آيتالله دكتر هاشمزاده هريسی، عضو مجلس خبرگان رهبری به دنبال پيروزی دكتر حسن روحانی در انتخابات يازدهمين دوره رياست جمهوری در گفتوگو با خبرنگار افتخاری خبرگزاری بينالمللی قرآن(ايكنا)، با بيان اينكه اكنون به لطف پروردگار فرصت آن فرارسيده تا صدای مهر، محبت، تعادل و اعتدال را كه سالهاست نهيب آن را میزنيم طنين افكند و بستر آن در جامعه گسترده شود، افزود: اميدوارم با آمدن دولت جديد، دو حلقه مبارك محبت و اعتدال كه متأسفانه از زنجيره جامعه اسلامی ما مفقود شده و مشكلات اخلاقی و سياسی فراوان به بار آورده و انسجام ملی را به هم زده در سرجای خود قرار گيرد.
وی بيان كرد: اميدوارم با دولت يازدهم، اين زنجيره به هم متصل شده و به جای تندروی، افراطگرايی، كينهتوزی، خصومت، نفرت، تهمت و افترا كه متأسفانه به غلط ارزشگرايی و انقلابیگری تلقی شده است جايگزين شود.
آيتالله هاشمزاده هريسی با بيان اينكه اينك پس از گذشت چند دهه از تلاش دلسوزان انقلاب و حاميان گسترش محبت و اعتدال در نظام اسلامی، اين شعار با رأی مردم بر كرسی نشسته است، گفت: بايد تأكيد كنم كه اگر شريعت اسلامی از اعتدال خارج شود پايههايش به هم میريزد.
وی افزود: خلقت، حكمت و آفرينش پروردگار عالم براساس اعتدال و توازن است و خداوند در قرآن میفرمايد «من كل شی موزون؛ همه چيز را بر اساس توازن خلق كردم»، در ساختار بدن انسان نيز اينگونه است كه وقتی عناصر موجود در بدن از اعتدال خارج میشود و افراط و تفريط صورت میگيرد، انسان دچار بيماری میشود؛ چراكه سلامتی همان اعتدال عناصر بدن و بيماری به معنای خارج شدن عناصر بدن از اعتدال است.
عضو هيئت علمی دانشگاه واحد علوم و تحقيقات تهران با بيان اينكه در مسائل اخلاقی نيز اينگونه است كه فضائل اخلاقی همان اعتدال يا حد وسط و رذائل اخلاقی افراط و تفريط است، گفت: مثلاً اگر انسان در مسئله شجاعت آنقدر تند عمل كند كه سبب مشكل شود، در واقع تهور محسوب میشود و تهور نيز از نظر اخلاقی زشت و جزو رذائل است و از سوی ديگر اگر ترسو باشد كه آن را جبن میگويند، اين نيز رذيلت است؛ بنابراين حد وسط اين دو را شجاعت مینامند كه آن فضيلت است.
وی ادامه داد: اگر همه چيز به اندازه باشد فضيلت است، در مسائل عبادی نيز اگر اعتدال رعايت نشود و عبادت را بر روح خود تحميل كنيم و بر جسم خود اثر بگذاريم، اين عبادت از نظر اسلام صحيح نيست بلكه عبادت بايد در حد خود و با اقبال، روحيه و عشق باشد.
اين فقيه و صاحبنظر مسائل دينی با بيان اينكه در كتاب اصول كافی بحثی با عنوان اقتصاد در عبادت يعنی اعتدال در عبادت آمده است و در 10 بار سوره حمدی كه در نماز میخوانيم هم واجب است كه دعای «اهدنا الصراط المستقيم» را بخوانيم، چراكه در اين دعا راهمستقيم همان راه اعتدال و حد وسط است، گفت: هر وقت جامعه از اعتدال خارج شود رذيلت و بيماری به دنبال دارد، به طوری كه اگر جسم انسان از اعتدال خارج شد انسان مريض میشود و اگر اخلاق انسان از اعتدال خارج شد، تبديل به رذيلت میشود و اگر جهان خلقت و سياست از اعتدال خارج شود، دردسر و مشكل درست میكند.
