بندگى خدا برابر است با آزادگى انسان از همه قيود و وابستگیها
امامجمعه نيكشهر گفت: بندگى خدا برابر است با آزادگى انسان از همه قيود و وابستگیها و دلبستگیها، و لذا چنان قدرتى به انسان میدهد كه از هيچ ابرقدرتى نمیهراسد.
به گزارش خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، حجتالاسلام احمد لطفيان سرگزی، امامجمعه نيكشهر در نشست «نماز و فرصت خودسازی و بازنگری اعمال» كه در نيكشهر برگزار شد، با اشاره به افزايش حضور قلب جهت برطرف كردن موجبات حواسپرتی، گفت: از عوامل كامل كردن نماز، افزايش حضور قلب است، و حضور قلب بدون تلاش برای برطرف كردن موجبات حواسپرتی، حاصل نمیشود. پيامبر(ص) فرمودند «خداوند نماز بندهای را كه دلش در كنار بدنش حضور ندارد، نمیپذيرد». گاه بنده نماز میخواند، اما يك ششم و يك دهم آن هم برايش نوشته نمیشود، تنها آن مقدار از نماز بنده به حساب میآيد كه با توجه همراه باشد.
وی بيان كرد: حضور قلب يعنی انسان بداند مشغول چه كاری است و با توجه كامل آن را انجام دهد، يعنی فقط به كاری كه انجام میدهد، توجه داشته باشد و نسبت به امور ديگر، بیتوجه باشد. بايد توجه داشت كه كسب حضور قلب مانند كسب يك مهارت، نياز به تلاش دارد نه اينكه با ذكر و وردی انجام شود، و توقع حصول دفعی آن در هر شرايطی دور از واقعيت است.
استاد دانشگاه آزاد اسلامی نيكشهر اذعان كرد: نمازگزار در ركوع و سجود، خدا را تسبيح میكند. هنگامى كه آيه «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظيم» نازل شد پيامبر(ص) فرمودند اين فرمان را در ركوع خود قرار دهيد و بگوئيد «سُبْحانَ رَبِّىَ الْعَظيمِ وَ بِحَمْدِهِ» پروردگار بزرگ من كه به ستايش او لب گشودهام، از هر عيب و نقصى منزه است، و چون آيه «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّك الْاعْلى» فرود آمد، فرمودند آنرا در سجده قرار دهيد و بگوئيد «سُبْحانَ رَبِّىَ الْاعْلى وَ بِحَمْدِهِ» من پروردگار برترم را همراه با ستايش، تسبيح و تنزيه میكنم.
وی افزود: قنوت، در لغت به معناى اطاعت همراه با خضوع است. چنان كه خداوند خطاب به حضرت مريم میفرمايد «يا مَرْیَمُ اقْنُتى لِرَبِّك». اما مراد از قنوت در نماز، همان دعایى است كه در ركعت دوم هر نماز میخوانيم. امام صادق(ع) در تفسير آيه «و تَبَتَّلْ الَیْهِ تَبْتيلًا» میفرمايد مراد از «تَبَتّل» آن است كه در نماز دستها را به دعا بلند كنيم، «تَبَتّل» در لغت به معناى قطع اميد از غير خداست. گرچه قنوت در نماز مستحب است، اما به قدرى مورد توجه است كه امام رضا(ع) در نامهاى به مأمون مینويسند «قنوت يك سنت واجب در تمام نمازهاى شبانهروزى است» كه البته مراد امام رضا(ع) تأكيد بر اهميت قنوت است. چنان كه اگر انسان آنرا قبل از ركوع فراموش كرد، مستحب است بعد از ركوع قضا كند و اگر در سجده يادش آمد بعد از سلام آنرا قضا كند.
استاد دانشگاه پيام نور نيكشهر اظهار كرد: از ديگر واجبات نماز تشهد است كه در ركعت دوم و آخر نماز خوانده میشود «أَشْهدُ أَنْ لاَ إِلهَ إلاّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، وَأشْهَدُ أَنّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ أَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ». در تشهد، به يگانگى خداوند و رسالت پيامبرش حضرت محمد(ص) شهادت و گواهى میدهيم، گرچه در اذان و اقامه، بارها به اين دو امر گواهى دادهايم، اما آن شهادت بهنگام ورود به نماز بود و اين گواهى بهنگام خروج از نماز. اين همه تكرار حكيمانه است، زيرا انسان خيلى زود دچار غفلت و فراموشى میشود و ولى نعمت خود را فراموش میكند و اين جملات همچون طنابى است كه كشتى انسان را در امواج حوادث حفظ میكند.
