امانتداری؛ باوری دينی كه در هنر تئاتر رنگ میبازد!
گروه هنر: حفظ حقوق مادی و معنوی هنرمند تئاتر از جمله مظاهر دينی و مصاديق بارز امانتداری است كه متأسفانه به دلايلی از جمله عدم تعهد و مسئوليتپذيری مسئولان و مديران هنری در حال رنگ باختن و از بين رفتن است.
عدم پرداخت به موقع حقوق و دستمزد فعالان تئاتر به ويژه بازيگران و عوامل گروه نمايشی كه براساس تعهد و انعقاد قرارداد تئاتری محق به دريافت آن هستند از جمله مسائل و معضلاتی است كه اين روزها ديگر برای فعالان و هنرمندان اين عرصه تبديل به يك عادت و امر روزمره شده است و حداقل آنكه راضی به پرداخت با تأخير و يا قسط بندی شده آن هستند.
گذشته از اين مسئله كه به نوعی عرف شده است و هيچ توجيه شرعی و قانونی ندارد و اغلب با شكايت و اعتراض هنرمندان مواجه میشود كه البته در اين صورت نيز كار به جايی نمیبرند و مسئولان دلايل آن را نقدينگی كم و شرايط بد مالی و اقتصادی تئاتر توجيه میكنند اخيراً با مورد ديگری از مصاديق نقض قانون پرداخت حقوق و دستمزد هنرمند تئاتر در جريان برگزاری يك جشنواره مواجه میشويم كه اعتراضات بسياری را به دنبال خود داشت و همگان بروز اين اتفاق را ناشی عملكرد ضعيف مسئولان برگزاركننده آن میدانستند.
اين مسئله مربوط به نخستين جشنواره ملی نمايشنامهنويسی میشود كه چهارشنبه شب گذشته شاهد برگزاری مراسم اختتاميه آن در سالن اصلی تئاتر شهر بوديم كه با معرفی افراد قابل تقدير نمايشنامهنويسی و رتبههای برتر اين مسابقه و اهدای جوايز نقدی به كار خود پايان داد.
براساس آئيننامه جشنواره مندرج در فراخوان آن هيچ يك از نمايشنامههايی كه متقاضی شركت در جشنواره بودند نبايد پيشتر به چاپ رسيده و اجرای عمومی و يا شركت در جشنواره ديگری را داشته باشند؛ تا به اينجا قوانين جشنواره كاملاً واضح و روشن از طريق فراخوان به متقاضيان اعلام شده بود اما نكته مبهم و سؤال برانگيز جشنواره زمانی بود كه با وجود آنكه نام نفر اول اين جشنواره مشخص و در پاكت قرار داشت اما با ممانعت مسئولان از خواندن اين نام و نمايشنامه وی ممانعت شد.
دليل اين اتفاق از سوی نماينده هيئت داوران جشنواره شركت اين نمايشنامه در رويداد ديگر و يا به اجرای عموم رفتن آن عنوان شد و سر آخر نيز معلوم نشد كه چه قانونگريزی از سوی نويسنده اين نمايشنامه سر زده است؛ به هر حال آنچه اتفاق افتاد آن بود كه از اعلام اسم اين فرد به عنوان نفر نخست جشنواره كه براساس اعلام قبلی جايزه چشمگير 12 ميليون تومانی نيز به وی تعلق میگرفت جلوگيری به عمل آمد و جايزه او به 12 جايزه نقدی يك ميليون تومانی تقسيم و در اختيار نويسندگان ديگر قرار گرفت.
حال پرسشی پيش میآيد و آن اينكه بر فرض كه نويسنده از آئين نامه جشنواره عدول كرده باشد آيا بايد درست دقيقه 90 مسئولان جشنواره اين موضوع را بفهمند و امكان آن وجود نداشت با استعلام قبلی اين نمايشنامه از روند ارزيابی از سوی داوران خارج شود كه در اين صورت شانس ساير نمايشنامههای رقيب وی افزايش میيافت؟
ديگر گمانهزنی كه وجود داشت اينكه شركت اين نمايشنامه در رويداد ديگر و يا اجرای عموم آن به تاريخی بعد از ارسال آن به دبيرخانه اين جشنواره بازمیگردد و اصلاً شايد به همين دليل هم بوده كه نام آن از فهرست نمايشنامههای واجد صلاحيت در جشنواره حذف نشده است اما به هر حال با اين كار ستاد جشنواره حقی از يك نمايشنامه نويس مستعد و جوان تضييع كرد و اعتبار جشنواره نيز خدشهدار شد.
