هدف از كاريزما خواندن امام خمينی(ره) كمرنگ كردن ريشه دينی انقلاب اسلامی است
گروه ادب: يك پژوهشگر سياسی گفت: تحليل وبری با هدف كمرنگ كردن ريشه دينی انقلاب اسلامی مدعی است كه امام خمينی(ره) بر احساسات مردمی سوار شده بود لذا او را يك رهبر كاريزماتيك میخواند.
به گزارش خبرگزاری بين المللی قرآن(ايكنا) نشست «مبدأييت قيام پانزده خرداد» با حضور اكبر اشرفی، پژوهشگر و علی كردی كارشناس مركز اسناد انقلاب اسلامی امروز، چهارشنبه، 18 ارديبهشتماه در سرای اهل قلم بيست و ششمين نمايشگاه بينالمللی كتاب تهران برگزار شد.
در اين نشست، اشرفی با اشاره به انزوای نيروهای مذهبی پس از وقايع سال 1332 گفت: پس از رحلت آيتالله بروجردی با افشاگریها و نهايتاً دستگيری امام خمينی(ره) تلفيق دين با سياست در قيام 15 خرداد سال و اعتراضات مردم تهران، قم و ورامين بروز پيدا كرد.
وی با يادآوری به حاشيه رفتن گروههای ديگر مبارز كه پس از سال 32 ديگر به ساقط كردن رژيم پهلوی فكر نمیكردند خاطرنشان كرد: آنها در اين فاصله ميان سال 32 تا 42 صرفاً به مبارزات پارلمانی و مسالمتآميز پرداختند كه مورد رضايت رژيم نيز بود زيرا سبب تثبيت شاه میشد.
اشرفی در ادامه گفت: اما اصولاً حرف جنبش 15 خرداد عدم مصالحه با رژيم بود چرا كه با انقلاب سفيد شاه و ملت و حذف متمم قانون اساسی با موضوع نظارت فقها بر مصوبات مجلس، علناً به مقابله با اسلام پرداخته بود.
وی دستگيری يك مرجع تقليد را علت اصلی قيام 15 خرداد برشمرد و اظهار كرد: هدف اصلی اين قيام سرنگونی يا اسقاط رژيم نبود چون به علت فقدان رهبر، هنوز خواستههای مردم به اين سطح نرسيده بود.
پژوهشگر مركز اسناد انقلاب اسلامی يكی از مباحث كتاب «تاريخنگاری 15 خرداد» را بررسی سير تكوين و تبديل مرجعيت امام خمينی(ره) به رهبری نهضت دانست و گفت: اين رهبری منبعث از اصولگرايی شيعه است كه در آن مردم يا مقلدند يا مجتهد.
وی افزود: در سال 41 مراجعه مقلدان به مرجع تقليد خود، شامل مسايل گستردهتری شد از جمله اينكه پس از اينكه دولت به طور غير رسمی انصراف خود را از پيگيری لوايح انجمنهای ايالتی و ولايتی اعلام كرد، از امام خمينی(ره) در مورد كفايت اعتراضات مردمی سؤال شد كه امام در پاسخ سكوت و اتمام اعتراضات را منوط به اعلام انصراف رسمی دولت كردند.
اشرفی گفت: با عقبنشينی دولت، امام نيز به درس و بحث خود بازگشتند اما رژيم برای جبران شكست خود در اين ماجرا پس از يك سال بحث همه پرسی طرح انقلاب سفيد شاه و ملت را مطرح كرد كه با مخالفت امام مواجه شد به اين دليل كه اولاً نهاد برگزاركننده همهپرسی در قانون اساسی مشخص نشده بود و شاه برای اجرای آن مجوز نداشت و ثانياً طبق متمم قانون اساسی در هيچ صورتی نمیتوانست مغاير شرع باشد.
وی به نامهنگاری امام خمينی(ره) با شاه اشاره كرد و تصريح كرد: ايشان به شاه متذكر میشوند در صورت اصرار بر تصويب لوايح ششگانه انجمنهای ايالتی و ولايتی با انقلابی از سوی مردم مواجه خواهد شد و علت اين هشدار خود را با ذكر حديثی از رسول گرامی اسلام(ص) بيان میكنند كه فرموده است: «هرگاه بدعتی در جامعه صورت گيرد بر عالم واجب است كه علم خود را ظاهر كند».
پژوهشگر مركز اسناد انقلاب اسلامی انگيزه رژيم شاه به ارائه لوايح ششگانه و انقلاب سفيد اشاره كرد و گفت: رژيم به تصور اينكه با فوت آيتالله بروجردی ديگر با مانعی در مسير اجرای سكولاريستی خود مواجه نيست مبادرت به اين گونه اقدامات كرد كه به گفته امام خمينی(ره) با هدف جدا كردن دين از سياست صورت میگرفت.