وی با بيان اينكه اعتدال و محبت در جامعه ما دو حلقه مفقوده هستند و اكثريت مشكلات داخلی، بينالمللی، سياسی، اقتصادی و فرهنگی ناشی از اين دو حلقه مفقوده است، افزود: متأسفانه عدهای تندرو در جامعه فعاليت میكنند، غافل از اينكه تندروی مشكلاتی بر سر جامعه میآورد.
نماينده مجلس خبرگان رهبری، كمبود محبت و گذشت را دومين حلقه مفقوده جامعه دانست و ادامه داد: متأسفانه برخی شعارها و حرفها در جامعه زده میشود، در صورتی كه اگر محبت حاكم باشد؛ اشخاص نيز حتی از گفتن اين الفاظ متنفر هستند، هر چند در اموراتی كه اسلام و قوانين مشخص كرده، بايستی حكم اجرا شود و هيچكس نبايد چنين حرفهايی را به كار ببرد و از نابودی، رنج و زندانی شدن انسانها خرسند باشد.
وی با بيان اينكه در جامعه ما اعتدال و محبت كمرنگ شده است، بيان كرد: اعتدال و محبت دو مقوله اسلامی هستند، خداوند در قرآن از رحمت و محبت بسيار سخن گفته است و دين اسلام، آئين اعتدال و محبت است؛ اما امروز اين دو مقوله كه پايههای اسلام هستند در جامعه در حد انتظار نيستند. اگر دو مقوله اعتدال و محبت در تمامی امور جامعه توجه شود بسياری از مشكلات حل میشود و ديگر نيازی به برخورد تند نيست، چراكه مشكل ما ريشهای و بنيادی نيست و آنهايی كه با اصالت ما، نظام و بنياد ما مخالف هستند، بسيار ضعيفاند و حتی قدرت نفس كشيدن ندارند و قابل ذكر نيستند. مشكل ما همان مسائل روبنايی است كه میتوانيم همه آنها را با مقداری تدبير و نوازش، عطوفت، محبت و حركت در مسير اعتدال حل و فصل كنيم.
آيتالله هاشمزاده هريسی با تأكيد بر اينكه تندروی در جامعه زياد است كه بايد آن را كنترل كرده و فرهنگ اعتدال را پياده كنيم، افزود: اعتدال از عدالت نشئت میگيرد و بايد بگويم در جامعه عدالت را هم بسيار شعار میدهند امام معصوم(ع) میگويد وای بر جامعهای كه شعار عدالت سر میدهد؛ اما به عدالت رفتار نمیكند.
اين فقيه و مفسر قرآن با اشاره به اينكه عدالت احتياج به تعريف فلسفی ندارد و با تعريف كاربردی نمیشود، بيان كرد: امام صادق(ع) در اين باره میفرمايند «العدل احلی من الشهد و الين من الزبد و اطيب ريحاً من المسك ابرد من الماء يصيبه الظمئان؛ عدالت شيرين تر از عسل نرمتر از روغن خوشبوتر از مشك و گواراتر از آبی است كه تشنه به آن رسد»(اصول كافی جلد 146) لذا اگر عدالت در جامعه احصا شود دوست و دشمن شيرينی آن را لمس میكنند عدالت عملی، كاربردی و احساسی است و قابل تعريف نيست.
اين صاحبنظر مسائل فقهی با تأكيد بر اينكه در مواضع و سخنانمان بايد اندازه را نگه داريم چراكه گفتهاند «اندازه نگهدار كه اندازه نكوست»، يادآور شد: در دشمنی و دوستی بايد اعتدال داشته باشيم و نبايد افراط و تفريط داشته و چنان باشد كه زمانی در تعريف و تمجيد از شخصی گوی سبقت را از يكديگر برباييم و بعد از مدتی به جايی برسيم كه در نفی و طرد آن شخص مجدداً از اعتدال خارج شده و از مسير عدالت خارج شويم.