امامجمعه نيكشهر عنوان كرد: «لا اله الّا اللّه» اولين شعار همه انبياست، «لا اله الّا اللّه» محبوبترين كلمات در نزد خداوند و سنگينترين عمل در ميزان است، «لا اله الّا اللّه» دژ محكم الهى است كه هر كس در آن داخل شد از عذاب در امان است، «لا اله الّا اللّه» شعار مسلمين به هنگام عبور از صراط قيامت است، «وَحْدَهُ لاشَريكَ لَه» احدى با او شريك نيست، نه در آفرينش، نه در اداره و نه در قانونگذارى، «وَ لَمْ یَكُنْ لَهُ شَريك فِى الْمُلْك» بندگى خدا بالاترين افتخار براى اولياى خداست.
حجتالاسلام لطفيان ادامه داد: بندگى خدا برابر است با آزادگى انسان از همه قيود و وابستگیها و دلبستگیها، و لذا چنان قدرتى به انسان میدهد كه از هيچ ابرقدرتى نمیهراسد. همسر فرعون به خاطر آنكه بنده خدا بود، به چنان عنصر نفوذناپذيرى تبديل شد كه زر و زور فرعونى در او اثر نكرد و با آنكه فرعون، همه را به بردگى كشيده بود، اما او تنها بنده خدا بود و كارش به جایى رسيد كه الگوى همه مردان و زنان مؤمن تاريخ شد «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذينَ آمَنوُا امْرَأَةَ فِرْعَوْن». به هر حال شهادت به عبوديتِ پيامبر(ص)، مقدم بر شهادت به رسالت آن حضرت است و اين درسها و پيامها دارد.
استاد دانشگاه آزاد اسلامی نيكشهر گفت: شهادت به رسالت، به معناى نفى تمام مكاتب بشرى است، به معناى قبول جاودانگى و جهانی بودن رسالت خاتم پيامبران است، به معناى نفى همه از طاغوتهاست. شهادت به رسالت حضرت محمد(ص)، پيمانى است كه خداوند از همه پيامبران گرفته است كه اگر رسالت او را نمیپذيرفتند به نبوت نمیرسيدند.
وی با بيان اينكه بندگى نه تنها بالاترين مقام انبيا، بلكه مقدمه مقام رسالت و نبوت است، افزود: عبوديت است كه پيامبر(ص) را به معراج میبرد «سُبْحانَ الَّذى اسْرى بِعَبْدِهِ»، و وحى آسمانى را بر او نازل میكند «نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا». خداوند نيز پيامبرانش را به بندگى خود ستايش میكند، در مورد حضرت نوح(ع) میفرمايد «انَّهُ كانَ عَبْداً شَكُوراً» و درباره حضرت داوود(ع) «نِعْمَ الْعَبْدُ».
امامجمعه نيكشهر بندگى را منشأ همه مقامات انبيا دانست و بيان كرد: يكى از تفاوتهاى انبيا با نوابغ و مخترعان آن است كه آنها نبوغ و خلاقيت خود را در اثر تيزهوشى و پشتكار و تمرين به دست آوردهاند، اما انبيا معجزات خود را در اثر بندگى خدا و در سايه لطف خدا پيدا كردهاند.
حجتالاسلام لطفيان اظهار كرد: «اللَّهمّ صلّ على محمّدٍ و آلِ محمّد» به دنبال شهادت به توحيد و رسالت، بر محمد و آل او صلوات میفرستيم. صلوات، نشانه محبت، مؤدت و وفادارى به خاندان پيامبر گرامى اسلام(ص) است، كه قرآن آنرا اجر رسالت پيامبر(ص) دانسته است. صلوات، صيقلدهنده روح زنگار گرفته انسان است و نفاق را از بين میبرد. صلوات، عاملى براى محو گناهان، وسيلهاى براى گشايش درهاى آسمان، سبب استفغار و دعاى فرشتگان در حق انسان، وسيلهاى براى تقرب به پيامبر(ص) در قيامت و دريافت شفاعت اوست.
وی با بيان اينكه خوش عاقبت كسى است كه آخرين كلامش در دنيا صلوات باشد، گفت: خداوند ابتدا خود بر پيامبر صلوات میفرستد و سپس به ما دستور صلوات میدهد «انَّ اللَّهُ وَ مَلائكَتَهُ یُصَلُّونَ عَلىَ النَّبِى يا ایُّهَا الَّذينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْليماً».
استاد دانشگاه پيام نور نيكشهر عنوان كرد: با سلام خود را با بندگان صالح خدا پيوند میدهيم، پيوند و رابطهاى فراتر از مرزهاى زمان و مكان، با همه پاكان و صالحان در طول تاريخ در همه عصرها و نسلها. آنگاه به مؤمنان همراه و همكيش خود در زمان حاضر میرسيم، به آنان كه در جماعت مسلمين شركت كردهاند و با ما در يك صف واحد قرار گرفتهاند. به آنان و فرشتگان حاضر در جمع مسلمين و دو فرشته مأمور خود سلام میكنيم «السَّلامُ عَلیْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُه»، نماز را با نام خدا آغاز كرديم و با سلام به خلق خدا پايان میبريم. در اين سلامها، سلسله مراتب مراعات شده است، ابتدا رسول خدا، به دنبال او انبيا و اوليا و صالحان و پس از آنها مؤمنان و پيروان.
