نظريه امامت، ولايت و مرجعيت واسط نص و فهم افراد از دين است
گروه انديشه: عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی با بيان اينكه نص شامل قرآن و سنت است، گفت: نظريه امامت، ولايت و مرجعيت ميان نص و فهم افراد قرار دارد و عدم وقوع واسطه اين دو مهم، منتج به تروريسم میشود.
به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) شعبه خوزستان، عبدالوهاب فراتی، عضو هيئت علمی پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در نشست بررسی جريانهای فكری و سياسی پس از انقلاب اسلامی كه شامگاه گذشته، 30 ارديبهشتماه در دانشگاه علوم پزشكی جندی شاپور اهواز برگزار شد، با بيان اينكه تشيع ايران امتداد تشيع عراق است، اظهار كرد: با وجود اين موضوع، روحانيت شيعی در ايران امتداد روحانيت شيعی در عراق نيست و هر كدام ويژگیهای منحصر به خود را دارد كه آنها را از هم متمايز میكند و به دليل زندگی در فضای مذهبی دغدغه ملت نيز مذهب است.
وی با بيان اينكه در محافل حوزوی و مذهبی يك ساختار و تفكر غالب است، عنوان كرد: در درون حوزه منازعات كامل و مركزی كه در حاشيه تشكيل میشود، وجود دارد و اين همان چيزی است كه در محافل دانشجويی در حال گسترش است و استادان در اين مباحث گفتوگوهای مذهبی خود را دنبال میكنند.
فراتی با اشاره به اينكه در فضای مركزی حوزه نصگرايی وجود دارد، گفت: نصگرايی در مقابل ظاهر متشابه و مجمل به كار برده میشود كه همان قرآن و سنت است.
عضو پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی اضافه كرد: در محافل مذهبی هر آنچه را كه بخواهيم بفهميم و انجام دهيم سعی بر آن است كه بدانيم آيا نص آن را معتبر میداند يا نمیداند. بهطور مثال در ابتدای تأسيس مشروطه مردم بهدنبال مستندی در قرآن بودند كه آن را تأسيس كنند و در زمانی كه قصد از بين بردن آن را نيز داشتند باز در پی مستنداتی در قرآن میگشتند. همچنين جمهوری اسلامی نيز با مستندات اين نص تأسيس شد و اگر در پی براندازی آن نيز باشيم باز توسط همين نص اين امر شكل خواهد گرفت.
وی گفت: در اين ميان پروژه افرادی كه در فضای عقلانی مدرن بهدنبال جريان سرنگونی نظام حاكم هستند به سرانجام نمیرسد. در اين باره ايزوتسو، فيلسوف ژاپنی میگويد: مسلمانان واژگان نهايی دارند شامل الله، نبوت، عدالت، معاد و امامت. و باز اين شخص میگويد نمیدانم ماهيت اينfinal vocabulary چيست كه مسلمانان نمیتوانند از آن بگذرند و واژگان نهايی مفاهيم زندگی آنها را گرم نگاه میدارند. همچنين وی میگويد انجيل فاقد final vocabulary است. میگويد هرگاه مسلمانان به سوی سكولار پيش میروند سيگنالهای نص آنها را به راه اسلامی بازمیگرداند.
فراتی عنوان كرد: اگر نصگرايی را ويژگی فهم محافل حوزوی بدانيم اثر فردی كه بر اساس عقلانيت مدرن به تفسير مفهوم زندگی پرداخته است از كانون اين محافل و حاشيه رانده میشود.
عضو پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی با بيان اينكه ويژگی ديگر محافل مذهبی حديثگرايی است، عنوان كرد: ميزان ارجاعات فهم ما به قرآن اندک است. با وجود آنكه در اسلام قرآن ثقل اكبر و حديث ثقل اصغر است اما اين ثقل اصغر نقش بيشتری در توليد فكری ايفا میكند و اگر تفكری بر حديث شوريد و گفت كه بايد به قرآن بازگرديم، قرآن در اين محافل تبديل به منازعه در حاشيه میشود.
