پانزدهمين جلسه نظريهپردازی اقتصاد اسلامی امروز برگزار میشود
گروه اقتصاد: پانزدهمين نشست از سلسله جلسات نظريهپردازی در حوزه اقتصاد اسلامی با ادامه بحث درباره «اخلاق اقتصادی اسلام»، با حضور حجتالاسلام ميرمعزی، امروز در خبرگزاری ايكنا برگزار میشود.
به گزارش خبرگزاری قرآنی ايران (ايكنا)، پانزدهمين نشست از سلسله جلسات نظريهپردازی در حوزه اقتصاد اسلامی در ادامه بحث از «اخلاق اقتصادی اسلام» با حضور حجتالاسلام والمسلمين سيدحسين ميرمعزی، عضو شورای عالی الگوی اسلامی ـ ايرانی پيشرفت و عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی، از ساعت 13:30 تا 15 امروز، دوشنبه 9 ارديبهشتماه، در سالن كنفرانس سازمان فعاليتهای قرآنی دانشگاهيان كشور برگزار میشود.
براساس اين گزارش، تاكنون 14 جلسه از اين سلسله نشست برگزار شده است و حجتالاسلام ميرمعزی در نخستين نشست از اين سلسله جلسات، در تبيين مبانی و اهداف نظام اقتصادی اسلام از ديدگاه قرآن كريم، پس از بيان مقدمات بحث خود در باب روش تفسيری در استنباط نظام اقتصادی از قرآن، به تعريف نظام اقتصادی اسلام و تبيين و تعريف اجزاء آن و سپس استنطاق قرآن كريم نسبت به نظام اقتصادی اسلام پرداخت.
عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در دومين نشست از اين سلسله جلسات با عنوان «خداشناسی و اقتصاد از ديدگاه قرآن» با استفاده از استشهادات قرآنی به بررسی و تشريح برخی از صفات الهی از جمله خالق، حیّ، مالك، ربّ، حفيظ، محيط، قيوم، فَعَّالٌ لِّمَا یُرِيدُ، هادی، عادل، ولی و هادی و رزاق و تطبيق آن با مبانی نظام اقتصادی ليبرال سرمايهداری پرداخت.
نويسنده كتاب «نظام اقتصادی اسلام» در سومين نشست اين سلسه جلسات به موضوع «جهانشناسی و اقتصاد از ديدگاه قرآن» پرداخت و بيان كرد: در جهانشناسی اسلامی، انسان و جهان در حال تكامل به سوی خداوند در حركت هستند و چون خداوند كمال مطلق است، پس جهان ايستا نيست و به سوی اين كمال مطلق، حركت میكند. خداوند اين جهان را برای انسان آفريده و اجزاء آن را طوری تدبيركرده تا نيازهای انسان برطرف و او تربيت شود و بتواند از موجودی كه شبيه حيوان است، به مقامی بالاتر از ملائك نائل آيد.
عضو شورای عالی الگوی اسلامی ـ ايرانی پيشرفت در چهارمين نشست اين سلسله جلسات در ادامه موضوع «جهانشناسی و اقتصاد از ديدگاه قرآن» گفت: بر اساس آموزههای اسلامی دو نظام علت و معلولی مادی (عالم ملك) و مجرد (عالم ملكوت) بر عالم حاكم است. ملك و ملكوت بيدالله قائمند و تناقضی باهم ندارند و در كنار هم و هماهنگ باهم به وسيله خداوند قیّوم اداره میشوند و هر پديدهای دارای دو نوع علت مادی و مجرد است.
بنابر اين گزارش، موضوع پنجمين نشست اين سلسله جلسات، «مبانی انسانشناختی نظام اقتصادی اسلام» بود كه ميرمعزی ضمن بحث از «تعريف نظام اقتصادی اسلامی»، «مبانی توحيدی نظام اقتصادی اسلام»، «مبانی جهانشناختی نظام اقتصادی اسلام» و «مبانی انسانشناختی نظام اقتصادی اسلام»، اظهار كرد: رفاه از نگاه انسان با جهانبينی اسلامی، با تجملگرايی و اسراف سازگار نيست و او را از هدف غايی آفرينش انسان يعنی عبوديت دور میكند. برای انسان مسلمان، تنظيم مسائل مالی و اقتصادی نبايد با هدف رسيدن به مقام عبوديت و قله كمال انسانی منافات داشته باشد.
