عدالت از نظر اسلام شرط مشروعيت است
عضو مجلس خبرگان رهبری گفت: اصل حكومت يك ضرورت است و وجوب عدالت در حكومت يك ضرورت ديگر و از نظر اسلام شرط مشروعيت است.
آيتالله هاشمزاده هريسی، عضو مجلس خبرگان رهبری سوم ارديبهشتماه در گفتوگو با خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، گفت: اصل حكومت يك ضرورت است و وجوب عدالت در حكومت يك ضرورت ديگر و از نظر اسلام شرط مشروعيت حكومت است.
وی در تبيين سخن آيتاللهالعظمی جوادی آملی درباره رضايت مردم اظهار كرد: حكومتی كه مردم از آن رضايت نداشته باشند مشروعيت دينی ندارد، چون با فلسفه حكومت اسلامی در تضاد است.
اين استاد برجسته حقوق در تبيين فلسفه حكومت اسلامی دو مقدمه را ضروری دانست، اول اينكه حكومت در هر حال در جامعه ضرورت دارد و وجوب آن يك امر عقلی است كه حتی اگر تشكيل حكومت عدل ممكن نباشد در هر صورت حاكمی بايد باشد و حكومتی تشكيل شود. فرموده امام علی(ع) كه « لابد للنّاس من امير بّر اوفاجر» بدين معنا نيست كه حاكم غير عادل و حكومت غير الهی مشروعيت دارد بلكه از باب ضرورت و اضطرار است.
آيتالله هاشمزاده هريسی مقدمه دوم را چنين تبيين كرد: فلسفه حكومت اسلامی دو امر بوده و بر دو اصل و فلسفه استوار است، يكی عدالت و رضايت الهی و دوم رضايت مردم، فلسفه اول بدين جهت است كه حاكم احكام الهی را در ميان مردم اقامه كند، فلسفه دوم اينكه حاكم زندگی مردم را به گونهای تمشيت و اداره كند كه آسوده، راحت و در فلاح و رفاه زندگی كنند و از حاكم و حكومت راضی باشند با فلسفه و اصل اول، آخرت مردم و با فلسفه دوم دنيای آنان تأمين میشود.
اين نماينده مجلس خبرگان رهبری اظهار كرد: اگر مردم خوب و بهطور شايسته اداره نشوند و رفاه و معيشت عموم مردم خوب تأمين نشود ناراضی میشوند، چنين حكومتی، الهی بودن و مشروعيت خود را به طور طبيعی از دست میدهد.
اين استاد دانشگاه، رضايت مردم از حكومت را شرط رضايت خدا از حاكمان عنوان كرد و گفت: رضايت خداوند در گرو رضايت بندگان او است طبق روايات اسلامی حقوق بشر و انسانها بر حقوق خدا مقدم است. حقالناس از حقوق الله بالاتر و ذوجنبتين است و هر كس به حفظ حقوق بندگان خدا برنخيزد حقوق خداوند را نيز نقض میكند چون حقوق بندگان خدا همان حقوق خدا است.
آيتالله هاشمزاده هريسی افزود: حكومتی كه رضايت مردم را تأمين نكند، نمیتواند از مشروعيت برخوردار باشد زيرا اوّلا در مشروعيت حكومت دو اصل اساسی لازم است، يكی ولايت و مقبوليت الهی دومی رضايت بندگان خدا و مقبوليت مردمی و ثانياً حقوق بشر و انسانها بر حق خدا مقدم است و ركن اساسی در اسلام است، چون مردم عائله خداوندند و هيچ كس رنج عائله خود را بر نمیتابد.
وی ادامه داد: حقوق خداوند با توبه و با رحمت و عفو الهی و با شفاعت بخشوده میشود ولی حقوق مردم هرگز، جز با رضايت مردم قابل بخشش نيست و در اسلام آنقدر مهم است كه اگر وقت نماز با وقت ادای دين مردم همزمان باشد، اول بايد بدهی خود را به مردم بپردازد آنگاه به ادای نماز بپاخيزد؛ طلب مردم از طلب خدا مقدم است، برخی فقها اعتقاد دارند نماز قبل از ادای دين مردم باطل است، برخی میگويند باطل نيست ولی گناه است.
هريسی در پايان بیتوجهی به رضايتمندی مردم و حقوق بشر را خلاف فلسفه حكومت انبيا خواند و اظهار كرد: كسانی كه حقوق بشر را رعايت نكنند و نسبت به آن بیتوجه باشند حكومتشان از مشروعيت الهی برخوردار نخواهد بود، اينها دلايلی است كه آيتاللهالعظمی جوادی آملی به صراحت و قاطعيت از رضايت مردم به عنوان ستون سياست دينی ياد میكند و آن را در كنار نماز به عنوان ستون دين قرار میدهد، سخنی بسيار زيبا و ارزشمند، منطقی و مستدل است.