وی در پايان به تفسيرهای غير دينی از رهبری امام خمينی(ره) در جريان نهضت اسلامی پرداخت و بيان كرد: تحليل وبری اين است كه امام بر احساسات مردمی سوار شده بود لذا او را يك رهبر كاريزماتيك میخواند در حالی كه رهبری امام از نوع دينی بوده و بر پايه مكتب امامت استوار شده بود.
در اين نشست، اشرفی با اشاره به انزوای نيروهای مذهبی پس از وقايع سال 1332 گفت: پس از رحلت آيتالله بروجردی با افشاگریها و نهايتاً دستگيری امام خمينی(ره) تلفيق دين با سياست در قيام 15 خرداد سال و اعتراضات مردم تهران، قم و ورامين بروز پيدا كرد.
وی با يادآوری به حاشيه رفتن گروههای ديگر مبارز كه پس از سال 32 ديگر به ساقط كردن رژيم پهلوی فكر نمیكردند خاطرنشان كرد: آنها در اين فاصله ميان سال 32 تا 42 صرفاً به مبارزات پارلمانی و مسالمتآميز پرداختند كه مورد رضايت رژيم نيز بود زيرا سبب تثبيت شاه میشد.
اشرفی در ادامه گفت: اما اصولاً حرف جنبش 15 خرداد عدم مصالحه با رژيم بود چرا كه با انقلاب سفيد شاه و ملت و حذف متمم قانون اساسی با موضوع نظارت فقها بر مصوبات مجلس، علناً به مقابله با اسلام پرداخته بود.
وی دستگيری يك مرجع تقليد را علت اصلی قيام 15 خرداد برشمرد و اظهار كرد: هدف اصلی اين قيام سرنگونی يا اسقاط رژيم نبود چون به علت فقدان رهبر، هنوز خواستههای مردم به اين سطح نرسيده بود.
پژوهشگر مركز اسناد انقلاب اسلامی يكی از مباحث كتاب «تاريخنگاری 15 خرداد» را بررسی سير تكوين و تبديل مرجعيت امام خمينی(ره) به رهبری نهضت دانست و گفت: اين رهبری منبعث از اصولگرايی شيعه است كه در آن مردم يا مقلدند يا مجتهد.
وی افزود: در سال 41 مراجعه مقلدان به مرجع تقليد خود، شامل مسايل گستردهتری شد از جمله اينكه پس از اينكه دولت به طور غير رسمی انصراف خود را از پيگيری لوايح انجمنهای ايالتی و ولايتی اعلام كرد، از امام خمينی(ره) در مورد كفايت اعتراضات مردمی سؤال شد كه امام در پاسخ سكوت و اتمام اعتراضات را منوط به اعلام انصراف رسمی دولت كردند.
اشرفی گفت: با عقبنشينی دولت، امام نيز به درس و بحث خود بازگشتند اما رژيم برای جبران شكست خود در اين ماجرا پس از يك سال بحث همه پرسی طرح انقلاب سفيد شاه و ملت را مطرح كرد كه با مخالفت امام مواجه شد به اين دليل كه اولاً نهاد برگزاركننده همهپرسی در قانون اساسی مشخص نشده بود و شاه برای اجرای آن مجوز نداشت و ثانياً طبق متمم قانون اساسی در هيچ صورتی نمیتوانست مغاير شرع باشد.
وی به نامهنگاری امام خمينی(ره) با شاه اشاره كرد و تصريح كرد: ايشان به شاه متذكر میشوند در صورت اصرار بر تصويب لوايح ششگانه انجمنهای ايالتی و ولايتی با انقلابی از سوی مردم مواجه خواهد شد و علت اين هشدار خود را با ذكر حديثی از رسول گرامی اسلام(ص) بيان میكنند كه فرموده است: «هرگاه بدعتی در جامعه صورت گيرد بر عالم واجب است كه علم خود را ظاهر كند».
پژوهشگر مركز اسناد انقلاب اسلامی انگيزه رژيم شاه به ارائه لوايح ششگانه و انقلاب سفيد اشاره كرد و گفت: رژيم به تصور اينكه با فوت آيتالله بروجردی ديگر با مانعی در مسير اجرای سكولاريستی خود مواجه نيست مبادرت به اين گونه اقدامات كرد كه به گفته امام خمينی(ره) با هدف جدا كردن دين از سياست صورت میگرفت.
وی در پايان به تفسيرهای غير دينی از رهبری امام خمينی(ره) در جريان نهضت اسلامی پرداخت و بيان كرد: تحليل وبری اين است كه امام بر احساسات مردمی سوار شده بود لذا او را يك رهبر كاريزماتيك میخواند در حالی كه رهبری امام از نوع دينی بوده و بر پايه مكتب امامت استوار شده بود.