اين گزارش میافزايد: ششمين نشست اين سلسله جلسات با عنوان «مبانی جامعهشناختی نظام اقتصادی اسلام» برگزار شد و عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در اين جلسه با اشاره به تعريف جامعه از ديدگاه قرآن، اظهار كرد: از نگاه قرآنی، جامعه نه امری موهوم يا اعتباری است و نه حقيقتی مستقل از افراد است، بلكه جامعه به واقع امری انتزاعی است؛ يعنی خودش بالاستقلال در خارج وجود ندارد، اما منشأ انتزاع آن حقيقی است؛ اما در عين حال، بر هويت افراد نيز تأثير میگذارد و آنان را به موافقت با خود میخواند.
بر اساس اين گزارش، حجتالاسلام ميرمعزی در هفتمين نشست با عنوان «سنتهای الهی حاكم بر جوامع انسانی» ضمن تأكيد بر اينكه سنتهای الهی منشأ علوم انسانی اسلامی هستند، اظهار كرد: سنت به معنای روش است و وقتی از سنت الهی سخن میگوييم، روشی را مدنظر داريم كه خدا در تعامل با جوامع اتخاذ میكند و همچون قوانين تكوين، در همه جوامع وجود دارد.
اين گزارش میافزايد: هشتمين نشست اقتصادی به «اهداف نظام اقتصادی اسلام از ديدگاه قرآن كريم» اختصاص داشت و عضو شورای نويسنده كتاب «نظام اقتصادی اسلام» در اين جلسه اظهار كرد: در رابطه با نظام اقتصادی اسلام، به طور منطقی اهداف نظام اقتصادی اسلام كه يكی از نظامهای اسلامی است، بايد در راستای ديدگاه اسلام نسبت به سعادت يعنی عبوديت باشد؛ از منابع اسلامی استفاده میشود كه زمينههای لازم برای حركت اختياری انسانها به سوی كمال سه چيز است: عدالت اقتصادی، امنيت اقتصادی و بارور ساختن استعدادهای طبيعت.
بر اساس اين گزارش، ميرمعزی در نهمين نشست، ضمن بيان اينكه از مجموع ادلهای كه در آيات و روايات هست، سه اصل برای توزيع ثروت در جامعه از ديدگاه اسلام قابل طرح است، اظهار كرد: اصل نخست اين است كه همه نعمتهای اين جهان برای همه مردم آفرينش است. اصل دوم اين است كه كار مفيد اقتصادی، اولين مبنای پيدايش حق شخصی در ثروتها و درآمدهای جامعه است و طبق اصل سوم، نيازی كه با كار و تلاش و كسب درآمد قابل تأمين نيست، موجب پيدايش حق سهمبری از ثروتهای جامعه است.
اين گزارش میافزايد: عضو شورای عالی الگوی اسلامی ـ ايرانی پيشرفت در دهمين نشست با عنوان «توازن اقتصادی از ديدگاه اسلام» با بيان اينكه اختلافات درآمدی سه منشأ میتواند داشته باشد، اظهار كرد: نخستين منشأ، منشأ تكوينی و خدادادی است، دومين منشأ اختلافات درآمدی بيرون از اختيار انسان و ناشی از بروز حوادث طبيعی است و سومين منشأ اختلاف درآمد و ثروت، ستم، تجاوز و تبعيض در امتيازهای قانونی و حكومتی است كه از نظر اسلام، دو عامل نخست اختلاف درآمدها مشروع است و سومين عامل و منشأ پيدايش اختلافهای درآمدی و ثروت، از نظر اسلام نامشروع و غير قابل قبول است.
عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در يازدهمين نشست با عنوان «امنيت اقتصادی در جامعه اسلامی» با بيان اينكه امنيت اقتصادی مقولهای است كه با استقلال اقتصادی نسبت مستقيم دارد، خاطرنشان كرد: خودكفايی و قدرت اقتصادی نيز از ديگر مقولاتی است كه به تبع استقلال اقتصادی با امنيت اقتصادی مرتبط میشود. آشنايی با مجموعه اين مفاهيم و چگونگی پيوند ميان آنها مقدمهای لازم برای فهم اقتصاد مقاومتی است.
