشرفت مطلوبی را داشتهاست.
رييس جمعيت دارالقرآن الكريم لبنان همچنين حضور 240 نفر در كلاسهای حفظ قرآن، برپايی كلاسهای آموزش قرائت، صوت، لحن و مقامات قرآنی و همچنين تفسير و فرمايشات اميرالمؤمنين در مورد قرآن كريم در نهجالبلاغه و فرمايشات امام خمينی(ره) و مقام معظم رهبری(مد ظلهالعالی) درباره قرآن و به شكل عام، مسابقات و محافل شبی با قرآن بهويژه در ماه مبارك رمضان را از جمله پيشرفتهای فعاليتهای قرآنی در اين كشور دانست.
وی درباره دورههای مختلف يادگيری قرآن در اين جمعيت گفت: در اين جمعيت، پنج مرحله طیمیشود، برای هر مرحله، نظام و قانونی وجوددارد كه مصوب است و به آن عمل میشود، هر پنج جزء يك مرحله را تشكيلمیدهد كه در كل 25 جزء آموزشی در اين جمعيت وجوددارد.
الخليل افزود: هر پنج جزء (يك مرحله) يك سال طولمیكشد، در نتيجه تا مرحله تخصصی (25 جزء)، پنج سال زمان میبرد، ما دانشجويان و دانشآموزانی را هم تحت پوشش داريم كه با توجه به دروس و امتحانات آنها بيش از پنج جزء در يك مرحله برايشان ممكن نيست، همچنين پس از اتمام هر پنج جزء (يك سال)، مدركی به عنوان گواهینامه پاياندوره به قرآنآموزان اعطامیشود.
وی همچنين به انتخاب مربی قرآن در طول دورههای قرآنآموزی اين جمعيت اشارهكرد و گفت: هر سال كلاسهايی برای آموزش مربيان قرآن كريم در اينجا برگزارمیشود و حدود 20 تا 25 نفر در آن شركتمیكنند و در پايان برترينها انتخاب و برای تدريس در نظر گرفتهمیشوند، طبعا در اين كلاسها(تربيت مربی قرآن كريم) مواردی مانند تجويد، صحيحخوانی، ترتيل و شيوه تدريس و كلاسداری بايد در نظر گرفتهشوند و ملاك، انتخاب مربی باشد.
رييس جمعيت دارالقرآن الكريم لبنان در بخش ديگری از سخنان خود درباره سياستگذاریهای آموزشی در اين جمعيت گفت: برای هر مرحلهای، برنامههايی تنظيممیشود كه مناسب همان دوره است، مثلا برای دوره ابتدايی برنامههايی تنظيم میشود كه متناسب با قرآنآموزان دوره ابتدايی است.
وی در پاسخ به اين سؤال خبرنگار ايكنا مبنی بر اينكه چه كسی و چگونه اين برنامهريزی را انجاممیدهد، گفت: در جمعيت قرآن بخشی داريم تحت عنوان «مطالعات برنامهريزی» كه طی آن كارشناسان با تدابير لازم برنامهها را ويژه گروههای سنی مختلف و مناسب با قدرت فهم و درك آنها تنظيممیكنند.
از الخليل همچنين درباره وجود شعبههای ديگر اين جمعيت در اقصینقاط لبنان پرسششد كه وی پاسخداد: هشت شعبه اين جمعيت در سراسر لبنان مشغول فعاليت هستند؛ مركز اصلی همينجا در بيروت در منطقه شيعهنشين «ضاحيه» است كه نظارت همه شعب را با مديريت «حاج عباس عساف» برعهده دارد و همچنين شعبههايی در «نبطيه» ، «صور» و در «بقاع» هم دو مركز در «بعلبك» و «هرمل» وجوددارد و مدارس نيز برنامههايشان را با اين شعبهها هماهنگ میكنند.
اين فعال قرآنی درباره چگونگی حمايت مادی و معنوی از جمعيت قرآن كريم لبنان گفت: تاجران و شهرداریها از جمله حاميان فعاليتهای قرآنی در لبنان هستند؛ مثلا هرسال با برگزاری مسابقات، شهرداری «الغُبيری» ـ منطقهای در بيروت كه بيشتر ساكنان آن شيعه هستند ـ نصف هزينههای مسابقات را پرداختمیكند.
وی افزود: دورههای آموزشی و محافل شبی با قرآن كه ويژه ماه مبارك رمضان است، از جمله منابع درآمدزا برای مركز جمعيت قرآن است، در جنوب نيز برخی افراد كه از بضاعت مالی خوبی برخوردارهستند و به جمعيت میآيند، با اعطای هزينهای مادی در قالب هديه و... به جمعيت كمكمیكنند.
الخليل يادآورشد: البته جمعيت با بعضی سازمانها مانند اوقاف و امور خيريه نيز ارتباطدارد و از اين طريق برخی از اساتيد به لبنان میآيند و جلساتی برگزارمیشود، ولی مدت اين سفرها كوتاه است و نمیتواند خيلی مؤثر واقع شود.
وی در اين زمينه از كشور ايران به عنوان ياور اصلی برنامههای فرهنگی و قرآنی يادكرد و گفت: با ارتباط مستمر و مطلوبی كه بين لبنان و ايران وجوددارد، از جمله ارتباط رسانهای، فرآيند انتقال فرهنگ بين ما و ايران به شكلی مثبت انجاممیشود و پشتيبانیها نيز شامل حمایتهای مالی، اعزام قاريان و تهيه تجهيزات برای مركز است.
يادآوریمیشود در لبنان 18 فرقه مذهبی به رسميت شناخته شدهاند كه تركيب جمعيتی اين كشور را تشكيلمیدهند، بر اساس مطالبی كه رايزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ايران در بيروت منتشر كردهاست، پراكندگی جمعيت بر اساس طوائف مختلف نشانمیدهد كه شيعيان، بزرگترين طايفه در ميان مسلمانان و كل لبنان و مارونیها بزرگترين طايفه در ميان مسيحيان هستند.