وی توضيح داد: قرآنگرايی خطر مهمی دارد، مطالعه قرآن بدون كمك گرفتن از نظرات عالمان منجر به فهم ناصحيح میشود و ممكن است بسياری از مفاهيم قرآنی نير توليد خشونت كند. به عنوان مثال پس از انقلاب مشروطه برخی مذهبيان گفتند برای فهم اين به سراغ قرآن میرويم و نه حديث؛ چرا كه میدانستند فهم حديث امری مشكل است و برای فهم حديث بايد از روحانيت عبور كند و به نص برسد. جريان پس از مشروطه به نام اسلام منهای روحانيت آغاز شد و از آنجا كه نمیتوانست ديدگاه خود را مبنی بر عدم حضور روحانيت در اسلام بهصورت مستقيم بيان كند به قرآنگرايی روی آورد و بنابراين التقاط برپا شد.
فراتی با بيان اينكه در اهل سنت ميان قرآن و فهم واسطهای وجود ندارد و نتيجه آن ترورسيم میشود، گفت: نظريه امامت، ولايت و مرجعيت ميان نص و فهم افراد قرار دارد.
عضو پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی ادامه داد: جريان ديگری به نام جريانهای انتقادی وجود دارد كه اقتضا به دين خاصی ندارد و بهدنبال توليد معنويتی هستند كه الزاماً برخاسته از نص اسلامی نيست و معتقدند دين در همه سطوح اعم از توحيدی و غيرتوحيدی برای تحقق سه امر آمده است؛ آرامش، شادی و اميد. اين تفكر از طريق اشتراكات اديان مختلف بهدست آمده است.
وی بيان كرد: در اين تفكر منظور از معنويت مسير ديگری است كه موج مذهبی آن را دنبال نمیكند و اين فهم در كانون محافل حوزوی با عنوان «درهم ريختگی در حاشيه» ناميده میشود.
فراتی با تأكيد بر اينكه بايد مرجع در جايگاه فكری شيعه شناخته شود، اظهار كرد: شايد صرف آنكه يک مرجع، مرجع باشد و رساله دارد برای عوام دغدغه نباشد اما برای قشر تحصيل كرده و دانشگاهی اين موضوع مهم است و افرادی به اين امور توجه دارند.
عضو پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در پايان تأكيد كرد: مقام معظم رهبری میفرمايند: اسلام را مبنای همه چيز قرار دهيد و در آن است كه همه چيز درست میشود.
به گزارش ايكنا نشست بررسی جريانهای فكری و سياسی پس از انقلاب اسلامی در قالب همانديشی استادان نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشكی جندی شاپور اهواز برگزار شد.
وی با بيان اينكه در محافل حوزوی و مذهبی يك ساختار و تفكر غالب است، عنوان كرد: در درون حوزه منازعات كامل و مركزی كه در حاشيه تشكيل میشود، وجود دارد و اين همان چيزی است كه در محافل دانشجويی در حال گسترش است و استادان در اين مباحث گفتوگوهای مذهبی خود را دنبال میكنند.
فراتی با اشاره به اينكه در فضای مركزی حوزه نصگرايی وجود دارد، گفت: نصگرايی در مقابل ظاهر متشابه و مجمل به كار برده میشود كه همان قرآن و سنت است.
عضو پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی اضافه كرد: در محافل مذهبی هر آنچه را كه بخواهيم بفهميم و انجام دهيم سعی بر آن است كه بدانيم آيا نص آن را معتبر میداند يا نمیداند. بهطور مثال در ابتدای تأسيس مشروطه مردم بهدنبال مستندی در قرآن بودند كه آن را تأسيس كنند و در زمانی كه قصد از بين بردن آن را نيز داشتند باز در پی مستنداتی در قرآن میگشتند. همچنين جمهوری اسلامی نيز با مستندات اين نص تأسيس شد و اگر در پی براندازی آن نيز باشيم باز توسط همين نص اين امر شكل خواهد گرفت.
