لزوم اصلاح نگاه پروژهمحوری به مباحث علمی/ رساله حقوق امام سجاد(ع) مرجع درسی شود
گروه حوزههای علميه: مدير بنياد فقهی مديريت اسلامی با تاكيد بر لزوم اصلاح نگاه پروژهمحوری به مباحث علمی گفت: رساله حقوق بايد به عنوان مرجع درسی برای پژوهشهای دانشجويی در نظر گرفته شود به عنوان يك كتاب درسی كه به شكل سطحی به آن نگاه كنند.
حجتالاسلام والمسلمين صمصامالدين قوامی، مدير بنياد فقهی مديريت اسلامی در گفت و گو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با ذكر اينكه احكام فقهی در حوزه از طهارت تا ديات در واقع نشان دهنده نوع و اصالت سبك زندگی اسلامی است، اظهار كرد: در واقع اين مباحث كه در رسالات فقهای ما ذكر شده است، فراودههايی است كه دانشمندان اسلامی از متونی مقدس استخراج كردهاند.
وی افزود: متونی چون رساله حقوق امام سجاد(ع) يكی از همين معادن پرگهر فرهنگ اسلامی است ولی آيا در فقه اسلامی، فقها از رساله حقوق و يا نهجالبلاغه در تدوين مبانی و احكام حقوقی و امری استفاده میكنند؟ نكته اصلی در مساله سبك زندگی اسلامی اين است كه مبانی حقوقی اسلام كه در ساله علما و مراجع وجود دارد مبتنی بر اصلیترين متون اسلامی است و شايد حتی در فضای احكام قضايی و حقوقی نيز متون خاصی برای استباط احكام برای بيان آنها در رسالهها مورد نظر باشد.
اين مدرس حوزه ودانشگاه، تصريح كرد: اينكه به شكل مستقيم به سراغ حقوق امام سجاد(ع) برويم و بخواهيم همين را در مسئله سبك زندگی و مسايل فقهی وارد كنيم، راه صحيحی نيست چون ما میخواهيم محصول آماده داشته باشيم و زحمتی برای استخراج مبانی رفتاری انجام ندهيم.
وی گفت: متاسفانه سالهاست كه از تنبلی مفرط در پژوهش همچنين استخراج مبانی رفتاری در اين حوزهها رنج میبريم؛ فهرست فقهی در رسالات علما، فهرست خوبی است زيرا از طهارت شروع و به ديات ختم میشود و اينجا حكمتی عظيم در پس اين ماجرا نهان است؛ زيرا وقتی انسان پاك میشود و پيشانیاش را به خاك میمالد بسياری از مسايل بعدی خود به خود حل میشود.
مدير بنياد فقهی مديريت اسلامی با بيان اينكه جامعهای كه پاك باشد، ميزان درصد رشد عددی مهريهها پايين و طلاقاش منفی است افزود: در بحث جهاد و حماسه سياسی و اقتصادی كه امسال از سوی مقام معظم رهبری نيز نامگذاری شد، پيشنهاد میشود كه با پوياتر كردن ابعاد عملياتی احكام و عرضه آن، به بالندهترشدن فقه تشيع و همچنين حضور بيشتر و كاربردیتر آن در جامعه به ويژه در مساله سبك زندگی كمك كنيم.
قوامی با ذكر اين مطلب كه سبكی كه ما هم اينك دنبال میكنيم فقه الاداره و مديريت جامعه انسانی از طريق اجتهاد است، اظهار كرد: در بنياد فقهی مديريت اسلامی اين مسير طولانی را در پيش گرفتيم كه رفتارهای سازمانی و منابع انسانی استخراج شده و در يك فرصت جامع اقدام به تدوين جامعهالمعارفی در اين زمينه میكنيم زيرا معتقديم در بحث سبك زندگی بايد به روش اجتهادی عمل كرد؛ بسياری از موضوعات مرتبط با سبك زندگی را میتوان از دانشگاه گرفت و با مهارتهای اجتهادی و منابع عميق به مبانی سبك زندگی اسلامی با كليد واژه حيات طيبه دست يافت.