به نظر میرسد عملكرد مسئولان جشنواره ملی نمايشنامهنويسی نقض امانتداری و رعايت حقوق معنوی و مادی نمايشنامهنويسی است كه شايد با اين كار انگيزههای خود را برای ادامه فعاليت در اين عرصه از دست دهد كمااينكه اگر آئيننامه جشنواره برای همه بخشها لازم الاجراست چرا در اعلام نام يكی از نمايشنامههای تقديری كه مسلم است چند سال پيش در يكی از سالنهای مطرح تئاتری اجرای عمومی داشته ممانعت به عمل نيامد.
سجاد دبيريان
گذشته از اين مسئله كه به نوعی عرف شده است و هيچ توجيه شرعی و قانونی ندارد و اغلب با شكايت و اعتراض هنرمندان مواجه میشود كه البته در اين صورت نيز كار به جايی نمیبرند و مسئولان دلايل آن را نقدينگی كم و شرايط بد مالی و اقتصادی تئاتر توجيه میكنند اخيراً با مورد ديگری از مصاديق نقض قانون پرداخت حقوق و دستمزد هنرمند تئاتر در جريان برگزاری يك جشنواره مواجه میشويم كه اعتراضات بسياری را به دنبال خود داشت و همگان بروز اين اتفاق را ناشی عملكرد ضعيف مسئولان برگزاركننده آن میدانستند.
اين مسئله مربوط به نخستين جشنواره ملی نمايشنامهنويسی میشود كه چهارشنبه شب گذشته شاهد برگزاری مراسم اختتاميه آن در سالن اصلی تئاتر شهر بوديم كه با معرفی افراد قابل تقدير نمايشنامهنويسی و رتبههای برتر اين مسابقه و اهدای جوايز نقدی به كار خود پايان داد.
براساس آئيننامه جشنواره مندرج در فراخوان آن هيچ يك از نمايشنامههايی كه متقاضی شركت در جشنواره بودند نبايد پيشتر به چاپ رسيده و اجرای عمومی و يا شركت در جشنواره ديگری را داشته باشند؛ تا به اينجا قوانين جشنواره كاملاً واضح و روشن از طريق فراخوان به متقاضيان اعلام شده بود اما نكته مبهم و سؤال برانگيز جشنواره زمانی بود كه با وجود آنكه نام نفر اول اين جشنواره مشخص و در پاكت قرار داشت اما با ممانعت مسئولان از خواندن اين نام و نمايشنامه وی ممانعت شد.
دليل اين اتفاق از سوی نماينده هيئت داوران جشنواره شركت اين نمايشنامه در رويداد ديگر و يا به اجرای عموم رفتن آن عنوان شد و سر آخر نيز معلوم نشد كه چه قانونگريزی از سوی نويسنده اين نمايشنامه سر زده است؛ به هر حال آنچه اتفاق افتاد آن بود كه از اعلام اسم اين فرد به عنوان نفر نخست جشنواره كه براساس اعلام قبلی جايزه چشمگير 12 ميليون تومانی نيز به وی تعلق میگرفت جلوگيری به عمل آمد و جايزه او به 12 جايزه نقدی يك ميليون تومانی تقسيم و در اختيار نويسندگان ديگر قرار گرفت.
حال پرسشی پيش میآيد و آن اينكه بر فرض كه نويسنده از آئين نامه جشنواره عدول كرده باشد آيا بايد درست دقيقه 90 مسئولان جشنواره اين موضوع را بفهمند و امكان آن وجود نداشت با استعلام قبلی اين نمايشنامه از روند ارزيابی از سوی داوران خارج شود كه در اين صورت شانس ساير نمايشنامههای رقيب وی افزايش میيافت؟
ديگر گمانهزنی كه وجود داشت اينكه شركت اين نمايشنامه در رويداد ديگر و يا اجرای عموم آن به تاريخی بعد از ارسال آن به دبيرخانه اين جشنواره بازمیگردد و اصلاً شايد به همين دليل هم بوده كه نام آن از فهرست نمايشنامههای واجد صلاحيت در جشنواره حذف نشده است اما به هر حال با اين كار ستاد جشنواره حقی از يك نمايشنامه نويس مستعد و جوان تضييع كرد و اعتبار جشنواره نيز خدشهدار شد.
به نظر میرسد عملكرد مسئولان جشنواره ملی نمايشنامهنويسی نقض امانتداری و رعايت حقوق معنوی و مادی نمايشنامهنويسی است كه شايد با اين كار انگيزههای خود را برای ادامه فعاليت در اين عرصه از دست دهد كمااينكه اگر آئيننامه جشنواره برای همه بخشها لازم الاجراست چرا در اعلام نام يكی از نمايشنامههای تقديری كه مسلم است چند سال پيش در يكی از سالنهای مطرح تئاتری اجرای عمومی داشته ممانعت به عمل نيامد.
سجاد دبيريان