وی بيان كرد: حضور قلب يعنی انسان بداند مشغول چه كاری است و با توجه كامل آن را انجام دهد، يعنی فقط به كاری كه انجام میدهد، توجه داشته باشد و نسبت به امور ديگر، بیتوجه باشد. بايد توجه داشت كه كسب حضور قلب مانند كسب يك مهارت، نياز به تلاش دارد نه اينكه با ذكر و وردی انجام شود، و توقع حصول دفعی آن در هر شرايطی دور از واقعيت است.
استاد دانشگاه آزاد اسلامی نيكشهر اذعان كرد: نمازگزار در ركوع و سجود، خدا را تسبيح میكند. هنگامى كه آيه «فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظيم» نازل شد پيامبر(ص) فرمودند اين فرمان را در ركوع خود قرار دهيد و بگوئيد «سُبْحانَ رَبِّىَ الْعَظيمِ وَ بِحَمْدِهِ» پروردگار بزرگ من كه به ستايش او لب گشودهام، از هر عيب و نقصى منزه است، و چون آيه «سَبِّحِ اسْمَ رَبِّك الْاعْلى» فرود آمد، فرمودند آنرا در سجده قرار دهيد و بگوئيد «سُبْحانَ رَبِّىَ الْاعْلى وَ بِحَمْدِهِ» من پروردگار برترم را همراه با ستايش، تسبيح و تنزيه میكنم.
وی افزود: قنوت، در لغت به معناى اطاعت همراه با خضوع است. چنان كه خداوند خطاب به حضرت مريم میفرمايد «يا مَرْیَمُ اقْنُتى لِرَبِّك». اما مراد از قنوت در نماز، همان دعایى است كه در ركعت دوم هر نماز میخوانيم. امام صادق(ع) در تفسير آيه «و تَبَتَّلْ الَیْهِ تَبْتيلًا» میفرمايد مراد از «تَبَتّل» آن است كه در نماز دستها را به دعا بلند كنيم، «تَبَتّل» در لغت به معناى قطع اميد از غير خداست. گرچه قنوت در نماز مستحب است، اما به قدرى مورد توجه است كه امام رضا(ع) در نامهاى به مأمون مینويسند «قنوت يك سنت واجب در تمام نمازهاى شبانهروزى است» كه البته مراد امام رضا(ع) تأكيد بر اهميت قنوت است. چنان كه اگر انسان آنرا قبل از ركوع فراموش كرد، مستحب است بعد از ركوع قضا كند و اگر در سجده يادش آمد بعد از سلام آنرا قضا كند.
استاد دانشگاه پيام نور نيكشهر اظهار كرد: از ديگر واجبات نماز تشهد است كه در ركعت دوم و آخر نماز خوانده میشود «أَشْهدُ أَنْ لاَ إِلهَ إلاّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، وَأشْهَدُ أَنّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ أَللّهُمَّ صَلِّ عَلى مُحمَّدٍ وَآلِ مُحَمَّدٍ». در تشهد، به يگانگى خداوند و رسالت پيامبرش حضرت محمد(ص) شهادت و گواهى میدهيم، گرچه در اذان و اقامه، بارها به اين دو امر گواهى دادهايم، اما آن شهادت بهنگام ورود به نماز بود و اين گواهى بهنگام خروج از نماز. اين همه تكرار حكيمانه است، زيرا انسان خيلى زود دچار غفلت و فراموشى میشود و ولى نعمت خود را فراموش میكند و اين جملات همچون طنابى است كه كشتى انسان را در امواج حوادث حفظ میكند.
امامجمعه نيكشهر عنوان كرد: «لا اله الّا اللّه» اولين شعار همه انبياست، «لا اله الّا اللّه» محبوبترين كلمات در نزد خداوند و سنگينترين عمل در ميزان است، «لا اله الّا اللّه» دژ محكم الهى است كه هر كس در آن داخل شد از عذاب در امان است، «لا اله الّا اللّه» شعار مسلمين به هنگام عبور از صراط قيامت است، «وَحْدَهُ لاشَريكَ لَه» احدى با او شريك نيست، نه در آفرينش، نه در اداره و نه در قانونگذارى، «وَ لَمْ یَكُنْ لَهُ شَريك فِى الْمُلْك» بندگى خدا بالاترين افتخار براى اولياى خداست.