وی افزود: در واقع حيات طيبه كه غايت تدوين سبك زندگی است، به دنبال رسيدن به انسانی است كه فعاليتهايش بر مبنای نيت پاك، دست پاك، قدم پاك، دامن پاك، سياست و اقتصاد و قضاوت پاك است؛ طيبه چيزی است كه زندگی را طوبی و پاك میكند؛ پس در مسئله سبك زندگی بايد به نقطه غايت حيات طيبه نظر داشته باشيم؛ كسانی بايد مامور تنظيم اين دايرةالمعارف باشند كه به اين كار به چشم يك پروژه ملی نگاه نكنند و به چشم تكليف به آن بنگرند؛ متاسفانه اين نگاه پروژه محوری در مباحث علمی حوزوی نيز رسوخ كرده است كه بايد اصلاح شود.
قوامی با اشاره به اين مطلب كه بايد با انقلاب اسلامی سبك زندگی نوينی را به جهانيان ارايه دهيم، عنوان كرد: با همه تحولاتی كه در زندگی اجتماعی مردم ايران، پس از انقلاب صورت گرفته است، هنوز نتوانستيم سبك زندگی نوينی را به جهان ارايه دهيم و حتی هنوز نتوانستهايم به دنيا ثابت كنيم كه اهل ترور و خشونت نيستيم و اين يك ضعف بزرگ در حوزه ديپلماسی فرهنگی و رسانهای ما در سطح جهان است كه هنوز ديدگاه مردم جهان نسبت به ما اين همه مسموم است؛ وظيفه ما است كه سعی كنيم جهانيان عملا چهره زيبا و دلپذير اسلام را ببينند؛ خدا را شكر كنيم كه در اين ميان، با اين همه كار نكرده، رهبر بسيار عميقی در اين كشور سكاندار ولايت فقيه است كه به روشنگران اين حوزه انگيزه و اميدواری میدهند.
وی گفت: بايد در سخنان مقام معظم رهبری در بيست و دو سال گذشته دقت كرد كه ايشان روی چه مسئلهای بيش از حد تاكيد داشتهاند؛ در اين بين قطعا مسئله سبك زندگی برای پيگيری و تدوين مبانی، اولويت دارد؛ جامعهشناسان اعتقاد دارند كه يك نسل 25سال است و ايشان يك نسل را به طور كامل رهبری كردند ولی به روشنی میتوان گفت كه در اين سالها بيش از هرچيز ديگری به دنبال تغيير سبك زندگی از زندگی كم ثمر به زندگی اصيل اسلامی بودند كه بتواند چهره زيبای اسلام را به شكل كاربردی در زندگی فردی و اجتماعی مردم اين كشور و امت اسلامی متبلور سازد.
قوامی ادامه داد: در اين حوزه با پشتوانههای عظيمی چون رساله حقوق امام سجاد(ع)، نهج البلاغه، مصباح الشريعه، اربعين حديث امام، رسايل بندگی، نصايح آيتالله مجتهدی تهرانی و همچنين آثار علمی بزرگان دين ومعرفت قديم و معاصر میتوانيم قطعات پازل سبك زندگی اسلامی را شكلبندی كرده و به ارايه راهبرد بپردازيم.
اين مدرس حوزه و دانشگاه در خصوص مسئاله حضور رساله حقوق در كتب درسی حقوقی در دانشگاه، عنوان كرد: منابعی مثل رساله حقوق بايد به عنوان مرجع درسی برای پژوهشهای دانشجويی در نظر گرفته شود تا دانشجويان با نگاه عميقتری به آن نگاه كنند و به عنوان يك كتاب درسی به شكل سطحی با آن نگاه نكنند.
اين محقق دينی بيان كرد: بايد همه چيز به شكل ظريف و تنظيم شده عمل شود و بيش از حد نبايد روی جوانان فشار آورد زيرا فشار بيش از حد بدون ساخت زيرساختهای فرهنگی و معرفتی مولود نامبارك و نحسی چون فحشای پنهان را به دنبال دارد كه متاسفانه در جامعه ما نيز رخنه كرده است و بايد هر چه زودتر از مسير دقيق آن، اين مشكل را حل كرد.