ميرمعزی در دوازدهمين نشست، ضمن اشاره به گستردگی مفهوم بركت در تمام ابعاد زندگی انسان، گفت: بركت چيزی است كه سه ويژگی را دارا باشد؛ اولاً اين كه برای صدق عنوان بركت بر چيزی بايد آن چيز نعمت باشد، دوم اين كه اين نعمت بايد فراوانی و كثرت داشته باشد و سومين ويژگی نيز آن است كه بركت آن نعمتی است كه دارای دوام و پايداری باشد و بر اين اساس نعمت موقت و لحظهای، بركت نيست.
اين پژوهشگر در سيزدهمين نشست از سلسله جلسات نظريهپردازی در حوزه اقتصاد اسلامی، اظهار كرد: عرصههای اخلاقی و صفات نفسانی كه بر رفتارها و روابط انسانی تاثير میگذارد، در چهار عرصه قرار میگيرد. رابطه انسان با خدا يكی از اين عرصههاست كه در اينجا مجموعه صفات نفسانی داريم كه يا رابطه انسان است با خودش يا رابطه انسان با اشيا يا رابطه انسان با انسانهای ديگر در در عرصه اقتصاد و ما بيشتر با دو مورد آخر سر و كار داريم.
وی در چهاردهمين نشست، با بيان اينكه انسان نبايد مال و قدرت را در راه عصيان خدا به كار ببرد و بايد در راه اطاعت خدا بكار ببرد، گفت: اگر مردم شكرگزار باشند و دولت هم شكرگزار باشد، آن جامعه واقعاً بهشت میشود. بهشت جايی است كه اخلاق اسلامی حاكم شود و وقتی همه شكرگزار باشند، فقرا خودشان را تأمين میكنند و ديگر در جامعه فقيری پيدا نمیشود. دولت هم ظلم نمیكند و به بهترين وجه قدرت و مالش را در راه تعالی مردم به كار میبرد.
يادآور میشود، پانزدهمين نشست اين سلسله جلسات در ادامه بحث از «اخلاق اقتصادی اسلام»، از ساعت 13:30 تا 15 امروز، دوشنبه 9 ارديبهشتماه، در سالن كنفرانس سازمان فعاليتهای قرآنی دانشگاهيان كشور، واقع در خيابان انقلاب، خيابان قدس، ابتدای خيابان بزرگمهر، پلاك 85 برگزار میشود.
براساس اين گزارش، تاكنون 14 جلسه از اين سلسله نشست برگزار شده است و حجتالاسلام ميرمعزی در نخستين نشست از اين سلسله جلسات، در تبيين مبانی و اهداف نظام اقتصادی اسلام از ديدگاه قرآن كريم، پس از بيان مقدمات بحث خود در باب روش تفسيری در استنباط نظام اقتصادی از قرآن، به تعريف نظام اقتصادی اسلام و تبيين و تعريف اجزاء آن و سپس استنطاق قرآن كريم نسبت به نظام اقتصادی اسلام پرداخت.
عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در دومين نشست از اين سلسله جلسات با عنوان «خداشناسی و اقتصاد از ديدگاه قرآن» با استفاده از استشهادات قرآنی به بررسی و تشريح برخی از صفات الهی از جمله خالق، حیّ، مالك، ربّ، حفيظ، محيط، قيوم، فَعَّالٌ لِّمَا یُرِيدُ، هادی، عادل، ولی و هادی و رزاق و تطبيق آن با مبانی نظام اقتصادی ليبرال سرمايهداری پرداخت.
نويسنده كتاب «نظام اقتصادی اسلام» در سومين نشست اين سلسه جلسات به موضوع «جهانشناسی و اقتصاد از ديدگاه قرآن» پرداخت و بيان كرد: در جهانشناسی اسلامی، انسان و جهان در حال تكامل به سوی خداوند در حركت هستند و چون خداوند كمال مطلق است، پس جهان ايستا نيست و به سوی اين كمال مطلق، حركت میكند. خداوند اين جهان را برای انسان آفريده و اجزاء آن را طوری تدبيركرده تا نيازهای انسان برطرف و او تربيت شود و بتواند از موجودی كه شبيه حيوان است، به مقامی بالاتر از ملائك نائل آيد.
