تصويب كدهای اخلاق حرفهای پزشكان با بهرهگيری از آموزههای اسلامی
گروه سلامت: منصوری با اشاره به تصويب كدهای اخلاق رفتار حرفهای پزشكان با بهرهمندی از آموزههای اسلامی در جهت شناخت رفتار و كردار مناسب پزشكان، اظهار كرد: مقرر شده است تا پس از اعمال نظرات شورای دانشگاه، كدهای مربوطه در هفته جاری جهت اجرا به بيمارستانهای تهران ابلاغ شود.
محمدرضا منصوری، رئيس دانشگاه علوم پزشكی تهران در گفتوگو با خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا) با اشاره به تصويب كدهای راهنمای اخلاق رفتار حرفهای پزشكان به سابقه تدوين و اجرای طرح ياد شده پرداخت و افزود: اين برنامه به همت دانشكده پزشكی دانشگاه و با همكاری مركز تحقيقات اخلاق و تاريخ پزشكی در دستور كار مجموعه قرار گرفته بود.
منصوری در ادامه سخنان خود افزود: هم اكنون كدهای رفتاری اخلاق حرفهای در ساير كشورها وجود دارد و انجمن جهانی پزشكان نيز اين كدها را سابق بر اين برای تمامی پزشكان ارائه كرده است، منتها اساتيد دانشگاه در پی اجرای كدهای بومی سازی شده در كشور بودند، به همين دليل صاحبنظران به بررسی متون منابع اسلامی پرداخته و رفتار و كردار مناسب پزشك را از ميان آيات و روايات استخراج و طبق آن به سنجش عملكرد پزشكان پرداختهاند.
رئيس دانشگاه علوم پزشكی تهران تصريح كرد: اخلاق حرفهای مورد تاييد انجمن جهانی پزشكان خود دارای چند بخش و تاكيداتی مبنی بر رعايت شرافت و درستكاری از سوی پزشك، تلاش برای تعالی حرفه خود، رعايت عدالت و راستگو بودن بوده كه در نهايت مسائل در 6 بخش دسته بندی و با بررسی متون مختلف پيش نويس اوليه طرح آماده و در كارگاههای مربوطه به بحث و بررسی مسائل آن پرداخته شد.
وی ادامه داد: پس از دسته بندی مباحث مطرح شده عناوين به صاحبنظران اين حوزه ارسال شد تا نظرات آنان را نيز جويا شويم، سپس بازخورد گرفته شد و در كارگاهی بازخوردها بررسی و مجددا برای تمامی اساتيد و دانشجويان دانشگاه ارسال شد تا نظرات اين افراد را نيز در اين خصوص جويا شويم، پس از آن نيز مجددا بازخوردها جمع آوری و در كارگروههای مربوطه كدها يك به يك نهايی و در نهايت پس از گذشت هشت مرحله و در آخرين نشست طرح، دانشگاه بيش از 200 نفر از اعضای هيئت علمی و صاحب نظران را گردهم آورد و پيش نويس نهايی را نيز در اين جلسه به شكل اساسی مورد بحث و بررسی قرار داد.
منصوری در ادامه با تاكيد بر اينكه نهايتا مباحث تاييد شده در هيئت رئيسه دانشكده پزشكی مصوب و سپس وارد شورای اخلاق پزشكی دانشگاه گرديد تا با تاييد شورا رئيس دانشگاه مباحث مربوطه را ابلاغ كند، اظهار كرد: در شورای اخلاق دانشگاه نيز پس از بحث و بررسی مباحث مربوطه، مصوب گرديد تا كميتهای از سوی اعضای شورای اخلاق دانشگاه در دانشكده پزشكی نظرات مربوطه را اعمال و سپس طرح ياد شده از سوی رئيس دانشگاه به عنوان كدهای اخلاق رفتار حرفهای پزشكان در شش بخش و 70 بند ابلاغ شود.
منصوری با تاكيد بر اينكه كدهای مربوطه به زودی ابلاغ خواهد شد، تصريح كرد: به هر حال اين مباحث سنجش و ملاكی خواهد بود تا اگر فرد خلاف اين مباحث رفتار كند بداند كه خلاف كدام ماده عمل كرده است، بدين منظور مقرر شده تا در هفته آينده كميته منتخب دانشگاه نظرات شورا را هم اعمال و سپس توسط رئيس دانشگاه ابلاغ شود.