وی گفت: اميدوارم روزی قم و تهران يعنی مظهر حوزه و دانشگاه بتوانند در شكلدهی به چنين دايرةالمعارفی با استخراج اجتهادی موضوعات سبك زندگی اصيل اسلامی جامعه ما را به سمتی كه به حيات طيبه رهنمون شود، هدايت كنند و اميدواريم روزی اين پيوند را به شكل بنيادی شاهد باشيم.
وی افزود: متونی چون رساله حقوق امام سجاد(ع) يكی از همين معادن پرگهر فرهنگ اسلامی است ولی آيا در فقه اسلامی، فقها از رساله حقوق و يا نهجالبلاغه در تدوين مبانی و احكام حقوقی و امری استفاده میكنند؟ نكته اصلی در مساله سبك زندگی اسلامی اين است كه مبانی حقوقی اسلام كه در ساله علما و مراجع وجود دارد مبتنی بر اصلیترين متون اسلامی است و شايد حتی در فضای احكام قضايی و حقوقی نيز متون خاصی برای استباط احكام برای بيان آنها در رسالهها مورد نظر باشد.
اين مدرس حوزه ودانشگاه، تصريح كرد: اينكه به شكل مستقيم به سراغ حقوق امام سجاد(ع) برويم و بخواهيم همين را در مسئله سبك زندگی و مسايل فقهی وارد كنيم، راه صحيحی نيست چون ما میخواهيم محصول آماده داشته باشيم و زحمتی برای استخراج مبانی رفتاری انجام ندهيم.
وی گفت: متاسفانه سالهاست كه از تنبلی مفرط در پژوهش همچنين استخراج مبانی رفتاری در اين حوزهها رنج میبريم؛ فهرست فقهی در رسالات علما، فهرست خوبی است زيرا از طهارت شروع و به ديات ختم میشود و اينجا حكمتی عظيم در پس اين ماجرا نهان است؛ زيرا وقتی انسان پاك میشود و پيشانیاش را به خاك میمالد بسياری از مسايل بعدی خود به خود حل میشود.
مدير بنياد فقهی مديريت اسلامی با بيان اينكه جامعهای كه پاك باشد، ميزان درصد رشد عددی مهريهها پايين و طلاقاش منفی است افزود: در بحث جهاد و حماسه سياسی و اقتصادی كه امسال از سوی مقام معظم رهبری نيز نامگذاری شد، پيشنهاد میشود كه با پوياتر كردن ابعاد عملياتی احكام و عرضه آن، به بالندهترشدن فقه تشيع و همچنين حضور بيشتر و كاربردیتر آن در جامعه به ويژه در مساله سبك زندگی كمك كنيم.
قوامی با ذكر اين مطلب كه سبكی كه ما هم اينك دنبال میكنيم فقه الاداره و مديريت جامعه انسانی از طريق اجتهاد است، اظهار كرد: در بنياد فقهی مديريت اسلامی اين مسير طولانی را در پيش گرفتيم كه رفتارهای سازمانی و منابع انسانی استخراج شده و در يك فرصت جامع اقدام به تدوين جامعهالمعارفی در اين زمينه میكنيم زيرا معتقديم در بحث سبك زندگی بايد به روش اجتهادی عمل كرد؛ بسياری از موضوعات مرتبط با سبك زندگی را میتوان از دانشگاه گرفت و با مهارتهای اجتهادی و منابع عميق به مبانی سبك زندگی اسلامی با كليد واژه حيات طيبه دست يافت.
وی افزود: در واقع حيات طيبه كه غايت تدوين سبك زندگی است، به دنبال رسيدن به انسانی است كه فعاليتهايش بر مبنای نيت پاك، دست پاك، قدم پاك، دامن پاك، سياست و اقتصاد و قضاوت پاك است؛ طيبه چيزی است كه زندگی را طوبی و پاك میكند؛ پس در مسئله سبك زندگی بايد به نقطه غايت حيات طيبه نظر داشته باشيم؛ كسانی بايد مامور تنظيم اين دايرةالمعارف باشند كه به اين كار به چشم يك پروژه ملی نگاه نكنند و به چشم تكليف به آن بنگرند؛ متاسفانه اين نگاه پروژه محوری در مباحث علمی حوزوی نيز رسوخ كرده است كه بايد اصلاح شود.
