مسجد جامع و امامزاده ابركوه را بيشتر بشناسيم
گروه اجتماعی: مسجد جامع، گنبد عالی و امامزاده احمد از بناهای تاريخی شهرستان ابركوه است كه نوازشگر چشمان گردشگرانی است كه به اين شهر تاريخی سفر میكنند.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران(ايكنا) شعبه يزد، مسجد جامع، گنبد عالی و امامزاده احمد از بناهای تاريخی شهرستان ابركوه است كه نوازشگر چشمان گردشگرانی است كه به اين شهر تاريخی سفر میكنند.
اين بنا از مساجد دوره سلجوقی محسوب میشود. از نظر سبك ساختمانی، جزو بناهای چهار ايوانی است و مانند اكثر مساجد جامع، دارای دهليز، شبستان و محراب است.
بيشتر قسمتهای بنای مسجد از آثار دوره مغولی است؛ ولی قسمتهايی هم در آن وجود دارد كه سابقه كهنتری دارند. از آن جمله میتوان به شبستان گنبددار مسجد اشاره كرد كه متعلّق به پايان سلطنت ابوسعيد(ايلخانی) است.
از ويژگیهای مهمّ بنا میتوان به دو محراب آن اشاره كرد، محراب اولیه مسجد همانند بناهای مغولی ساخته شده و بهمنظور اصلاح محراب اولیه، محراب دومی نيز ساخته شده است. اين محراب، قدری قبله سابق را اصلاح میكند.
گنبد عالی ابركوه نيز يكی از برجهای آرامگاهی سنگی دورهی ديلميان در سده پنجم هـ .ق است. اين بنا بر بالای تپّهای واقع شده است. اين بنای تمامسنگی با نمای خارج و داخل، بهصورت هشت ضلعی روی تختگاهی چهارگوش بنا شده است.
سرداب ميان بنا، مدفن آرامگاه است. بالای سر در ورودی بنا، كتيبه كوفی با خط درشت و برجسته ديده میشود. ارتفاع و بلندای برج 22 متر و ضخامت ديوار گنبد دو متر است. بر اساس كتيبه دور تا دور آرامگاه، بنای مذكور آرامگاه «امير عميدالدّين شمسالدوله ديلمی» و مادرش، بانويی از طايفه هزاراسب بوده كه به دستور فرزندش «فيروزان» به سال 448 قمری ساخته شده است.
امامزاده احمد نیز از دیگر بناهای تاریخ این شهرستان است. اين محل، آرامگاه و حرم يكی از عرفا و بزرگان مشهور به «پير احمد» است كه گروهی از مورّخان ايشان را از فرزندان موسیبن جعفر(ع) میدانند.
بقعه مذكور دارای يك پيشفضای سرپوشيده است كه پس از گذر از آن، به فضای اصلی میرسيم كه مقبره در آن محل است. آنچه در فضای اصلی خودنمايی میكند، طاق بلند و رفيع آن است كه بهصورت فيلپوش ساخته شده است. بنای اولیه آن با ظرافت و دقت خاصی احداث شده؛ اما تعميرات صورت گرفته در آن، شكل ساختمان را تغيير داده است.
مصالح بهكار رفته در اين بنا شامل؛ خشت خام، كاهگل و گچ است. با توجه به سبك معماری بنا، زمان احداث آن چهار الی پنج قرن پيش تخمين زده شده است؛ اما بخشهايی از آن را در دورههای اخير نوسازی كردهاند.
اين بنا از مساجد دوره سلجوقی محسوب میشود. از نظر سبك ساختمانی، جزو بناهای چهار ايوانی است و مانند اكثر مساجد جامع، دارای دهليز، شبستان و محراب است.
بيشتر قسمتهای بنای مسجد از آثار دوره مغولی است؛ ولی قسمتهايی هم در آن وجود دارد كه سابقه كهنتری دارند. از آن جمله میتوان به شبستان گنبددار مسجد اشاره كرد كه متعلّق به پايان سلطنت ابوسعيد(ايلخانی) است.
از ويژگیهای مهمّ بنا میتوان به دو محراب آن اشاره كرد، محراب اولیه مسجد همانند بناهای مغولی ساخته شده و بهمنظور اصلاح محراب اولیه، محراب دومی نيز ساخته شده است. اين محراب، قدری قبله سابق را اصلاح میكند.
گنبد عالی ابركوه نيز يكی از برجهای آرامگاهی سنگی دورهی ديلميان در سده پنجم هـ .ق است. اين بنا بر بالای تپّهای واقع شده است. اين بنای تمامسنگی با نمای خارج و داخل، بهصورت هشت ضلعی روی تختگاهی چهارگوش بنا شده است.
سرداب ميان بنا، مدفن آرامگاه است. بالای سر در ورودی بنا، كتيبه كوفی با خط درشت و برجسته ديده میشود. ارتفاع و بلندای برج 22 متر و ضخامت ديوار گنبد دو متر است. بر اساس كتيبه دور تا دور آرامگاه، بنای مذكور آرامگاه «امير عميدالدّين شمسالدوله ديلمی» و مادرش، بانويی از طايفه هزاراسب بوده كه به دستور فرزندش «فيروزان» به سال 448 قمری ساخته شده است.
امامزاده احمد نیز از دیگر بناهای تاریخ این شهرستان است. اين محل، آرامگاه و حرم يكی از عرفا و بزرگان مشهور به «پير احمد» است كه گروهی از مورّخان ايشان را از فرزندان موسیبن جعفر(ع) میدانند.
بقعه مذكور دارای يك پيشفضای سرپوشيده است كه پس از گذر از آن، به فضای اصلی میرسيم كه مقبره در آن محل است. آنچه در فضای اصلی خودنمايی میكند، طاق بلند و رفيع آن است كه بهصورت فيلپوش ساخته شده است. بنای اولیه آن با ظرافت و دقت خاصی احداث شده؛ اما تعميرات صورت گرفته در آن، شكل ساختمان را تغيير داده است.
مصالح بهكار رفته در اين بنا شامل؛ خشت خام، كاهگل و گچ است. با توجه به سبك معماری بنا، زمان احداث آن چهار الی پنج قرن پيش تخمين زده شده است؛ اما بخشهايی از آن را در دورههای اخير نوسازی كردهاند.