عضو شورای عالی الگوی اسلامی ـ ايرانی پيشرفت در چهارمين نشست اين سلسله جلسات در ادامه موضوع «جهانشناسی و اقتصاد از ديدگاه قرآن» گفت: بر اساس آموزههای اسلامی دو نظام علت و معلولی مادی (عالم ملك) و مجرد (عالم ملكوت) بر عالم حاكم است. ملك و ملكوت بيدالله قائمند و تناقضی باهم ندارند و در كنار هم و هماهنگ باهم به وسيله خداوند قیّوم اداره میشوند و هر پديدهای دارای دو نوع علت مادی و مجرد است.
بنابر اين گزارش، موضوع پنجمين نشست اين سلسله جلسات، «مبانی انسانشناختی نظام اقتصادی اسلام» بود كه ميرمعزی ضمن بحث از «تعريف نظام اقتصادی اسلامی»، «مبانی توحيدی نظام اقتصادی اسلام»، «مبانی جهانشناختی نظام اقتصادی اسلام» و «مبانی انسانشناختی نظام اقتصادی اسلام»، اظهار كرد: رفاه از نگاه انسان با جهانبينی اسلامی، با تجملگرايی و اسراف سازگار نيست و او را از هدف غايی آفرينش انسان يعنی عبوديت دور میكند. برای انسان مسلمان، تنظيم مسائل مالی و اقتصادی نبايد با هدف رسيدن به مقام عبوديت و قله كمال انسانی منافات داشته باشد.
اين گزارش میافزايد: ششمين نشست اين سلسله جلسات با عنوان «مبانی جامعهشناختی نظام اقتصادی اسلام» برگزار شد و عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در اين جلسه با اشاره به تعريف جامعه از ديدگاه قرآن، اظهار كرد: از نگاه قرآنی، جامعه نه امری موهوم يا اعتباری است و نه حقيقتی مستقل از افراد است، بلكه جامعه به واقع امری انتزاعی است؛ يعنی خودش بالاستقلال در خارج وجود ندارد، اما منشأ انتزاع آن حقيقی است؛ اما در عين حال، بر هويت افراد نيز تأثير میگذارد و آنان را به موافقت با خود میخواند.
بر اساس اين گزارش، حجتالاسلام ميرمعزی در هفتمين نشست با عنوان «سنتهای الهی حاكم بر جوامع انسانی» ضمن تأكيد بر اينكه سنتهای الهی منشأ علوم انسانی اسلامی هستند، اظهار كرد: سنت به معنای روش است و وقتی از سنت الهی سخن میگوييم، روشی را مدنظر داريم كه خدا در تعامل با جوامع اتخاذ میكند و همچون قوانين تكوين، در همه جوامع وجود دارد.
اين گزارش میافزايد: هشتمين نشست اقتصادی به «اهداف نظام اقتصادی اسلام از ديدگاه قرآن كريم» اختصاص داشت و عضو شورای نويسنده كتاب «نظام اقتصادی اسلام» در اين جلسه اظهار كرد: در رابطه با نظام اقتصادی اسلام، به طور منطقی اهداف نظام اقتصادی اسلام كه يكی از نظامهای اسلامی است، بايد در راستای ديدگاه اسلام نسبت به سعادت يعنی عبوديت باشد؛ از منابع اسلامی استفاده میشود كه زمينههای لازم برای حركت اختياری انسانها به سوی كمال سه چيز است: عدالت اقتصادی، امنيت اقتصادی و بارور ساختن استعدادهای طبيعت.
بر اساس اين گزارش، ميرمعزی در نهمين نشست، ضمن بيان اينكه از مجموع ادلهای كه در آيات و روايات هست، سه اصل برای توزيع ثروت در جامعه از ديدگاه اسلام قابل طرح است، اظهار كرد: اصل نخست اين است كه همه نعمتهای اين جهان برای همه مردم آفرينش است. اصل دوم اين است كه كار مفيد اقتصادی، اولين مبنای پيدايش حق شخصی در ثروتها و درآمدهای جامعه است و طبق اصل سوم، نيازی كه با كار و تلاش و كسب درآمد قابل تأمين نيست، موجب پيدايش حق سهمبری از ثروتهای جامعه است.