حجتالاسلام لطفيان ادامه داد: بندگى خدا برابر است با آزادگى انسان از همه قيود و وابستگیها و دلبستگیها، و لذا چنان قدرتى به انسان میدهد كه از هيچ ابرقدرتى نمیهراسد. همسر فرعون به خاطر آنكه بنده خدا بود، به چنان عنصر نفوذناپذيرى تبديل شد كه زر و زور فرعونى در او اثر نكرد و با آنكه فرعون، همه را به بردگى كشيده بود، اما او تنها بنده خدا بود و كارش به جایى رسيد كه الگوى همه مردان و زنان مؤمن تاريخ شد «ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا لِلَّذينَ آمَنوُا امْرَأَةَ فِرْعَوْن». به هر حال شهادت به عبوديتِ پيامبر(ص)، مقدم بر شهادت به رسالت آن حضرت است و اين درسها و پيامها دارد.
استاد دانشگاه آزاد اسلامی نيكشهر گفت: شهادت به رسالت، به معناى نفى تمام مكاتب بشرى است، به معناى قبول جاودانگى و جهانی بودن رسالت خاتم پيامبران است، به معناى نفى همه از طاغوتهاست. شهادت به رسالت حضرت محمد(ص)، پيمانى است كه خداوند از همه پيامبران گرفته است كه اگر رسالت او را نمیپذيرفتند به نبوت نمیرسيدند.
وی با بيان اينكه بندگى نه تنها بالاترين مقام انبيا، بلكه مقدمه مقام رسالت و نبوت است، افزود: عبوديت است كه پيامبر(ص) را به معراج میبرد «سُبْحانَ الَّذى اسْرى بِعَبْدِهِ»، و وحى آسمانى را بر او نازل میكند «نَزَّلْنا عَلى عَبْدِنا». خداوند نيز پيامبرانش را به بندگى خود ستايش میكند، در مورد حضرت نوح(ع) میفرمايد «انَّهُ كانَ عَبْداً شَكُوراً» و درباره حضرت داوود(ع) «نِعْمَ الْعَبْدُ».
امامجمعه نيكشهر بندگى را منشأ همه مقامات انبيا دانست و بيان كرد: يكى از تفاوتهاى انبيا با نوابغ و مخترعان آن است كه آنها نبوغ و خلاقيت خود را در اثر تيزهوشى و پشتكار و تمرين به دست آوردهاند، اما انبيا معجزات خود را در اثر بندگى خدا و در سايه لطف خدا پيدا كردهاند.
حجتالاسلام لطفيان اظهار كرد: «اللَّهمّ صلّ على محمّدٍ و آلِ محمّد» به دنبال شهادت به توحيد و رسالت، بر محمد و آل او صلوات میفرستيم. صلوات، نشانه محبت، مؤدت و وفادارى به خاندان پيامبر گرامى اسلام(ص) است، كه قرآن آنرا اجر رسالت پيامبر(ص) دانسته است. صلوات، صيقلدهنده روح زنگار گرفته انسان است و نفاق را از بين میبرد. صلوات، عاملى براى محو گناهان، وسيلهاى براى گشايش درهاى آسمان، سبب استفغار و دعاى فرشتگان در حق انسان، وسيلهاى براى تقرب به پيامبر(ص) در قيامت و دريافت شفاعت اوست.
وی با بيان اينكه خوش عاقبت كسى است كه آخرين كلامش در دنيا صلوات باشد، گفت: خداوند ابتدا خود بر پيامبر صلوات میفرستد و سپس به ما دستور صلوات میدهد «انَّ اللَّهُ وَ مَلائكَتَهُ یُصَلُّونَ عَلىَ النَّبِى يا ایُّهَا الَّذينَ آمَنُوا صَلُّوا عَلَیْهِ وَ سَلِّمُوا تَسْليماً».
استاد دانشگاه پيام نور نيكشهر عنوان كرد: با سلام خود را با بندگان صالح خدا پيوند میدهيم، پيوند و رابطهاى فراتر از مرزهاى زمان و مكان، با همه پاكان و صالحان در طول تاريخ در همه عصرها و نسلها. آنگاه به مؤمنان همراه و همكيش خود در زمان حاضر میرسيم، به آنان كه در جماعت مسلمين شركت كردهاند و با ما در يك صف واحد قرار گرفتهاند. به آنان و فرشتگان حاضر در جمع مسلمين و دو فرشته مأمور خود سلام میكنيم «السَّلامُ عَلیْكُمْ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُه»، نماز را با نام خدا آغاز كرديم و با سلام به خلق خدا پايان میبريم. در اين سلامها، سلسله مراتب مراعات شده است، ابتدا رسول خدا، به دنبال او انبيا و اوليا و صالحان و پس از آنها مؤمنان و پيروان.