وی در تبيين سخن آيتاللهالعظمی جوادی آملی درباره رضايت مردم اظهار كرد: حكومتی كه مردم از آن رضايت نداشته باشند مشروعيت دينی ندارد، چون با فلسفه حكومت اسلامی در تضاد است.
اين استاد برجسته حقوق در تبيين فلسفه حكومت اسلامی دو مقدمه را ضروری دانست، اول اينكه حكومت در هر حال در جامعه ضرورت دارد و وجوب آن يك امر عقلی است كه حتی اگر تشكيل حكومت عدل ممكن نباشد در هر صورت حاكمی بايد باشد و حكومتی تشكيل شود. فرموده امام علی(ع) كه « لابد للنّاس من امير بّر اوفاجر» بدين معنا نيست كه حاكم غير عادل و حكومت غير الهی مشروعيت دارد بلكه از باب ضرورت و اضطرار است.
آيتالله هاشمزاده هريسی مقدمه دوم را چنين تبيين كرد: فلسفه حكومت اسلامی دو امر بوده و بر دو اصل و فلسفه استوار است، يكی عدالت و رضايت الهی و دوم رضايت مردم، فلسفه اول بدين جهت است كه حاكم احكام الهی را در ميان مردم اقامه كند، فلسفه دوم اينكه حاكم زندگی مردم را به گونهای تمشيت و اداره كند كه آسوده، راحت و در فلاح و رفاه زندگی كنند و از حاكم و حكومت راضی باشند با فلسفه و اصل اول، آخرت مردم و با فلسفه دوم دنيای آنان تأمين میشود.
اين نماينده مجلس خبرگان رهبری اظهار كرد: اگر مردم خوب و بهطور شايسته اداره نشوند و رفاه و معيشت عموم مردم خوب تأمين نشود ناراضی میشوند، چنين حكومتی، الهی بودن و مشروعيت خود را به طور طبيعی از دست میدهد.
اين استاد دانشگاه، رضايت مردم از حكومت را شرط رضايت خدا از حاكمان عنوان كرد و گفت: رضايت خداوند در گرو رضايت بندگان او است طبق روايات اسلامی حقوق بشر و انسانها بر حقوق خدا مقدم است. حقالناس از حقوق الله بالاتر و ذوجنبتين است و هر كس به حفظ حقوق بندگان خدا برنخيزد حقوق خداوند را نيز نقض میكند چون حقوق بندگان خدا همان حقوق خدا است.
آيتالله هاشمزاده هريسی افزود: حكومتی كه رضايت مردم را تأمين نكند، نمیتواند از مشروعيت برخوردار باشد زيرا اوّلا در مشروعيت حكومت دو اصل اساسی لازم است، يكی ولايت و مقبوليت الهی دومی رضايت بندگان خدا و مقبوليت مردمی و ثانياً حقوق بشر و انسانها بر حق خدا مقدم است و ركن اساسی در اسلام است، چون مردم عائله خداوندند و هيچ كس رنج عائله خود را بر نمیتابد.
وی ادامه داد: حقوق خداوند با توبه و با رحمت و عفو الهی و با شفاعت بخشوده میشود ولی حقوق مردم هرگز، جز با رضايت مردم قابل بخشش نيست و در اسلام آنقدر مهم است كه اگر وقت نماز با وقت ادای دين مردم همزمان باشد، اول بايد بدهی خود را به مردم بپردازد آنگاه به ادای نماز بپاخيزد؛ طلب مردم از طلب خدا مقدم است، برخی فقها اعتقاد دارند نماز قبل از ادای دين مردم باطل است، برخی میگويند باطل نيست ولی گناه است.
هريسی در پايان بیتوجهی به رضايتمندی مردم و حقوق بشر را خلاف فلسفه حكومت انبيا خواند و اظهار كرد: كسانی كه حقوق بشر را رعايت نكنند و نسبت به آن بیتوجه باشند حكومتشان از مشروعيت الهی برخوردار نخواهد بود، اينها دلايلی است كه آيتاللهالعظمی جوادی آملی به صراحت و قاطعيت از رضايت مردم به عنوان ستون سياست دينی ياد میكند و آن را در كنار نماز به عنوان ستون دين قرار میدهد، سخنی بسيار زيبا و ارزشمند، منطقی و مستدل است.
