نخستين جشنواره - همايش روحانی در قاب سينما / 2
روحانيون به جای حضور مستقيم در سينما در حوزه مشاوره و فيلمنامه ورود كند
گروه هنر: حجتالاسلام والمسلمين نصيریفرد معتقد است كه روحانيون بهجای ورود مستقيم در فيلمسازی، بهتر است در حوزه مشاوره و فيلمنامهنويسی حضور پررنگی داشته باشند و نقش خود را در اين حوزهها ايفا كنند.
حجتالاسلام والمسلمين عباس نصيریفرد، دبير كنگره ملی شهدای جهاد علمی در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن (ايكنا) با بيان مطلب فوق اظهار كرد: در اين چند سال اخير پرداختن به نقش روحانيت در سينمای ايران باب شده است؛ رويكردی كه عموما شكلی سطحی و كاملا ابتدايی دارد و در آن نشانی از تفكر و تعمق در حوزه روحانيت مشاهده نمیشود، چراكه فلسفه حضور مبلغان دين بسيار فراتر از آن چيزی است كه در فيلمهايی نظير «رسوايی» و «طلا و مس» نشان داده میشود، به همين دليل در اينگونه توليدات نمیتوانيم به روشنی تاثيرات حضور مبلغان دين را مشاهده كنيم.
وی افزود: من دليل اين نقصان را همان ضعف اصلی سينما يعنی فيلمنامه میدانم؛ نقصانی كه سبب عدم پيوستگی در سناريوهای سينمايی شده است. از ديگر معايبی كه برای فيلمهايی نظير «طلا ومس» میتوان متصور بود اين است كه پايان فيلم نامعلوم است و در اصطلاح قضاوت را بر عهده تماشاگر میگذارد، هرچند درباره اين فيلم به خصوص بايد گفت كه به لحاظ كيفی از آثاری چون «مارمولك» و «رسوايی» به مراتب بالاتر است.
دبير كنگره شهدای جهاد علمی اذعان كرد: دليل ديگر اينكه فيلمساز يا نويسندهای كه میخواهد فيلمی درباره روحانيت بسازد يا بنويسد، مبانی فكريش با آموزههای دينی ما همخوانی ندارد، بلكه تنها در كارشان نظرات شخصی خود را ترسيم میكند. همين ضعف را در فيلم «رسوايی» به خوبی میبينيم كه مبانی فكری يك فرد (فيلمساز) ترسيم میشود، پس جای تعجب نيست كه در اين دسته كارها به نقش روحانيت در ابتدايیترين شكل آن توجه شود. گفته خود را اينگونه كامل میكنم در اين دسته فيلمها به معلولها توجه میشود، درصورتیكه وظيفه اصلی روحانی پرداختن به علتهاست.
وی در تكميل توضيح فوق اضافه كرد: در كنار مثالهای ضعيفی كه از پرداختن به نقش روحانيت در سينما نام بردم، بايد از مثالی خوب هم نام برم. آن نيز فيلم سينمايی «زير نور ماه» است. در اين كار به لحاظ ماهوی به مسئله حضور روحانيت در جامعه پرداخته و خيلی زيبا توانسته نقشهای تاثيرگذار يك طلبه را در جامعه پيرامون خود ترسيم كند. نكته مثبت ديگر اين فيلم اين است كه پايانش به هيچ وجه برای تماشاگر قابل پيشبينی نيست، چون بيانی شعارگونه ندارد و در آن تعمق و تفكر مشاهده میشود.
وی در پاسخ به اين سوال كه چرا با توجه به انتقاداتی كه از فيلمی نظير «رسوايی» میشود باز اين فيلم پرفروشترين فيلم نوروز میشود؟ گفت: معتقدم مسعود دهنمكی به مسائل و خطوط قرمزی میپردازد كه ديگر فيلمسازان حتی اجازه نزديكی به آن را ندارند، به همين دليل است كه كارهايش با استقبال مواجه میشود. اين گفته هم تنها درباره «رسوايی» صدق نمیكند، بلكه فيلمهای قبلی اين فيلمساز كه همان «اخراجیها» است را هم شامل میشود. اينكه چرا به وی اجازه اين قبيل كارها هم داده میشود، شايد به اين دليل باشد كه چون خودی بودنش برای مسئولان به نوعی ثابت شده كه میتواند به هر مسئلهای ورود داشته باشد.
وی در بخش ديگری از سخنان خود تصريح كرد: قابل كتمان نيست كه روحانيت نيز در به وجود آمدن چنين وضعيتی در سينما مقصر هستند، البته اين گفته بدان معنا نيست كه روحانيون در زمينه فيلمسازی ورود كنند، بلكه اين حضور میتواند در بخشهايی چون فيلمنامهنويسی و مشاوره انجام شود. اينگونه مشاورهها انتظار میرود نتايج مثبت به همراه داشته باشد كه برای مثال میشود از سريال «او يك فرشته است» نام برد كه نگاهی دقيق به مسائل و مفاهيم دينی و اسلامی داشت.