وی گفت: در اين ميان پروژه افرادی كه در فضای عقلانی مدرن بهدنبال جريان سرنگونی نظام حاكم هستند به سرانجام نمیرسد. در اين باره ايزوتسو، فيلسوف ژاپنی میگويد: مسلمانان واژگان نهايی دارند شامل الله، نبوت، عدالت، معاد و امامت. و باز اين شخص میگويد نمیدانم ماهيت اينfinal vocabulary چيست كه مسلمانان نمیتوانند از آن بگذرند و واژگان نهايی مفاهيم زندگی آنها را گرم نگاه میدارند. همچنين وی میگويد انجيل فاقد final vocabulary است. میگويد هرگاه مسلمانان به سوی سكولار پيش میروند سيگنالهای نص آنها را به راه اسلامی بازمیگرداند.
فراتی عنوان كرد: اگر نصگرايی را ويژگی فهم محافل حوزوی بدانيم اثر فردی كه بر اساس عقلانيت مدرن به تفسير مفهوم زندگی پرداخته است از كانون اين محافل و حاشيه رانده میشود.
عضو پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی با بيان اينكه ويژگی ديگر محافل مذهبی حديثگرايی است، عنوان كرد: ميزان ارجاعات فهم ما به قرآن اندک است. با وجود آنكه در اسلام قرآن ثقل اكبر و حديث ثقل اصغر است اما اين ثقل اصغر نقش بيشتری در توليد فكری ايفا میكند و اگر تفكری بر حديث شوريد و گفت كه بايد به قرآن بازگرديم، قرآن در اين محافل تبديل به منازعه در حاشيه میشود.
وی توضيح داد: قرآنگرايی خطر مهمی دارد، مطالعه قرآن بدون كمك گرفتن از نظرات عالمان منجر به فهم ناصحيح میشود و ممكن است بسياری از مفاهيم قرآنی نير توليد خشونت كند. به عنوان مثال پس از انقلاب مشروطه برخی مذهبيان گفتند برای فهم اين به سراغ قرآن میرويم و نه حديث؛ چرا كه میدانستند فهم حديث امری مشكل است و برای فهم حديث بايد از روحانيت عبور كند و به نص برسد. جريان پس از مشروطه به نام اسلام منهای روحانيت آغاز شد و از آنجا كه نمیتوانست ديدگاه خود را مبنی بر عدم حضور روحانيت در اسلام بهصورت مستقيم بيان كند به قرآنگرايی روی آورد و بنابراين التقاط برپا شد.
فراتی با بيان اينكه در اهل سنت ميان قرآن و فهم واسطهای وجود ندارد و نتيجه آن ترورسيم میشود، گفت: نظريه امامت، ولايت و مرجعيت ميان نص و فهم افراد قرار دارد.
عضو پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی ادامه داد: جريان ديگری به نام جريانهای انتقادی وجود دارد كه اقتضا به دين خاصی ندارد و بهدنبال توليد معنويتی هستند كه الزاماً برخاسته از نص اسلامی نيست و معتقدند دين در همه سطوح اعم از توحيدی و غيرتوحيدی برای تحقق سه امر آمده است؛ آرامش، شادی و اميد. اين تفكر از طريق اشتراكات اديان مختلف بهدست آمده است.
وی بيان كرد: در اين تفكر منظور از معنويت مسير ديگری است كه موج مذهبی آن را دنبال نمیكند و اين فهم در كانون محافل حوزوی با عنوان «درهم ريختگی در حاشيه» ناميده میشود.
فراتی با تأكيد بر اينكه بايد مرجع در جايگاه فكری شيعه شناخته شود، اظهار كرد: شايد صرف آنكه يک مرجع، مرجع باشد و رساله دارد برای عوام دغدغه نباشد اما برای قشر تحصيل كرده و دانشگاهی اين موضوع مهم است و افرادی به اين امور توجه دارند.
عضو پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامی در پايان تأكيد كرد: مقام معظم رهبری میفرمايند: اسلام را مبنای همه چيز قرار دهيد و در آن است كه همه چيز درست میشود.
به گزارش ايكنا نشست بررسی جريانهای فكری و سياسی پس از انقلاب اسلامی در قالب همانديشی استادان نهاد نمايندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه علوم پزشكی جندی شاپور اهواز برگزار شد.