قوامی با اشاره به اين مطلب كه بايد با انقلاب اسلامی سبك زندگی نوينی را به جهانيان ارايه دهيم، عنوان كرد: با همه تحولاتی كه در زندگی اجتماعی مردم ايران، پس از انقلاب صورت گرفته است، هنوز نتوانستيم سبك زندگی نوينی را به جهان ارايه دهيم و حتی هنوز نتوانستهايم به دنيا ثابت كنيم كه اهل ترور و خشونت نيستيم و اين يك ضعف بزرگ در حوزه ديپلماسی فرهنگی و رسانهای ما در سطح جهان است كه هنوز ديدگاه مردم جهان نسبت به ما اين همه مسموم است؛ وظيفه ما است كه سعی كنيم جهانيان عملا چهره زيبا و دلپذير اسلام را ببينند؛ خدا را شكر كنيم كه در اين ميان، با اين همه كار نكرده، رهبر بسيار عميقی در اين كشور سكاندار ولايت فقيه است كه به روشنگران اين حوزه انگيزه و اميدواری میدهند.
وی گفت: بايد در سخنان مقام معظم رهبری در بيست و دو سال گذشته دقت كرد كه ايشان روی چه مسئلهای بيش از حد تاكيد داشتهاند؛ در اين بين قطعا مسئله سبك زندگی برای پيگيری و تدوين مبانی، اولويت دارد؛ جامعهشناسان اعتقاد دارند كه يك نسل 25سال است و ايشان يك نسل را به طور كامل رهبری كردند ولی به روشنی میتوان گفت كه در اين سالها بيش از هرچيز ديگری به دنبال تغيير سبك زندگی از زندگی كم ثمر به زندگی اصيل اسلامی بودند كه بتواند چهره زيبای اسلام را به شكل كاربردی در زندگی فردی و اجتماعی مردم اين كشور و امت اسلامی متبلور سازد.
قوامی ادامه داد: در اين حوزه با پشتوانههای عظيمی چون رساله حقوق امام سجاد(ع)، نهج البلاغه، مصباح الشريعه، اربعين حديث امام، رسايل بندگی، نصايح آيتالله مجتهدی تهرانی و همچنين آثار علمی بزرگان دين ومعرفت قديم و معاصر میتوانيم قطعات پازل سبك زندگی اسلامی را شكلبندی كرده و به ارايه راهبرد بپردازيم.
اين مدرس حوزه و دانشگاه در خصوص مسئاله حضور رساله حقوق در كتب درسی حقوقی در دانشگاه، عنوان كرد: منابعی مثل رساله حقوق بايد به عنوان مرجع درسی برای پژوهشهای دانشجويی در نظر گرفته شود تا دانشجويان با نگاه عميقتری به آن نگاه كنند و به عنوان يك كتاب درسی به شكل سطحی با آن نگاه نكنند.
اين محقق دينی بيان كرد: بايد همه چيز به شكل ظريف و تنظيم شده عمل شود و بيش از حد نبايد روی جوانان فشار آورد زيرا فشار بيش از حد بدون ساخت زيرساختهای فرهنگی و معرفتی مولود نامبارك و نحسی چون فحشای پنهان را به دنبال دارد كه متاسفانه در جامعه ما نيز رخنه كرده است و بايد هر چه زودتر از مسير دقيق آن، اين مشكل را حل كرد.
وی گفت: اميدوارم روزی قم و تهران يعنی مظهر حوزه و دانشگاه بتوانند در شكلدهی به چنين دايرةالمعارفی با استخراج اجتهادی موضوعات سبك زندگی اصيل اسلامی جامعه ما را به سمتی كه به حيات طيبه رهنمون شود، هدايت كنند و اميدواريم روزی اين پيوند را به شكل بنيادی شاهد باشيم.