وی در جواب به سوال پايانی مبنی بر اينكه جشنوارههايی چون «روحانی در قاب سينما» تا چه حد قادر است به ارتقای جايگاه روحانی در سينما كمك كند، خاطرنشان كرد: در اين دسته جشنوارهها و همايشها بايد به نقش واقعی روحانيت در سينما توجه شود تا بتوان به چگونگی تصويرسازی اين قشر هم در سينما دست يافت. در انتها بايد متذكر شوم كه اگر روحانيت بخواهد از ابزاری چون سينما كه امروز در كل جهان بسيار تاثيرگذار است غافل شود در حقيقت بازنده خواهد بود.
وی افزود: من دليل اين نقصان را همان ضعف اصلی سينما يعنی فيلمنامه میدانم؛ نقصانی كه سبب عدم پيوستگی در سناريوهای سينمايی شده است. از ديگر معايبی كه برای فيلمهايی نظير «طلا ومس» میتوان متصور بود اين است كه پايان فيلم نامعلوم است و در اصطلاح قضاوت را بر عهده تماشاگر میگذارد، هرچند درباره اين فيلم به خصوص بايد گفت كه به لحاظ كيفی از آثاری چون «مارمولك» و «رسوايی» به مراتب بالاتر است.
دبير كنگره شهدای جهاد علمی اذعان كرد: دليل ديگر اينكه فيلمساز يا نويسندهای كه میخواهد فيلمی درباره روحانيت بسازد يا بنويسد، مبانی فكريش با آموزههای دينی ما همخوانی ندارد، بلكه تنها در كارشان نظرات شخصی خود را ترسيم میكند. همين ضعف را در فيلم «رسوايی» به خوبی میبينيم كه مبانی فكری يك فرد (فيلمساز) ترسيم میشود، پس جای تعجب نيست كه در اين دسته كارها به نقش روحانيت در ابتدايیترين شكل آن توجه شود. گفته خود را اينگونه كامل میكنم در اين دسته فيلمها به معلولها توجه میشود، درصورتیكه وظيفه اصلی روحانی پرداختن به علتهاست.
وی در تكميل توضيح فوق اضافه كرد: در كنار مثالهای ضعيفی كه از پرداختن به نقش روحانيت در سينما نام بردم، بايد از مثالی خوب هم نام برم. آن نيز فيلم سينمايی «زير نور ماه» است. در اين كار به لحاظ ماهوی به مسئله حضور روحانيت در جامعه پرداخته و خيلی زيبا توانسته نقشهای تاثيرگذار يك طلبه را در جامعه پيرامون خود ترسيم كند. نكته مثبت ديگر اين فيلم اين است كه پايانش به هيچ وجه برای تماشاگر قابل پيشبينی نيست، چون بيانی شعارگونه ندارد و در آن تعمق و تفكر مشاهده میشود.
وی در پاسخ به اين سوال كه چرا با توجه به انتقاداتی كه از فيلمی نظير «رسوايی» میشود باز اين فيلم پرفروشترين فيلم نوروز میشود؟ گفت: معتقدم مسعود دهنمكی به مسائل و خطوط قرمزی میپردازد كه ديگر فيلمسازان حتی اجازه نزديكی به آن را ندارند، به همين دليل است كه كارهايش با استقبال مواجه میشود. اين گفته هم تنها درباره «رسوايی» صدق نمیكند، بلكه فيلمهای قبلی اين فيلمساز كه همان «اخراجیها» است را هم شامل میشود. اينكه چرا به وی اجازه اين قبيل كارها هم داده میشود، شايد به اين دليل باشد كه چون خودی بودنش برای مسئولان به نوعی ثابت شده كه میتواند به هر مسئلهای ورود داشته باشد.
وی در بخش ديگری از سخنان خود تصريح كرد: قابل كتمان نيست كه روحانيت نيز در به وجود آمدن چنين وضعيتی در سينما مقصر هستند، البته اين گفته بدان معنا نيست كه روحانيون در زمينه فيلمسازی ورود كنند، بلكه اين حضور میتواند در بخشهايی چون فيلمنامهنويسی و مشاوره انجام شود. اينگونه مشاورهها انتظار میرود نتايج مثبت به همراه داشته باشد كه برای مثال میشود از سريال «او يك فرشته است» نام برد كه نگاهی دقيق به مسائل و مفاهيم دينی و اسلامی داشت.
وی در جواب به سوال پايانی مبنی بر اينكه جشنوارههايی چون «روحانی در قاب سينما» تا چه حد قادر است به ارتقای جايگاه روحانی در سينما كمك كند، خاطرنشان كرد: در اين دسته جشنوارهها و همايشها بايد به نقش واقعی روحانيت در سينما توجه شود تا بتوان به چگونگی تصويرسازی اين قشر هم در سينما دست يافت. در انتها بايد متذكر شوم كه اگر روحانيت بخواهد از ابزاری چون سينما كه امروز در كل جهان بسيار تاثيرگذار است غافل شود در حقيقت بازنده خواهد بود.