اين گزارش میافزايد: عضو شورای عالی الگوی اسلامی ـ ايرانی پيشرفت در دهمين نشست با عنوان «توازن اقتصادی از ديدگاه اسلام» با بيان اينكه اختلافات درآمدی سه منشأ میتواند داشته باشد، اظهار كرد: نخستين منشأ، منشأ تكوينی و خدادادی است، دومين منشأ اختلافات درآمدی بيرون از اختيار انسان و ناشی از بروز حوادث طبيعی است و سومين منشأ اختلاف درآمد و ثروت، ستم، تجاوز و تبعيض در امتيازهای قانونی و حكومتی است كه از نظر اسلام، دو عامل نخست اختلاف درآمدها مشروع است و سومين عامل و منشأ پيدايش اختلافهای درآمدی و ثروت، از نظر اسلام نامشروع و غير قابل قبول است.
عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در يازدهمين نشست با عنوان «امنيت اقتصادی در جامعه اسلامی» با بيان اينكه امنيت اقتصادی مقولهای است كه با استقلال اقتصادی نسبت مستقيم دارد، خاطرنشان كرد: خودكفايی و قدرت اقتصادی نيز از ديگر مقولاتی است كه به تبع استقلال اقتصادی با امنيت اقتصادی مرتبط میشود. آشنايی با مجموعه اين مفاهيم و چگونگی پيوند ميان آنها مقدمهای لازم برای فهم اقتصاد مقاومتی است.
ميرمعزی در دوازدهمين نشست، ضمن اشاره به گستردگی مفهوم بركت در تمام ابعاد زندگی انسان، گفت: بركت چيزی است كه سه ويژگی را دارا باشد؛ اولاً اين كه برای صدق عنوان بركت بر چيزی بايد آن چيز نعمت باشد، دوم اين كه اين نعمت بايد فراوانی و كثرت داشته باشد و سومين ويژگی نيز آن است كه بركت آن نعمتی است كه دارای دوام و پايداری باشد و بر اين اساس نعمت موقت و لحظهای، بركت نيست.
اين پژوهشگر در سيزدهمين نشست از سلسله جلسات نظريهپردازی در حوزه اقتصاد اسلامی، اظهار كرد: عرصههای اخلاقی و صفات نفسانی كه بر رفتارها و روابط انسانی تاثير میگذارد، در چهار عرصه قرار میگيرد. رابطه انسان با خدا يكی از اين عرصههاست كه در اينجا مجموعه صفات نفسانی داريم كه يا رابطه انسان است با خودش يا رابطه انسان با اشيا يا رابطه انسان با انسانهای ديگر در در عرصه اقتصاد و ما بيشتر با دو مورد آخر سر و كار داريم.
وی در چهاردهمين نشست، با بيان اينكه انسان نبايد مال و قدرت را در راه عصيان خدا به كار ببرد و بايد در راه اطاعت خدا بكار ببرد، گفت: اگر مردم شكرگزار باشند و دولت هم شكرگزار باشد، آن جامعه واقعاً بهشت میشود. بهشت جايی است كه اخلاق اسلامی حاكم شود و وقتی همه شكرگزار باشند، فقرا خودشان را تأمين میكنند و ديگر در جامعه فقيری پيدا نمیشود. دولت هم ظلم نمیكند و به بهترين وجه قدرت و مالش را در راه تعالی مردم به كار میبرد.
يادآور میشود، پانزدهمين نشست اين سلسله جلسات در ادامه بحث از «اخلاق اقتصادی اسلام»، از ساعت 13:30 تا 15 امروز، دوشنبه 9 ارديبهشتماه، در سالن كنفرانس سازمان فعاليتهای قرآنی دانشگاهيان كشور، واقع در خيابان انقلاب، خيابان قدس، ابتدای خيابان بزرگمهر، پلاك 85 برگزار میشود.