رئيس دانشگاه علوم پزشكی تهران همچنين در پاسخ به پرسشی كه آيا الزامی برای اجرای مباحث ياد شده در نظر گرفته شده است يا خير، اظهار كرد: كدهای اخلاقی متفاوت از قانون است، قانون پشتوانهاش قوه مقننه و مجريه است و اگر كسی از قانون سرپيچی كند قوه قضاييه با او برخورد میكند در حالی كه در خصوص رفتارهای اخلاقی وجدان (جمعی، عمومی و فردی) است كه پشتوانه اجرايی مسائل مربوطه بوده است، گرچه اگر موردی منجر به ضرر و زيان جسمی يا نقص عضو يا ضرر مالی شود قانون برخورد میكند و هميشه صرفا اخلاقی نيست.
وی در تكميل اين بخش از سخنان خود گفت: معمولا كدهای اخلاق حرفهای با گذر زمان بديهيات اوليه تبديل به قانون میشود و بسياری از اوقات اين قانون و اخلاق با هم همپوشانی دارد، به طور مثال بسياری از كدهای اخلاقی وجود دارد كه قانون هم هست به طور مثال عنوان میشود دزدی كار ناپسندی است و نبايد انحام شود و از سوی مقابل نيز قانون گفته دزدی جرم است و برای آن مجازات هم قرار داده است.
منصوری ادامه داد: يا اينكه نبايد فرد تهمت بزند، از سوئی اين كار عملی غيراخلاقی و وجدان عمومی آن را نمیپذيرد و از سوی هم قانون گذار برای آن مجازات قرار داده است اما برخی مسائل اخلاقی هستند كه هنوز مباحثی در قانون برای آن ديده نشده است، به طور مثال همه ما میدانيم دروغ گويی ناپسند و غير اخلاقیست، منتها در قانون به عنوان جرمی كه برايش مجازات قائل شود موضوعی هنوز ديده نشده است.
رئيس دانشگاه علوم پزشكی تهران در بخش پايانی سخنان خود خاطر نشان كرد: بدين منظور زمانی كه ما كدها و راهنماهای اخلاق حرفهای را مینويسيم مزيتش اين است كه حداقل به عنوان ميثاق جمعی است كه اگر شخصی به شكلی علنی مباحث را رعايت نكرد كاملا مشخص است و پس از مشخص شدن به طبع وجدان جمعی میخواهد كه اين فرد مجازات و تنبيه شود.
منصوری در ادامه سخنان خود افزود: هم اكنون كدهای رفتاری اخلاق حرفهای در ساير كشورها وجود دارد و انجمن جهانی پزشكان نيز اين كدها را سابق بر اين برای تمامی پزشكان ارائه كرده است، منتها اساتيد دانشگاه در پی اجرای كدهای بومی سازی شده در كشور بودند، به همين دليل صاحبنظران به بررسی متون منابع اسلامی پرداخته و رفتار و كردار مناسب پزشك را از ميان آيات و روايات استخراج و طبق آن به سنجش عملكرد پزشكان پرداختهاند.
رئيس دانشگاه علوم پزشكی تهران تصريح كرد: اخلاق حرفهای مورد تاييد انجمن جهانی پزشكان خود دارای چند بخش و تاكيداتی مبنی بر رعايت شرافت و درستكاری از سوی پزشك، تلاش برای تعالی حرفه خود، رعايت عدالت و راستگو بودن بوده كه در نهايت مسائل در 6 بخش دسته بندی و با بررسی متون مختلف پيش نويس اوليه طرح آماده و در كارگاههای مربوطه به بحث و بررسی مسائل آن پرداخته شد.
