به گزارش خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، مؤسسه كتابخانه و موزه ملی ملك در آئين گرامیداشت ميلاد امام حسين(ع)، به مناسبت ثبت «پانصدمين سالگرد زندگی فعال عبدالعلی بيرجندی» در برنامه ثبت سده و هزاره مشاهير يونسكو، از نسخه نفيس خطی «شرح التذكره النصيريه فی الهيئه» تأليف اين رياضیدان و ستارهشناس مشهور سدههای نهم و دهم هجری رونمايی میكند.
«نظامالدين عبدالعلی بيرجندی»، رياضیدان و ستارهشناس مشهور سدههای نهم و دهم هجری است كه او را با لقبهای «فاضل بيرجندی» و «محقق بيرجندی» نيز میشناسند. او با حضور در محضر استادان بزرگی چون «غياثالدين جمشيد كاشانی»(علم حديث)، «منصور بن معينالدين كاشی» (فنون حكمی) و «كمالالدين قنوی» (علوم گوناگون) به فراگيری دانشهای زمان خود پرداخت. «ملا مسعود شروانی» و «سيفالدين تفتازانی» نيز از جمله بزرگانی بودند كه عبدالعلی بيرجندی نزد آنان بهرههای گوناگون علمی برد.
عبدالعلی بيرجندی، كتابها و رسالههای فراوانی در زمينههای رياضيات و ستارهشناسی به زبانهای فارسی و عربی تأليف كرد. برخی از اين تأليفات به صورت نسخههای نفيس خطی در كتابخانههای بزرگ ايران، انگلستان و هندوستان نگهداری میشود.
«شرح التذكره النصيريه فی الهيئه» از مشهورترين تأليفات بيرجندی در علم نجوم به زبان عربی است كه در نيمه نخست سال ۹۱۳ هجری به صورت شرحی بر «التذكره النصيريه فی الهيئه» خواجه نصيرالدين طوسی تأليف شده است.
اين كتاب در سال ۱۱۴۲ هجری(برابر با ۱۷۲۹ ميلادی) به زبان سانسكريت ترجمه شده است. اين نسخه كه به شماره 3385 در گنجينه نسخههای خطی كتابخانه و موزه ملی ملك نگهداری میشود، در سده 10 هجری تاليف شده است و تاريخ كتابت آن نيز به همان سده باز میگردد. از ديگر تأليفات او میتوان به «اسطرلاب» به زبان فارسی اشاره كرد كه آن را به نامهای «بيست باب در معرفت اسطرلاب» و «تحفه حاتميه» نيز میشناسند. نسخهای از اين رساله در كتابخانه و موزه ملی ملك و نيز نسخهای ديگر در موزه بريتانيا نگهداری میشود.
سال وفات عبدالعلی بيرجندی را ۹۳۴ هجری قمری آوردهاند. آرامگاه وی در روستای «بجد» از توابع شهرستان بيرجند، قرار گرفته است.
يونسكو در برنامه ثبت سده و هزاره مشاهير يونسكو برای سالهای 2012 و 2013 ميلادی به پيشنهاد ايران، پانصدمين سالگرد زندگی فعال عبدالعلی بيرجندی را در اين برنامه به ثبت رسانده است.
آئين گرامیداشت ميلاد امام حسين(ع) از جمله آئينهايی است كه به سفارش واقف و بنيانگذار كتابخانه و موزه ملی ملك در اين موقوفه متعلق به آستان قدس رضوی برگزار میشود. اين آئين گرامیداشت در روز چهارشنبه، 22 خرداد 1392 خورشيدی از ساعت 16 ـ 18 برگزار میشود و نسخه نفيس خطی «شرح التذكره النصيريه فی الهيئه» با حضور سيدمحمد بهشتی، حجتالاسلام و المسلمين رسول جعفريان يا محمد باقری در اين مراسم رونمايی خواهد شد.
مولودیخوانی از جمله برنامههای اين مراسم است و در حاشيه اين مراسم، 30 اثر برگزيده از اساتيد برتر در موزه ملك به نمايش گذاشته میشوند كه اين آثار، مربوط به آثار خلق شده در كارگاه كاغذ ابری است كه از فردا آغاز شده و به مدت سه روز ادامه میيابد.