وی ادامه داد: پس از دسته بندی مباحث مطرح شده عناوين به صاحبنظران اين حوزه ارسال شد تا نظرات آنان را نيز جويا شويم، سپس بازخورد گرفته شد و در كارگاهی بازخوردها بررسی و مجددا برای تمامی اساتيد و دانشجويان دانشگاه ارسال شد تا نظرات اين افراد را نيز در اين خصوص جويا شويم، پس از آن نيز مجددا بازخوردها جمع آوری و در كارگروههای مربوطه كدها يك به يك نهايی و در نهايت پس از گذشت هشت مرحله و در آخرين نشست طرح، دانشگاه بيش از 200 نفر از اعضای هيئت علمی و صاحب نظران را گردهم آورد و پيش نويس نهايی را نيز در اين جلسه به شكل اساسی مورد بحث و بررسی قرار داد.
منصوری در ادامه با تاكيد بر اينكه نهايتا مباحث تاييد شده در هيئت رئيسه دانشكده پزشكی مصوب و سپس وارد شورای اخلاق پزشكی دانشگاه گرديد تا با تاييد شورا رئيس دانشگاه مباحث مربوطه را ابلاغ كند، اظهار كرد: در شورای اخلاق دانشگاه نيز پس از بحث و بررسی مباحث مربوطه، مصوب گرديد تا كميتهای از سوی اعضای شورای اخلاق دانشگاه در دانشكده پزشكی نظرات مربوطه را اعمال و سپس طرح ياد شده از سوی رئيس دانشگاه به عنوان كدهای اخلاق رفتار حرفهای پزشكان در شش بخش و 70 بند ابلاغ شود.
منصوری با تاكيد بر اينكه كدهای مربوطه به زودی ابلاغ خواهد شد، تصريح كرد: به هر حال اين مباحث سنجش و ملاكی خواهد بود تا اگر فرد خلاف اين مباحث رفتار كند بداند كه خلاف كدام ماده عمل كرده است، بدين منظور مقرر شده تا در هفته آينده كميته منتخب دانشگاه نظرات شورا را هم اعمال و سپس توسط رئيس دانشگاه ابلاغ شود.
رئيس دانشگاه علوم پزشكی تهران همچنين در پاسخ به پرسشی كه آيا الزامی برای اجرای مباحث ياد شده در نظر گرفته شده است يا خير، اظهار كرد: كدهای اخلاقی متفاوت از قانون است، قانون پشتوانهاش قوه مقننه و مجريه است و اگر كسی از قانون سرپيچی كند قوه قضاييه با او برخورد میكند در حالی كه در خصوص رفتارهای اخلاقی وجدان (جمعی، عمومی و فردی) است كه پشتوانه اجرايی مسائل مربوطه بوده است، گرچه اگر موردی منجر به ضرر و زيان جسمی يا نقص عضو يا ضرر مالی شود قانون برخورد میكند و هميشه صرفا اخلاقی نيست.
وی در تكميل اين بخش از سخنان خود گفت: معمولا كدهای اخلاق حرفهای با گذر زمان بديهيات اوليه تبديل به قانون میشود و بسياری از اوقات اين قانون و اخلاق با هم همپوشانی دارد، به طور مثال بسياری از كدهای اخلاقی وجود دارد كه قانون هم هست به طور مثال عنوان میشود دزدی كار ناپسندی است و نبايد انحام شود و از سوی مقابل نيز قانون گفته دزدی جرم است و برای آن مجازات هم قرار داده است.
منصوری ادامه داد: يا اينكه نبايد فرد تهمت بزند، از سوئی اين كار عملی غيراخلاقی و وجدان عمومی آن را نمیپذيرد و از سوی هم قانون گذار برای آن مجازات قرار داده است اما برخی مسائل اخلاقی هستند كه هنوز مباحثی در قانون برای آن ديده نشده است، به طور مثال همه ما میدانيم دروغ گويی ناپسند و غير اخلاقیست، منتها در قانون به عنوان جرمی كه برايش مجازات قائل شود موضوعی هنوز ديده نشده است.
رئيس دانشگاه علوم پزشكی تهران در بخش پايانی سخنان خود خاطر نشان كرد: بدين منظور زمانی كه ما كدها و راهنماهای اخلاق حرفهای را مینويسيم مزيتش اين است كه حداقل به عنوان ميثاق جمعی است كه اگر شخصی به شكلی علنی مباحث را رعايت نكرد كاملا مشخص است و پس از مشخص شدن به طبع وجدان جمعی میخواهد كه اين فرد مجازات و تنبيه شود.
